Ռուսաստանը սկսել է խոսել այն լեզվով, որը կարող է ազդել ռուս զբոսաշրջիկների՝ Երևան գալու մտադրության վրա. որքան կարող է խորանալ հայ-ռուսական ճգնաժամը

7 ՕԳՈՍՏՈՍԻ, 2026, ԼԵՎՈՆ ԱՐԱՄՅԱՆ, YEREVAN ONLINE Mag.-ի ԹՂԹԱԿԻՑ    

Հունիսի 28-ին «Զվարթնոցի» մեկնման սրահում սահմանապահը հեռախոսը ցույց տվեց Մարիա Յուրովային։ Էկրանին «ՎԿոնտակտեից» վերցված լուսանկար էր։ Լուսանկարում նրա ամուսինն էր՝ Ալեքսանդր Երմակովը։

— Սա նա՞ է։

Յուրովան ասաց՝ այո։ Ամուսիններին տարան կողային սենյակ։ Երմակովը կնոջն ասաց, որ երևի շփոթություն է եղել, կմնա, կպարզեն։ Յուրովան վերադարձավ սպասասրահ, մոտեցավ ոստիկաններին, հարցրեց՝ ինչու են պահում ամուսնուն։ Պատասխանը կարճ էր՝ փաստաթղթերի խնդիր կա։ Հետագայում նա այդպես պատմեց այն պահը, երբ հանգստի մեկնած ամուսինը օդանավակայանից տուն չվերադարձավ։

Երմակովին տարան «Վարդաշեն»։ Ամերիկյան պահանջը կապված էր փրկագին պահանջող ծրագրերով հարձակումներ իրականացրած «Ռիվիլ» խմբավորման հետ։ Միացյալ Նահանգներում որոնվող մարդը Ալեքսանդր Գենադիևիչ Երմակովն էր՝ 1990 թվականի մայիսի 16-ին ծնված ռուսաստանցի։ Նրա անունը 2024-ին հայտնվել էր Ավստրալիայի, Միացյալ Նահանգների և Մեծ Բրիտանիայի պատժամիջոցների ցանկերում։

Երևանում պահվող մարդը Ալեքսանդր Յուրևիչ Երմակովն էր։ Օմսկից էր, իրավաբանական կրթություն ուներ, նախկինում աշխատել էր ռուսական քրեակատարողական համակարգում։ Ընտանիքն ու փաստաբաններն ասում էին՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաներով չի զբաղվել, անգլերեն չգիտի։ Անունը և ազգանունը համընկնում էին։ Հայրանունը՝ ոչ։

Ամերիկյան կալանքի հրամանը թվագրված էր հունիսի 26-ով։ Երկու օր անց Երևանի օդանավակայանում համակարգը գտել էր Ալեքսանդր Երմակով անունով ուղևորի։ Պաշտպանության վարկածով՝ որոնման նյութերում նույնականացման ամբողջական տվյալներ չեն եղել կամ սահմանային ստուգման պահին դրանք պատշաճ չեն համադրվել։ Փաստաբանները պահանջում էին համեմատել մատնահետքերն ու անձնագրային ամբողջական տվյալները։

Անունով պաշտոնական պատասխան չկար։ Հայկական իրավապահ համակարգի անանուն աղբյուրը պնդել էր, որ կալանավորվածի տվյալներն ամբողջությամբ համընկնում են որոնվողի հարցաթերթիկին։ Թե կոնկրետ որ տվյալներն էին համընկել, չասվեց։ Հանրությանը հասանելի օտարերկրյա պատժամիջոցային գրառումներում որոնվողի հայրանունը Գենադիևիչ էր, ծննդյան օրը՝ 1990 թվականի մայիսի 16-ը։ Երևանի կալանավորի փաստաթղթերում գրված էր Յուրևիչ։ Պետությունը այդ երկու տողերի համեմատության արձանագրություն չէր հրապարակել։

Արդարադատության նախարարությունը հայտնեց, որ ուսումնասիրում է արտահանձնման հարցը։ Առաջին կալանքը երեսուն օրով էր։ Հետո ամերիկյան նյութերը հասան Երևան։ Օգոստոսի սկզբին դատարանը Երմակովին պահեց կալանքի տակ ևս երկու ամիս։

«Սխալ մարդ» ձևակերպումը ընտանիքի և պաշտպանության պնդումն էր, ոչ դատական եզրակացություն։ «Տվյալները համընկնում են» պնդումն էլ մնացել էր անանուն աղբյուրի մի նախադասություն։ Հրապարակված չէին մատնահետքերի պատասխանը, անձնագրերի համեմատությունը կամ տվյալների աղյուսակը։

Ինտերպոլի կարմիր ծանուցումը միջազգային կալանքի հրաման չէ։ Ոստիկանություններին ուղարկվում է հետախուզվողին գտնելու և ժամանակավորապես կալանավորելու խնդրանք, որպեսզի սկսվի արտահանձնման կամ համարժեք իրավական ընթացք։ Յուրաքանչյուր պետություն գործում է իր օրենքով։ Մարդու ինքնությունը դրանից պակաս ճշտման կարիք չունի։

Երմակովի գործում հրապարակային պատասխանը հենց այդ կետում էր պակասում։ Պաշտպանության վարկածը դատարանը դեռ չէր հաստատել։ Ամերիկյան մեղադրանքի և Ինտերպոլի ամբողջական նյութերը հրապարակված չէին։ Հանրության առաջ մնացել էին երկու տարբեր հայրանուն, երկու տարբեր կենսագրություն և տեղեկություն, որ որոնվող Ալեքսանդր Գենադիևիչ Երմակովը Ռուսաստանում շարունակում է կրել 2024 թվականի հոկտեմբերին նշանակված երկու տարվա ազատության սահմանափակումը։ Նա պարտավոր էր ամիսը մեկ ներկայանալ նույն քրեակատարողական ծառայությանը, որտեղ Երևանի կալանավորը տարիներ առաջ աշխատել էր որպես իրավաբան։

Օգոստոսի 6-ին գործը հասավ Ռուսաստանի Դաշնության խորհրդի նախագահի հեռախոսազրույցին։ Ռուբեն Ռուբինյանը երեք օր առաջ էր ընտրվել Հայաստանի Ազգային ժողովի նախագահ։ Ռուսական հաղորդագրությամբ՝ զանգը նախաձեռնել էր հայկական կողմը։ Զրույցից հետո երկու խորհրդարանները հրապարակեցին իրենց տեքստերը։ Ընդհանուր էր զրույցի փաստը։ Մնացածը գրեթե չէր համընկնում։

Երևանի հաղորդագրության մեջ գրված էր միջխորհրդարանական կապերի, հայ-ռուսական հարաբերությունների ընթացիկ հարցերի և հայկական ապրանքների արտահանման «անհիմն սահմանափակումների» մասին։ Ռուբինյանը պահանջել էր հարցը լուծել երկկողմ պայմանագրերի և Եվրասիական տնտեսական միության կանոնների շրջանակում։

Եվրոպական միության մասին հատվածում նա ասել էր, որ ԵՄ անդամակցության հարցով հանրաքվեն գործնական իմաստ կունենա այն ժամանակ, երբ Հայաստանը պաշտոնապես դիմի անդամակցության համար և գործընթացը դառնա առարկայական։ Վերջում կողմերը պայմանավորվել էին շարունակել բաց երկխոսությունը։

Մոսկվայի հաղորդագրության մեջ հայկական արտահանման բողոքը չկար։ Վալենտինա Մատվիենկոն հարաբերությունները կոչել էր «միակողմանի երթևեկությամբ փողոց», որտեղ Երևանի խոսքերը հաճախ չեն համընկնում գործերի հետ։ Նա Հայաստանի եվրոպական ընթացքը կապել էր ԵԱՏՄ սկզբունքների խախտման հետ, պաշտպանել համապետական հանրաքվեի գաղափարը և խոսել Հայաստանում երրորդ երկրների պահանջով ռուսաստանցիների «համակարգային ձերբակալությունների» մասին։

Հետո Մատվիենկոն ասել էր․ եթե այդ գործելակերպը շարունակվի, Ռուսաստանը ստիպված կլինի իր զբոսաշրջիկներին խորհուրդ տալ Հայաստան չայցելել։

Հայկական տեքստում այդ նախադասությունը չկար։ Ռուսական տեքստում չկար Ռուբինյանի բողոքը փակված շուկայի մասին։ Յուրաքանչյուր հաղորդագրությունից դուրս էր մնացել մյուս կողմի բարձրացրած հիմնական հարցը։ Երկու հաղորդագրությունների արանքում մնացել էին Երմակովը և 2026 թվականի առաջին կեսին Հայաստան եկած 416 հազար 743 ռուսաստանցիները։ Զանգի պահին նրանց վերաբերյալ որևէ նոր զբոսաշրջային փաստաթուղթ ընդունված չէր։

Մի քանի շաբաթ առաջ նույն թիվը հաջողության հաշվետվության մեջ էր։ Հունվարից հունիս Հայաստան էր այցելել 1 միլիոն 41 հազար 598 զբոսաշրջիկ՝ նախորդ տարվա նույն շրջանից 14,8 տոկոսով ավելի։ Առաջին կիսամյակի ռեկորդ էր։ Ռուսաստանից եկածները կազմել էին հոսքի 40 տոկոսը։ Վրաստանից ժամանել էր մոտ 150 հազար մարդ, Իրանից՝ 81 հազար։ Մուտքերի 62 տոկոսը կատարվել էր «Զվարթնոցով»։ Նույն օդանավակայանը մի հաշվետվության մեջ երկրի գլխավոր զբոսաշրջային դարպասն էր, մյուս պատմության մեջ՝ կալանքի առաջին կանգառը։

416 հազար 743 թիվը չի ասում՝ քանիսն են գիշերել հյուրանոցում, քանիսը՝ հարազատի տանը։ Չի բաժանում երեքօրյա այցը երկար բնակությունից, հանգիստը՝ գործնական հանդիպումից։ Չի հաշվում, թե ով որքան գումար է թողել տաքսիում, ռեստորանում, հյուրատանը, Դիլիջանի սրճարանում, Սևանի ափին կամ Արենիի գինու մառանում։

Սահմանային թիվը կորցրած եկամտի պատրաստի աղյուսակ չէ։ Դրա համար պետք են ուղևորության նպատակը, գիշերակացի քանակը, միջին ծախսը, սեզոնը, չվերթների բեռնվածությունը և այն մարդկանց բաժինը, որոնք պաշտոնական զգուշացումից հետո իսկապես կփոխեն ուղղությունը։ Այդ տվյալներից ոչ մեկը քննարկման մեջ չհայտնվեց։ Մնաց մեծ թիվը։ Կողքին դրեցին «աղետ» բառը։

Մի փաստ չէր վիճարկվում՝ Ռուսաստանը Հայաստանի ամենամեծ արտաքին այցելուների շուկան է։ Ռուսական քաղաքներից Երևան ուղիղ չվերթներ կան։ Մուտքի արտոնագիր պետք չէ։ Ընտանեկան և գործնական կապերը սահմանը հատում են ամբողջ տարին։ Պաշտոնական խորհուրդը այդ կապերը մեկ օրում չէր կտրի։ Այն կարող էր փոխել այն ընտանիքի որոշումը, որը հանգստի համար համեմատում է Երևանը, Թբիլիսին և Ստամբուլը։ Կարող էր ազդել տուրօպերատորի վաճառքի վրա, երբ հաճախորդը հարցնում է՝ ինչու է ռուս բարձրաստիճան պաշտոնյան Հայաստանը ներկայացնում որպես ձերբակալման վտանգ ունեցող վայր։

Օգոստոսի 6-ի դրությամբ Հայաստան չգնալու առանձին պետական խորհուրդ հրապարակված չէր։ Սահմանը բաց էր։ Չվերթները չէին դադարեցվել։ Մատվիենկոն հնչեցրել էր պայմանական սպառնալիք։

Նույնիսկ հրապարակվելու դեպքում խորհուրդը իրավական արգելք չէր դառնալու։ Այն չէր չեղարկի անձնագիրը, չէր փակի սահմանը, չէր վերացնի վաճառված տոմսը։ Նախարարության կայքը, հեռուստատեսային վերնագիրը և տուրիստական ընկերության զգուշավոր պատասխանը կարող էին փոխել որոշումը դեռ տոմս գնելուց առաջ։

Տեղեկատվական հոսքում այդ տարբերությունը երկար չպահվեց։ «Եթե շարունակվի» ձևակերպումը արագ դարձավ «Ռուսաստանը սահմանափակելու է զբոսաշրջային հոսքը»։ Հետո նույն շարքին միացան գազը, բենզինը, դիզելը, ոսկին, ադամանդներն ու դրամական փոխանցումները։

Միկա Բադալյանը գրեց, որ «Փաշինյանն ու նրա ոհմակը» ամեն ինչ լուծել են, վիճակն օրեցօր ծանրանում է, իսկ գործող արտաքին քաղաքական ուղեգծով ելք չի երևում։ Ռուս զբոսաշրջիկի և ներդրումների կորուստը նա անվանեց Հայաստանի տնտեսության համար աղետալի։

Բենիամին Մաթևոսյանը գրեց, որ քայլը կանխատեսելի էր։ Հիշեցրեց 416 հազարի և 40 տոկոսի մասին, հետո թվարկեց հաջորդ հնարավոր հարվածները՝ գազ, բենզին, դիզել, ոսկի, ադամանդներ, Ռուսաստանից եկող դրամական փոխանցումներ։

Անդրանիկ Հովհաննիսյանը խոսեց նախկին բարձր ինտեգրումից ավելի գործնական հարաբերությունների անցնելու, տնտեսական ու էներգետիկ անվտանգության վտանգների և 2027 թվականի առաջին կեսին երևացող ճգնաժամի մասին։

Երեք հեղինակները նույն մասնագիտական դիրքը չունեին։ Բադալյանը բլոգեր էր և «Եվրասիա» հասարակական կազմակերպության հայաստանյան ներկայացուցիչ։ Մաթևոսյանն ու Հովհաննիսյանը հրապարակային հարթակներում հանդես էին գալիս որպես քաղաքագետներ։

Երեք գրառումից ոչ մեկում չկար ռուսական խորհրդի ազդեցության հաշվարկ։ Չկար զբոսաշրջիկների ծախսերի կառուցվածքը, հնարավոր փոխարինող շուկաների գնահատումը, չվերթների սցենարը կամ վնասի միջակայքը։ «Աղետը» թիվ չուներ։ «2027 թվականի առաջին կեսը» չափելի ցուցիչ չուներ։

Բադալյանի բառապաշարը քաղաքական ճամբարի լեզու էր։ Մաթևոսյանը նույն տողի վրա դրեց պետական պայմանագրով մատակարարվող գազը, տարբեր երկրներից ներմուծվող բենզինը, արդեն նահանջած ոսկու վերաարտահանումը և մասնավոր մարդկանց դրամական փոխանցումները։ Դրանց ճանապարհները տարբեր են։ Որոշում կայացնողներն էլ են տարբեր։ Հովհաննիսյանը ճգնաժամի ժամկետ տվեց, բայց չգրեց, թե 2027 թվականի առաջին կեսին որ ցուցիչը պետք է հատի որ սահմանը։

Երեք գրառումներում «եթե շարունակվի» պայմանը գրեթե չէր մնացել։ Մնացել էր ամենածանր սցենարը։ Չկայացած արգելքի և շարունակվող չվերթների միջև եղած տարածքը դատարկ էր։ Օդանավակայանից խոսքը հասել էր գազատարին, այնտեղից՝ բանկային փոխանցմանը, հետո՝ իշխանության լեգիտիմությանը։ Երմակովի անձնագրի երկու չհամընկնող տողերը ճանապարհին գրեթե կորել էին։

Մինչև օգոստոսի 6-ը գազի ու մրգի վերաբերյալ արդեն փաստաթղթեր կային։ Մայիսի 25-ին Ռուսաստանի էներգետիկայի նախարար Սերգեյ Ցիվիլյովի անունով նամակ էր ուղարկվել Երևան։ Հայաստանի՝ ԵՄ-ին մոտենալու քայլերը այնտեղ ներկայացվում էին որպես երկկողմ տնտեսական համագործակցության հիմքը վտանգող ընթացք։ Մոսկվան զգուշացրել էր, որ կարող է միակողմանի կասեցնել կամ դադարեցնել 2013 թվականի համաձայնագիրը։ Այդ համաձայնագրով բնական գազը, նավթամթերքը և չմշակված ադամանդները Հայաստան էին մտնում արտահանման մաքսատուրքերի արտոնյալ ռեժիմով։

Հայկական գերատեսչությունը սկզբում ասաց, որ նման նամակ չի ստացել։ Նույն օրվա վերջում Հայաստանի արտգործնախարարությունը հաստատեց ստացումը և խոստացավ ուսումնասիրել։ Նիկոլ Փաշինյանն ասաց՝ ռուս գործընկերների հետ աշխատելու են հանգիստ, առանց նյարդայնության։

Գազի մատակարարումը շարունակվեց։ Նամակում գրված էր, թե ինչ պայմանով Մոսկվան կարող է վերանայել արտոնությունը։ 2025 թվականին Ռուսաստանից Հայաստան էր մատակարարվել մոտ 2,23 միլիարդ խորանարդ մետր գազ։ Իրանից՝ մոտ 476 միլիոն՝ էլեկտրաէներգիայի դիմաց։ «Գազպրոմ Արմենիան» պատկանում է ռուսական «Գազպրոմին» և կառավարում է երկրի գազային ցանցը։

Բենզինի մատակարարումների մեջ կային նաև Ռումինիայից, Եգիպտոսից և այլ երկրներից եկող ծավալներ։ Մաթևոսյանի թվարկած ապրանքներից յուրաքանչյուրը նույն արագությամբ և նույն որոշմամբ չէր կանգնելու։ Քաղաքական գրառման մեջ դրանք մեկ շարքով էին։ Տնտեսության մեջ տարբեր էին պայմանագրերը, մատակարարներն ու որոշում կայացնողները։

Ծաղիկների և մրգերի դեպքում Մոսկվան արդեն անցել էր վարչական գործողության։ Մայիսի 22-ից Ռուսաստանը սահմանափակել էր Հայաստանից ծաղկային արտադրանքի ներմուծումը՝ հայտարարելով վնասատուների հայտնաբերման մասին։ Մայիսի 30-ից սահմանափակումները տարածվել էին լոլիկի, վարունգի, պղպեղի, կանաչեղենի և ելակի վրա։ Հունիսի սկզբին ավելացել էին կորիզավոր մրգերն ու խաղողը։ Հունիսի 12-ից արգելվել էր Հայաստանից ամբողջ կարգավորվող բուսական արտադրանքի ներմուծումն ու դրա տարանցումը Ռուսաստանի տարածքով դեպի ԵԱՏՄ մյուս երկրներ։

Ռուսական փաստաթղթերում պատճառը բուսասանիտարական խախտումներն էին։ Օգոստոսի 6-ի հեռախոսազրույցում Ռուբինյանը սահմանափակումներն անվանեց անհիմն։

Քաղաքական շարժառիթ որոշման մեջ գրված չէր։ Մայիսից օգոստոս փաստաթղթերը շարվել էին այս հերթով՝ ԵՄ-ի մասին զգուշացումներ, գազի համաձայնագրի վերաբերյալ նամակ, ծաղիկների սահմանափակում, բանջարեղենի սահմանափակում, ամբողջ բուսական արտադրանքի փակում, հետո՝ ռուսաստանցիներին Հայաստան չգալ խորհուրդ տալու հնարավորությունը։

Յուրաքանչյուր քայլ իր բառապաշարն ուներ։ Գազի դեպքում՝ ինտեգրացիոն պայմանների անհամատեղելիություն։ Մրգի դեպքում՝ վնասատու։ Երմակովի դեպքում՝ Ռուսաստանի քաղաքացիների անվտանգություն։ Հետևանքը մնում էր Հայաստանի սահմանի այս կողմում։

Նույն օրը, երբ Մատվիենկոն զանգում էր Ռուբինյանին, Ռուսաստանի փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկը Չոլպոն Աթայում հայտարարեց, որ 2026-ին հայ-ռուսական առևտրաշրջանառությունը նախորդ տարվա համեմատ կրճատվել է մոտ երկու երրորդով և շարունակելու է ընկնել։ Նա հիշեցրեց 2024 թվականի մոտ 12 միլիարդ դոլարի ռեկորդը և 2025 թվականի շուրջ 8 միլիարդը։

Թվի կողքին ժամանակահատված չկար։ Հայաստանի վիճակագրական կոմիտեի հունվար–մայիս աղյուսակում Ռուսաստանի հետ առևտուրը 2,763 միլիարդ դոլարից իջել էր 2,196 միլիարդի՝ մոտ 20,5 տոկոսով։ Երկու երրորդն ու մեկ հինգերորդը նույն անկման երկու տարբեր չափեր էին։ Օվերչուկը չէր ասել՝ խոսում է հետագա ամիսների օպերատիվ տվյալների, տարվա կանխատեսման, թե մեկ այլ հաշվարկի մասին։ Լրահոսը վերցրեց մեծ թիվը և առաջ գնաց։

2024 թվականի ռեկորդի մեջ կար ռուսական ոսկու և թանկարժեք քարերի Հայաստան ներմուծումն ու երրորդ երկրներ վերաարտահանումը։ Հայաստանի էկոնոմիկայի նախարարը 2025-ին ասել էր, որ ոսկու վերաարտահանումը կազմել է երկրի ամբողջ արտահանման գրեթե կեսը։ Այդ հոսքը սկսել էր նահանջել Երմակովի կալանքից ու Մատվիենկոյի զանգից առաջ։

Ոսկու գործոնը գազի պայմանագիրը կամ փակված գյուղմթերքի շուկան չէր վերացնում։ Առևտրի անկման կազմն էր փոխվում։ Մեծ թիվը կարող էր ընկնել ոսկու վերաարտահանման նահանջից։ Գյուղատնտեսական սահմանափակումը փոքր գումար էր ընդհանուր աղյուսակում, բայց հասնում էր կոնկրետ ջերմոցին, բեռնատարին և փչացող ապրանքին։ Ընդհանուր վիճակագրությունը կարող էր նվազել ոսկուց, մեկ տնտեսությունը՝ փակված լոլիկի ճանապարհից։

Զբոսաշրջային խորհրդի ազդեցությունն էլ չէր չափվելու 416 հազար 743-ի պարզ հանմամբ։ Այցելուների ամբողջական անհետացումը ծայրահեղ սցենար էր։ Պաշտոնական խորհուրդը սահմանային արգելք չէ։ Այն չի ստիպում յուրաքանչյուր քաղաքացու փոխել տոմսը։ Ուղիղ չվերթները, առանց վիզայի մուտքը, լեզվական հարմարությունը, հարազատական կապերը և կարճ ճանապարհը մեկ հաղորդագրությունից չեն վերանում։

Պետական զգուշացումը կարող էր ազդել տուրօպերատորի վաճառքի, ընտանիքի ընտրության և ուղևորության անվտանգության ընկալման վրա։ Չափը կախված էր փաստաթղթի բառերից, դրա տարածման ուժից, հաջորդ դեպքերից և այն բանից, թե Մոսկվան դրան վարչական քայլ կկցե՞ր։

Ռուսաստանի արտգործնախարարությունն ապրիլի 1-ին Հայաստանն արդեն ներառել էր այն երկրների ցանկում, որտեղ Ռուսաստանի քաղաքացիների համար բարձր էր ԱՄՆ-ի պահանջով ձերբակալվելու վտանգը։ Ցանկում 46 պետություն կար՝ Ավստրիայից և Ֆրանսիայից մինչև Կանադա, Թաիլանդ ու Մալդիվներ։

Մոսկվան բացատրել էր՝ երկիրը ցուցակում հայտնվում է, երբ նրա տարածքում հաստատված է Ռուսաստանի քաղաքացու՝ ամերիկյան պահանջով ձերբակալման առնվազն մեկ դեպք։ Այդ ցանկը Հայաստան չմեկնելու առանձին արգելք չէր։ Այն չէր ասում, որ Երևանում ռուսաստանցի զբոսաշրջիկը չի կարող անվտանգ հանգստանալ։ Մատվիենկոյի խոսքն ավելի ուղիղ էր՝ Հայաստանին կարող էր հասցեագրվել հատուկ չայցելելու խորհուրդ։

«Համակարգային ձերբակալություններ» արտահայտությունը Մոսկվան թվերով չէր բացել։ Նախադեպեր կային։ 2023 թվականի սեպտեմբերին հայկական մարմինները Ինտերպոլի կարմիր ծանուցմամբ կալանավորել էին Ռուսաստանի և Միացյալ Նահանգների քաղաքացի, բժիշկ Ալեքսանդր Օտելլինին։ 2024 թվականի ապրիլին նրան Երևանից տարել էին Միացյալ Նահանգներ՝ վերահսկվող դեղանյութերի ապօրինի նշանակման մեղադրանքով։

2016-ին «Զվարթնոցում» ԱՄՆ-ի պահանջով կալանավորվել էր Սերգեյ Միրոնովը։ Երևանյան դատարանը հետո նրան ազատել էր՝ արտահանձնման հարցի քննարկման ընթացքում։ Գործերը տարբեր մեղադրանքներ, փաստաթղթեր և դատական ընթացքներ ունեին։ Դաշնության խորհրդի հաղորդագրությունը չէր թվարկել դրանք և չէր ասել, թե դրանցից որոնք են կազմում իր նշած համակարգը։

Երմակովի գործը առանձնանում էր հնարավոր սխալ նույնականացմամբ։ Մոսկվան կարող էր պահանջել արագ հյուպատոսական մուտք, բժշկական օգնություն, մատնահետքերի ստուգում և ազատ արձակում, եթե տվյալները չեն համընկնում։ Այդ պահանջների մի մասը ռուս դիվանագետները բարձրացրել էին։

Մատվիենկոն իրավական վեճը կապեց Հայաստանի տնտեսության հետ։ Կալանքի տակ պահվող մեկ մարդու ինքնությունը կապվեց հարյուր հազարավոր մարդկանց ճանապարհորդության հետ։ Այդ նախադասությունից մատնահետքերի հրապարակային պատասխանը չհայտնվեց։

Հայաստանի Ազգային ժողովի հաղորդագրությունում տեղ գտան արտահանման սահմանափակումները և ԵՄ հանրաքվեի պայմանը։ Մատվիենկոյի զբոսաշրջային նախազգուշացումը տեքստ չմտավ։ Ընթերցողը հայկական հաղորդագրությունից չէր իմանա, որ Դաշնության խորհրդի նախագահը խոսել է Հայաստան այցելություններից հրաժարվելու հնարավոր պաշտոնական խորհրդի մասին։

Դաշնության խորհրդի հաղորդագրությունից չէր երևում, որ Երևանը պահանջել է բացել ռուսական շուկան հայկական ապրանքների համար և հիշեցրել ԵԱՏՄ իրավական պարտավորությունները։ Մոսկվայի տեքստում Հայաստանը խոստումներ տվող և գործով հեռացող կողմն էր։ Երևանի տեքստում՝ պայմանագրային իրավունք հիշեցնող և երկխոսություն առաջարկող կողմը։ Երկուսի ասածը նույն էջում չէր հայտնվել։

Հայաստանը օրենք էր ընդունել ԵՄ անդամակցության գործընթաց սկսելու մասին, բայց պաշտոնական հայտ չէր ներկայացրել։ Ռուբինյանը հանրաքվեն կապել էր այն պահի հետ, երբ Հայաստանը կդիմի անդամակցության համար։ Մոսկվան քաղաքական պատասխանը պահանջում էր հիմա, քանի դեռ Հայաստանը օգտվում էր ԵԱՏՄ շուկայից, ռուսական գազի պայմանագրից և երկկողմ տնտեսական արտոնություններից։

Մայիսյան նամակը, բուսական արտադրանքի սահմանափակումները և օգոստոսյան զբոսաշրջային նախազգուշացումը նույն պայմանական նախադասությամբ էին կառուցված․ եթե Երևանը շարունակի ընտրված քայլը, Մոսկվան կարող է վերանայել այն հոսքը, որի վրա հայկական տնտեսության մի հատված հենված է։

Օգոստոսի 6-ի գիշերվա դրությամբ զբոսաշրջային հոսքը փակված չէր։ Ռուսաստանի քաղաքացիների համար առանձին արգելք չկար։ Մատվիենկոյի խոսքը քաղաքական կշիռ ուներ, վարչական ուժ՝ դեռ ոչ։

Ալեքսանդր Երմակովը մնում էր «Վարդաշենում»։ Նրա փաստաբանների պահանջած նույնականացման հրապարակային արդյունքը չկար։ Ռուսաստանում մեկ այլ Ալեքսանդր Երմակով՝ այլ հայրանունով և այլ կենսագրությամբ, շարունակում էր կրել իր պատիժը։

«Զվարթնոցի» վիճակագրական աղյուսակում 416 հազար 743 մարդ մեկ տող էր։ Դաշնության խորհրդի հաղորդագրությունում նրանք արդեն հնարավոր զգուշացման հասցեատեր էին։ Ազգային ժողովի հաղորդագրությունում այդ նախադասությունը չկար։ Օդանավակայանի կողային սենյակի դուռը փակվել էր հունիսի 28-ին։ Օգոստոսի 6-ի երեկոյան երկու հայրանունների համեմատության հրապարակային պատասխանը դեռ չկար։