top of page

Ինչպես վրացիները հայկական գերեզմանատան տեղում կառուցեցին Սամեբա տաճարը

06.01.2024



Երբ նորը կառուցվում է ավերվածի վրա, կորչում է ոչ միայն անցյալը, այլև ակունքներում կանգնածների հիշողությունը։ Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսին՝ Խոջիվանքի անհետացած հայկական գերեզմանոցի վկա, այժմ զարդարված է վեհաշուք Ծմինդա Սամեբա եկեղեցով։ Բայց այս գեղեցկության հետևում թաքնված է կործանման և կորստի դառը հետքը:



Հիշողության ջնջում


Ծմինդա Սամեբան այժմ կանգնած է ավերված գերեզմանատան տեղում։


Խոջիվանքի փոքրիկ պանթեոնը, Րաֆֆիի և Թումանյանի նման հայտնի դեմքերի շիրիմների փրկված բեկորները կորցրած ժառանգության մի փոքր մասն են միայն։


Սա կործանման դիմաց անօգնականության խորհրդանիշ է և հիշողությունից գոնե ինչ-որ բան պահպանելու փորձ:


Անխիղճ իրականություն


Այսօր, երբ կանգուն է նոր տաճարը, նրա ճակատի հետևում թաքնված են ավերված գերեզմանոցի մնացորդները։ Գերեզմանների փոսերը, հիմքի տակ գտնվող սալերի բեկորները, ոչինչ մեզ չի հիշեցնում, որ այստեղ ժամանակին թաղված են եղել հայ մեծ մտքերն ու քահանաները։


Ցավալի ճշմարտություն


Ծմինդա Սամեբան բարձրանում է Թբիլիսիի վրա, բայց այս գեղեցկության տակ թաքնված է կորցրած ժառանգություն, ավերված պատմություն, որը մնացել է պահպանվածի միայն մի փոքր մասում: Սա պարզապես հավատքի կառույց չէ, դա մշակութային ժառանգության անխնա կորստի տխուր հիշեցում:

ԱՄՆ-ում բուժվող Պարգև Սրբազանը՝ տարօրինակ պատերազմի, չկոտրվելու, պատմության ու ապագայի մասին

bottom of page