top of page

Իրականում այսպես պետք է լինի

27.05.2023

1992 թվականի մայիսի 18-ին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ինքնապաշտպանության ուժերը հայկական կամավորական ջոկատների աջակցությամբ Լաչինում (Բերձոր) ճնշել են հակառակորդի մարտական ​​հենակետերը՝ ճեղքելով մարդասիրական միջանցքը։ Եվ դրանով իսկ ճեղքել են նորահռչակ հանրապետության մի քանի ամիս տեւած շրջափակումը։


Արդեն նույն թվականի մայիսի 20-ին Գորիս-Ստեփանակերտ ճանապարհով Լաչինի մարդասիրական միջանցքով ԼՂՀ մայրաքաղաք է հասցվել հարյուրավոր տոննա բեռ՝ պարենամթերք, դեղորայք և առաջին անհրաժեշտության այլ ապրանքներ։


Դա և՛ քաղաքական և հոգեբանական հաղթանակ էր, որով 70 տարվա մեջ առաջին անգամ հնարավոր եղավ վերամիավորել Արցախը Մայր Հայաստանին: Առանց դրա անհնարին կլիներ պաշտպանել հռչակված հանրապետությունը, պաշտպանել հայրենիքի անկախությունն ու ազատությունը, ստեղծել կայուն հիմք նրա զարգացման ու հզորացման համար։


Լեռնային Ղարաբաղի համար ռազմական օպերատիվ և կենսական նշանակություն ունեցող՝ Շուշի-Լաչին-Զաբուխ ճանապարհի բացման ռազմական գործողությունը, ինչպես այն ժամանակ կոչվում էր՝ Լաչինի մարդասիրական միջանցք, իրականացվեց 1992 թվականի մայիսի 17-18-ը։ Մինչ այս, ԼՂՀ ինքնապաշտպանության ուժերը հանրապետության մայրաքաղաք Ստեփանակերտի հարավ-արևմտյան ծայրամասերում կասեցրեցին ադրբեջանական ստորաբաժանումների առաջխաղացումը և ճնշեցին Շուշի քաղաքում գտնվող հակառակորդի ռազմաբազան։


Մայիսի 18-ին ղարաբաղյան կազմավորումները մտան Լաչին, ապա հասան Հայաստանի պետական ​​սահմանին՝ դրանով իսկ ճեղքելով ԼՂՀ շրջափակումը Ադրբեջանից և ցամաքային կապ հաստատելով Հայաստանի հետ։ Կյանքի տարրական պայմաններից զրկված, սովի ու ցրտի դատապարտված Արցախը վերջապես շնչեց ազատության կենարար օդը։


Ադրբեջանի կողմից սանձազերծված արյունալի պատերազմի ժամանակ (1991-1994 թթ.) Լաչինի մարդասիրական միջանցքը իրական կյանքի ուղի էր նորահռչակ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության համար, որը պայքարում էր ամենադժվար պայմաններում…


Այսօր՝ 31 տարի անց, Արցախը կրկին հայտնվել է լիակատար շրջափակման մեջ և արդեն յոթերորդ ամիսն է՝ կտրված է արտաքին աշխարհից։ Երկու տեղով արգելափակվել է Լաչինի միջանցքը, որն անհրաժեշտ է Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի գոյատևման համար։ Եվ սա այն դեպքում, երբ առնվազն մինչև 2025 թվականը, ի թիվս այլոց, Ադրբեջանի նախագահի կողմից ստորագրված 2020 թվականի եռակողմ հայտարարության, միջանցքը պետք է գտնվի Լեռնային Ղարաբաղում ռուսական խաղաղապահների լիակատար վերահսկողության ներքո, և դրա երկայնքով շարժումը պետք է լինի ազատ և անարգել։ Էլ չենք խոսում այն ​​մասին, որ այս տարվա փետրվարի 22-ին Արդարադատության միջազգային դատարանը Ադրբեջանին պարտավորեցրել է «ձեռնարկել բոլոր անհրաժեշտ միջոցները»՝ ապահովելու մարդկանց, տրանսպորտային միջոցների և ապրանքների անխոչընդոտ տեղաշարժը Լաչինի միջանցքով երկու ուղղություններով։ Սակայն Ադրբեջանի կառավարությունը ոչ միայն շարունակում է միջնադարյան շրջափակումը, այլև պաշտոնականացրել է իր ռազմական հանցագործությունը՝ ապօրինի անցակետ տեղադրելով «կյանքի ճանապարհին»։


Ի՞նչ է մնում անել նման իրավիճակում։


Չի կարելի թույլ տալ, որ մեկդարյա պատմություն ունեցող բռնապետական ​​քվազիպետության առաջնորդը խարխլի համաշխարհային կարգի և մարդու իրավունքների հիմնարար հիմքերը։ Իսկ եթե միջազգային քաղաքական ճնշումը չի բերում ցանկալի արդյունքը, ապա ավելի կոնկրետ ու կոշտ միջոցներ են պետք, այդ թվում՝ ռազմական։


Եվ դա պետք է անի Հայաստանը, որը պարտավոր է տեր կանգնել Արցախին, ոչ թե Նիկոլ Փաշինյանի նման միայն լվանալ ձեռքերը ու ամեն բան հանձնելով անհնարին խաղաղություն մուրալ: Նիկոլ Փաշինյանի ու իր լնգուլավազների համար Արցախը հայրենիք չէ, բայց արդյո՞ք մենք պետք է լուռումունջ հանդուրժենք, թե ինչպես ոմն մեկը օտարում մեր հայրենիքը և մեր լռությամբ նրա հանցակիցը դառնանք:


Երեսունմեկ տարի առաջ Արցախի ինքնապաշտպանության ուժերը և հայկական կամավորական ջոկատները կարողացան ինքնուրույն ճեղքել «կյանքի ճանապարհը»։ Այսօր, երբ ղարաբաղյան խնդիրը միջազգային կենտրոնների ուշադրության կենտրոնում է, իսկ պաշտոնական Բաքուն գնալով ավելի լկտի ու ցինիկ է ոտնահարում համընդհանուր նորմերը և անտեսում համաշխարհային հեղինակավոր կառույցների որոշումները, Լաչինի միջանցքի ազատագրման հրամայականը դառնում է ավելի արդիական և լայն. միջազգային նշանակություն ունի և դառնում է բարի կամքի տեր մարդկանց պատվի հարց։

Comments


ԱՄՆ-ում բուժվող Պարգև Սրբազանը՝ տարօրինակ պատերազմի, չկոտրվելու, պատմության ու ապագայի մասին

bottom of page