Հացը՝ կրակոցների միջով. Հաց բերողի սխրանքից տասը տարի անց

26 ՀՈՒԼԻՍԻ, 2026, ԱՐՄԵՆ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ, YEREVAN ONLINE Mag.-ի ԹՂԹԱԿԻՑ 

2016 թվականի հուլիսի 26-ի առավոտյան, ժամը յոթի սահմաններում, Երևանում մի

մեքենա շարժվեց դեպի շրջափակված ՊՊԾ գունդը։ Մեքենան սննդով էր բեռնված։

Ղեկին Արթուր Սարգսյանն էր։

Նա ճեղքեց ոստիկանական պատնեշը և մտավ տարածք, որտեղ հուլիսի 17-ից գտնվում

էին «Սասնա ծռեր» խմբի անդամները։ Մեքենայի ուղղությամբ կրակոցներ հնչեցին։

Արթուրը տեղ հասավ։ Այդ առավոտ նրա անունը դարձավ երկու բառ՝ Հաց բերող։

Այդ օրերին Հայաստանը բաժանված էր։

Մարդիկ միևնույն դեպքի համար հակադիր բառեր էին օգտագործում։

Ապստամբություն։ Գրավում։ Դիմադրություն։ Հանցագործություն։ Քաղաքական

դիրքերը մարդկանց հեռացրել էին իրարից։ Յուրաքանչյուր կողմ տեսնում էր իր

ճշմարտությունը։

Արթուր Սարգսյանը տեսավ մի պարզ բան։

Ներսում մարդիկ հացի կարիք ունեին։

Նա չսպասեց, որ որևէ կուսակցություն որոշում ընդունի։ Չսպասեց հրահանգի։

Չկանգնեց տեսախցիկի առաջ։ Սնունդը դրեց մեքենայի մեջ, նստեց ղեկին ու գնաց։

Հետագայում նա կասեր.

«Այնտեղ այդ հացի պետքությունը կար, դա մի էդպիսի մի մեծ գործ չի եղել»։

Այս խոսքի մեջ է նրա ամբողջ մեծությունը։

Ինքնագովություն չկա։ Հերոսի կեցվածք չկա։ Կա կարիք և կա

պատասխանատվություն։ Մարդը տեսել էր, որ ուրիշները հացի կարիք ունեն, ու դա

նրա համար բավական էր։

Քաջ մարդը հաճախ իր քաջությունը սխրանք չի համարում։ Նրա համար տեսնելն

արդեն պարտավորություն է։

Այդ առավոտ Արթուր Սարգսյանի առջև երկու շրջափակում կար։

Մեկը փողոցում էր՝ մեքենաներով, զենքով, համազգեստով ու հրամաններով։

Մյուսը մարդկանց ներսում էր՝ վախով, հաշվարկով, լռությամբ ու հավերժական

սպասումով, թե առաջին քայլը մեկ ուրիշը պիտի անի։

Առաջինը նա անցավ մեքենայով։

Երկրորդը՝ իր օրինակով։

Արթուր Սարգսյանի արարքը չի լուծում ՊՊԾ գնդի շուրջ եղած քաղաքական և

իրավական վեճերը։ Չի ջնջում այդ օրերի բռնությունը, զոհերն ու ցավը։ Այն

արձանագրում է ուրիշ մի ճշմարտություն. նույնիսկ ամենակոշտ հակամարտության

մեջ մարդը շարունակում է մարդ մնալ։

Սովը քաղաքական հայացք չունի։

Հացն էլ կուսակցական պատկանելություն չունի։

Իրավապահ համակարգը նրա քայլը որակեց որպես զինված խմբին օժանդակություն։

Սակայն հասարակությունն ավելի արագ էր կայացրել իր բարոյական վճիռը։ Արթուր

Սարգսյանն արդեն Հաց բերողն էր։

Հետո հացի պատմությունը մտավ իր ամենադաժան հատվածը։

2016 թվականի վերջին Արթուր Սարգսյանն ազատ արձակվեց։ 2017 թվականի

փետրվարի 9-ին նրան կրկին կալանավորեցին։ Առաջին իսկ օրվանից նա հացադուլ

հայտարարեց։ Քսանվեց օր հրաժարվեց սննդից։ Մարտի 6-ին ազատ արձակվեց։ Տասը

օր անց՝ մարտի 16-ին, մահացավ։

Մարդը, որ հաց էր հասցրել ուրիշներին, իր ազատության համար ստիպված եղավ

հրաժարվել հացից։

Տասը տարի է անցել։

Հերոսներին հեշտ է բարձրացնել պատվանդանի վրա։ Այնտեղից նրանք այլևս չեն

խանգարում մեզ։ Բայց Հաց բերողը շարունակում է հարցնել։

Երբ տեսնում ես մարդուն շրջափակման մեջ, ի՞նչ ես անում։

Երբ բոլորը սպասում են, ո՞վ է շարժվում։

Երբ օրենքը, հրամանը, վախը և անձնական անվտանգությունը կանգնում են

մարդկային պարզ կարիքի դիմաց, ո՞րն է քո ընտրությունը։

Արթուրի գնալը մենք հասկանում ենք։

Մեր չգնալն է դժվար բացատրել։

Քաջությունը միշտ զենքի ձայն չունի։ Երբեմն հացի հոտ ունի։

Հայրենասիրությունը երբեմն ճառ չի ասում։ Առավոտվա յոթին նստում է մեքենան

ու գնում այնտեղ, ուր բոլորը զգուշացնում են չգնալ։

Մարդասիրությունը չեզոք դիրք չէ։ Այն ուղղություն ունի։ Այն շարժվում է

դեպի մարդը։

2016 թվականի հուլիսի 26-ին Արթուր Սարգսյանը մեքենայով անցավ մի պատնեշ։

Տասը տարի անց այդ պատնեշը շարունակում է կանգնել յուրաքանչյուրիս ներսում։

Նա ՊՊԾ գնդի տարածք մտավ որպես Արթուր Սարգսյան։

Հայաստանի հիշողության մեջ մնաց որպես Հաց բերող։

Եվ այսօր էլ շարունակում է չափել մեզ։