«Արցախ, Հայաստան, Սփյուռք եռամիասնություն» բաժանարար իդիոտիզմը և «կորուստ» բառի իմաստը

29.09.2023

Տարածված դարձված կար. «պաշտպանենք Արցախը այլապես կկորցնենք այն ինչպես կորցրեցինք Նախիջեւանը»: Հարազատ եւ տրամաբանորեն անթերի թվացող: Նմանությամբ արդեն հնչում է «պաշտպանենք Սյունիքը այլապես կորցնելու ենք ինչպես կորցրեցինք Արցախը»: Իրականում, նման կազմությամբ կոչերը իրենց մեջ կործանարար, հսկայական քայքայիչ լիցք են պարունակում: Ինչու այդպես՝ չէ որ դրանք կենսական նախազգուշացումներ են, կհարցնի 1000 ընթերցողից 999-ը: Ոչ, չարիք են եւ ահա թե ինչու:

Նույնիսկ հիմա, արցախյան իրադարձությունների ընթացքին, հանրության լայն շրջանակների համար շոշափելի չէ «պաշտպանենք Ա-ն թե չէ կկորցնենք այն ինչպես կորցրեցինք Բ-ն» կառուցվածքով կոչերի չարիքը: Նման կոչերի արատը պարփակված է /ա/ «կորուստ» բառի մեջ եւ /բ/ դրա կրկնակի օգտագործման, «ինչպեսի» երկիմաստության միջոցով երկրորդ պնդումից առաջինի պարտադիր հետեւության, կամ դոմինոյի սկզբունքի կեղծ պնդման մեջ: Սրան ավելացնենք բանաձեւի, որպես կանոն, ողբացած, եթե ոչ հիստերիկ, բանավոր արտաբերումը, ինչը զգացմունքային առումով բնական է, բայց միեւնույն ժամանակ, միայն ուժեղացնում է կաղապարի քայքայիչ լիցքը:

Հիմա, կրկնելով այս կաղապարը Սյունիքի վերաբերյալ, նախ պնդում ենք Արցախի կորուստը, այնուհետեւ դոմինոյի սկզբունքով շաղկապում այն Սյունիքի անխուսափելի կորստյան հետ: Շեշտենք «անխուսափելի» բնորոշումը, քանի որ դա է դրված քայքայիչ վիրուսի կորիզում /բ/ եւ, վարակման պարագային, մեր հոգեբանական ստատուսի անբաժան արատավոր մաս է կազմելու: Ստատուսը համացանցային իմաստով չէ օգտագործած, այլ բժշկական:

Հաղորդակցության ընդհանուր տեսությունից հայտնի է, որ որքան կարճ է պնդումը, այնքան ավելի մեծ լիցք կարելի է տեղադրել դրա մեջ: Եթե, իհարկե, խելքով մոտենալ: Ինչպես եւ «Արցախ, Հայաստան, Սփյուռք եռամիասնություն» բաժանարար իդիոտիզմը, այնպես էլ մաքուր տեսքով «կորուստ Բ-ից հետեւում է կորուստ Ա-ն» պնդում հանդիսացող կաղապարը մշակված են ռուսական ՖՍԲ եւ թուրքական MIT կարգի հատուկ ծառայությունների հոգեբանական պայքարի լաբորատորիաներում:

Սրանք, այսպես կոչված, վիրուսային կաղապարներ են, որոնք հեշտությամբ պառկում են կենցաղային «տրամաբանությամբ» առաջնորդվող անհատների եւ խմբերի լեզվին: Ավելին, մեկ անգամ պառկելով, դրանք վերարտադրվում են բազմիցս եւ փոխանցվում շփվող անհատներին ու խմբերին՝ դառնալով հոգեբանական համաճարակային աղետ:

Ուշադրություն դարձնենք, որ 1988 թվականի արցախյան շարժումը, որը «Ղարաբաղ» կոմիտեի մեծ մասի միջոցով ուղղորդվում էր Մոսկվայից, սկզբնապես առաջադրել էր Արցախի եւ Նախիջեւանի միացման խնդիրը՝ իբրեւ ընդհանուր եւ մարդկանց համար ոգեւորիչ: Շուտով, սակայն առաջ քաշվեց հենց «միացնենք Արցախը այլապես կկորցնենք այն ինչպես կորցրեցինք Նախիջեւանը» բանաձեւը:

Ինչպես նշեցինք ներածական մասում, այդ բանաձեւը նախ պնդում էր Նախիջեւանի կորուստը, այնուհետեւ դոմինոյի սկզբունքով շաղկապում այն Արցախի գալիք կորստյան հետ: Դա պիտի տեղի ունենար Ռուսական կայսրության երկրորդ, մեկ սերունդ անց, տրոհման պահին, որը, սակայն, ծրագրավորված էր նույն Լուբյանկայի կաբինետներում դեռեւս հեռավոր 1984 թվականին՝ անդրոպովյան «Կաբան» ռազմավարական դոկտրինի շրջանակներում: Այնտեղ բոլորը չէ, որ ապուշներ են, մեղմ ասած: Ըստ կայսրության կառավարելի էվոլյուցիայի, հայերի ռուսապահպան դերը Կովկասում պիտի փոխանցվեր թուրքերին, ինչի ականատեսն ենք հիմա: Կովկասից Ռուսաստանի ետքաշմանը զուգընթաց Հայաստանը պիտի ոչնչացվեր՝ ոչ մի գուբերնիա, միայն տարագրում դեպի Վրաստան ու Իրան: Սրանք նախագծումներ են, որոնք հիմնված են պատմական օրինաչափությունների եւ էթնոսների բնութագրերի վրա: Հայ էթնոսի բնութագիրը պարփակված է մի քանի տասնյակ հատորներում: Մեր խնդիրն է հուսախաբ անել դրանք կազմող ռուս պլանավորողներին՝ թե հեռավոր 1984-ից, թե այժմյան:

Որն է, ուրեմն, մեր կոչ-բանաձեւի շինիչ տեսքը: «Վերադարձնենք Արցախը՝ մերն է Սյունիքը»: Սա հաստատապես առնչություն չունի ՖՍԲ եւ MIT կարգի կառույցների հետ: Փոխարենը՝ խփում է նիկոլական «պատերազմի մեջ չներքաշվելու» եւ լենայական «համակերպվիր, դու պարտված ազգ ես» թշնամական հիստերիային: Բանաձեւը պարտադիր չէ, որ պատերազմական հեռանկարի վրա խարսխված լինի: Ավելին, Անկարայի եւ Բաքվի դեմ հոգեբանական եւ տեղեկատվական «խաղաղ» պայքարի եղանակները առավել գործունը կլինեն: Կոնվենցիոնալ պաշտպանությունը, իհարկե, պիտի ուժեղացվի անկախ ամեն ինչից:

1000 հոգուց գոնե 10-ը, համոզված ենք, ուշադրություն կդարձնեն բերված արտածումներին եւ ցանկալի է, որ այդ մարդիկ առնչություն ունենան քաղաքական հրապարակային կյանքին: Անշուշտ, խոսքը ռուսապատկանների մասին չէ, այլ հակադիր բեւեռի վրա գտնվողների:

Պավել ԴԱԼԼԱՔՅԱՆ