Նրա մրցակցին օգնող խմբերը ծախսեցին ավելի քան 60 միլիոն դոլար, բայց ընտրությունից հետո համացանցը հաշվում էր Էլ-Սայեդի բազուկներն ու շապիկի բացվածքը. ամերիկյան քաղաքական նոր մշակույթի մասին

19 ՕԳՈՍՏՈՍԻ, 2026, ԱՇՈՏ ՊՈՂՈՍՅԱՆ, ԼՈՍ ԱՆՋԵԼԵՍ, YEREVAN ONLINE Mag.-ի ԱՄՆ ԹՂԹԱԿԻՑ 

Հաղթանակի հաջորդ օրը Աբդուլ Էլ-Սայեդը Դեմոկրատական ազգային կոմիտեի ՏիկՏոկում ակնոցն էր ուղղում։ Հետո ժպտում էր, քայլում, շրջվում դեպի տեսախցիկը։ Մարմնին կիպ նստած սև V-աձև շապիկը գրեթե ամեն կադրում երևում էր։ Կադրերի տակ Մեգան Թի Սթալիոնն էր։ Համընդհանուր բուժապահովագրությունը, Իսրայելին ռազմական օգնությունը դադարեցնելու պահանջը և քարոզարշավի ֆինանսավորումը սահմանափակելու առաջարկը տեսանյութում չկային։ Էկրանի վրա թեկնածուի մարմինն էր։

Երկու օր առաջ՝ օգոստոսի 3-ին, նա Դետրոյթի լողավազանի մոտ հերթական սոցիալական տեսանյութն էր նկարում։ Շուրջը բովանդակություն ստեղծողներ էին։ Հեռախոսները պահում էին ուղղահայաց։ Խոսքը կտրում էին կարճ հատվածների։ Լավ հնչող նախադասությունը տեղավորում էին էկրանի վրա։ Նախորդ օրը Էլ-Սայեդը նրանց, լրագրողների ու աջակիցների հետ քայլել էր քաղաքի կենտրոնով։ Քվեարկության օրը Դետրոյթի Արևելյան շուկայում երեք հարցազրույց տվեց ստեղծողներին, հետո՝ ևս երեքը հեռուստատեսություններին ու լրատվական գործակալություններին։ Քարոզարշավի վերջնագծին տեսախցիկներն ու հեռախոսները նույն ժամանակն էին ստանում։

Օգոստոսի 4-ի երեկոյան Մաջեսթիք թատրոնում մարդիկ սպասում էին թվերին։ Էլ-Սայեդը բեմ բարձրացավ, խոսեց ու հեռացավ։ Հաղթանակ չհայտարարեց։ Առավոտյան գրեթե բոլոր քվեները հաշվված էին։ Նա կոնգրեսական Հեյլի Սթիվենսից առաջ էր 14 893 ձայնով։ Քվեների ընդհանուր թիվն անցնում էր մեկուկես միլիոնը, տարբերությունը չէր հասնում մեկ տոկոսային կետի։ «Դետրոյթի ոգի» արձանի մոտ Էլ-Սայեդը վերցրեց Մուհամեդ Ալիի հին նախադասությունը. «Մենք ցնցեցինք աշխարհը»։

Կուսակցության ՏիկՏոկը հաղթանակը կտրեց ավելի փոքր չափի։ Ժպիտ։ Արևային ակնոց։ Քայլք։ Սև շապիկ։ Բութ մատը պիտի կանգներ այստեղ։

Գրանդ Ռեփիդսի տեղական «Աղջիկների համար» էջը հաջորդ օրը գրեց. «Ես չեմ ասում, որ աղջիկներն Աբդուլին ընտրեցին, բայց հակառակն էլ չեմ ասում»։ Մեկ այլ ստեղծող սև շապիկն ու ջինսը կոչեց նրա «համազգեստը»։ Միչիգանից դուրս ապրող մի կին անհանգստացավ, որ թեկնածուն կարող է մի օր դադարել այն կրել։ Քվեների քարտեզը դեռ բաց էր։ Առցանց կատակն արդեն շապիկի մասին էր։

Դեմոկրատական ազգային կոմիտեի թվային բովանդակության և ստեղծագործական աշխատանքի ղեկավար Պաուլինա Մանգուբատը մի քանի օր անց ուղիղ ասաց՝ այդ հոլովակները հասնում են միլիոնավոր մարդկանց, մտնում խմբային զրույցներ ու անձնական հաղորդագրություններ։ Կուսակցության թվային հաշիվները միասին 13,9 միլիոն հետևորդ ունեին։ Մանգուբատի ձևակերպումն ավելի կարճ էր. «Ամերիկացիների համար պայքարելը սեքսուալ է»։

Մարտի 23-ին այս խոսակցությունն արդեն վերնագիր ուներ՝ «Գայթակղության տեսանյութերը հաղթում են վերլուծական կենտրոններին»։ Դեմոկրատ խորհրդատուները հրապարակավ հարցնում էին՝ գրավիչ թեկնածուն ավելի հե՞շտ է ընտրվում։ Էլ-Սայեդի քարոզարշավի խորհրդականներից մեկը հիշել էր 2025 թվականի մի միջոցառում։ Տարեց կանայք մոտեցել էին թեկնածուին ու կառչել նրա բազուկներից։ Այդ ժամանակ պատմությունը ծիծաղելի մանրուք էր։ Օգոստոսին կուսակցությունը նույն մանրուքին երաժշտություն դրեց։

Սև V-աձև շապիկը Էլ-Սայեդի էջերում այնքան հաճախ էր երևում, որ ճանաչման նշան էր դարձել։ Այդ մարմնի հետևում մարզական կենսագրություն կար։ Դպրոցում նա գլխավորել էր ամերիկյան ֆուտբոլի, ըմբշամարտի և լակրոսի թիմերը։ Միչիգանի համալսարանում լակրոս էր խաղացել։ Հետո եկել էին Կոլումբիայի բժշկական կրթությունը, Ռոդսի կրթաթոշակը, Օքսֆորդի դոկտորականը, Դետրոյթի առողջապահության բաժնի ղեկավարումը։ Քաղաքի սնանկացումից հետո նա վերակառուցել էր փակված առողջապահական վարչությունը։ Ուղղահայաց հոլովակը այդ երկար շարքը կրճատել էր մեկ նշանի՝ սև շապիկի։

Հուլիսի 27-ին Էլ-Սայեդը տեսախցիկի առաջ վազում էր՝ հիշեցնելով, որ ընտրությունը դեռ չի ավարտվել և պետք է գնալ քվեարկության։ Վերին թերակղզում թիավարեց սոցիալական հոլովակի համար, հետո նետվեց Սենթ Մերիս գետը։ Վերջին օրերին գնաց ստեղծողների լողավազանային հավաքին, նրանց հետ քայլեց Դետրոյթով, հարցազրույցների ժամանակը բաժանեց հեռախոսների ու ավանդական լրատվամիջոցների միջև։ Վազքը, թիավարումը, ջուրը, լողավազանի եզրը պատրաստ կադրեր էին։ Հեռախոսը նրան ամեն անգամ բռնում էր շարժման մեջ։

Շտաբում ուրիշ թվեր էին հաշվում։ Թիմը հայտարարում էր, որ անցել է Միչիգանի 110 քաղաքով, անցկացրել ավելի քան 500 միջոցառում և հավաքել 12 հազար կամավոր։ Սթիվենսին աջակցող արտաքին խմբերը մրցավազքի վրա ծախսել էին ավելի քան 60 միլիոն դոլար։ Այդ գումարից ավելի քան 30 միլիոնը բաժին էր ընկնում Ամերիկա-իսրայելական հանրային հարաբերությունների կոմիտեի հետ կապվող կազմակերպություններին։ Էլ-Սայեդը դահլիճներում կրկնում էր երեք պահանջ՝ փողը հանել քաղաքականությունից, վերադարձնել մարդկանց գրպանը, բոլորին տալ բուժապահովագրություն։

2018-ին նա Միչիգանի նահանգապետի դեմոկրատական նախնական ընտրությունը պարտվել էր ավելի քան քսան տոկոսային կետով։ Ութ տարի անց վերադարձել էր չորս աշխատակցով սկսված թիմով, երկար շրջագայությամբ և տեսանյութերով, որոնց մեջ գրեթե միշտ շարժվում էր։ «Աղջիկներն Աբդուլին ընտրեցին» կատակային նախադասությունը այդ ամբողջ աշխատանքի համար շատ կարճ էր։

Լաբորատորիայում նույն կատակը չոր թվեր ունի։ 2005 թվականի փորձի ժամանակ մարդկանց մի պահ ցույց տվեցին ԱՄՆ Կոնգրեսի անծանոթ թեկնածուների դեմքերը և խնդրեցին գնահատել նրանց կարողունակությունը։ Մասնակիցների գուշակությունները հաղթողների հետ համընկնում էին պատահականից հաճախ։ Հետագա փորձերում դեմքից ստացված կարողունակության տպավորությունը քվեի վրա գրեթե երեք անգամ ավելի ուժեղ ազդեցություն ուներ, քան ձայնից ստացված տպավորությունը։ Ուղեղապատկերման մեկ այլ փորձի ժամանակ սպառնալիք թվացող պարտվողների դեմքերը ավելի ուժեղ արձագանք էին առաջացնում։ Հաղթողների պատկերների համար նույնպիսի տարբերակիչ ակտիվացում չգտան։

Դանիայի 7 080 քաղաքական գործիչների լուսանկարներով կատարված ուսումնասիրությունը գրավչության և վստահելիության բարձր գնահատականները կապել էր ավելի մեծ անհատական ձայնաբաժնի հետ։ Գրավչության մեկ ստանդարտ շեղման աճը համապատասխանել էր մոտ 18 տոկոսով մեծ ձայնաբաժնի։ Հետազոտողները զգուշացրել էին՝ աղյուսակը պատճառ չի ապացուցում։ Գրավիչ թեկնածուն կարող է ունենալ լավ լուսանկարիչ, բարձր ճանաչում, վստահ շարժումներ, կարգապահ թիմ, արդեն ձևավորված համակրանք։ Լաբորատորիայում դեմքն առանձին է։ Ընտրատեղամասում նրա հետ ներս են մտնում փողը, կուսակցությունը, կենսագրությունը, զայրույթը և թեկնածուի կատարած աշխատանքը։

Կուսակցության գայթակղության մոնտաժներում հիմնականում տղամարդիկ էին։ Դեմոկրատների գլխավոր ՏիկՏոկում Էլ-Սայեդի կողքին նույն մշակմամբ հայտնվում էին Ջոն Օսոֆը, Զոհրան Մամդանին և Բարաք Օբաման։ Քաղաքականության ու մշակույթի հատմանը հետևող Գրեյս Վայնշտեյնը տղամարդկանց այդ ընտրությունը գիտակցված էր համարել։ Հիսուն փորձարարական ուսումնասիրությունների ամփոփումը՝ ավելի քան 23 հազար մասնակցով, մի անհավասարություն էր գրանցել. արտաքինի, բնավորության և ընտանիքի վրա կենտրոնացած լուսաբանումը կանանց ընտրելիությանը վնասում էր ավելի հաճախ, քան տղամարդկանց։ Տղամարդ թեկնածուի կիպ շապիկը հեշտությամբ դառնում էր երկրպագուների հոլովակ։ Կնոջ հագուստի նման կադրը սովորաբար բացում էր պատշաճության, լրջության ու մարմնի դատավարությունը։

Օգոստոսի 8-ի երեկոյան Էլ-Սայեդի մարմինը հեռախոսի նույն չափի էկրանից անհետացավ։ Դոնալդ Թրամփը կողք կողքի դրեց իր ու Մելանիա Թրամփի պաշտոնական լուսանկարը և Էլ-Սայեդի ու նրա կնոջ՝ հոգեբույժ Սառա Ջուկակուի լուսանկարը։ Ջուկակուն հիջաբով էր։ Վերևում, անգլերենում ավելորդ ապաթարցով, գրված էր. «Երկու ՇԱՏ ՏԱՐԲԵՐ Ամերիկաներ»։ Թրամփը թեկնածուին ներկայացրել էր ամբողջ անունով՝ Աբդուլռահման Մոհամեդ Էլ-Սայեդ։ Դեմոկրատական հոլովակում մնացել էին ուսերը։ Թրամփի կադրում՝ հիջաբն ու երկար անունը։

Հաջորդ առավոտ Էլ-Սայեդը հեռուստաեթերում պատասխանեց. «Այո, նա ճիշտ է»։ Հետո իր Ամերիկան նկարագրեց չորս մանրուքով՝ ընտանիք, նրբաբլիթներով սեղան, բենզինի ու մթերքի հաշիվներ, երեխաների ապագա։ Այդ մի քանի նախադասությունն էլ հեշտությամբ տեղավորվեց ուղղահայաց կադրում։ Դեմոկրատների էջում նա ցանկալի երիտասարդ տղամարդ էր։ Թրամփի էջում նրա ընտանեկան լուսանկարը ներսի ու դրսի սահման էր գծում։ Դեմքը նույնն էր։ Մոնտաժողն էր փոխվել։

Օգոստոսի 12-ին հանրապետական թեկնածու Մայք Ռոջերսը հին գրառումներից ու տեսանյութերից հավաքված մեղադրանքով Էլ-Սայեդին ներկայացրեց որպես ֆուտբոլը, հրավառությունն ու հուլիսի 4-ը ատող մարդ։ Էլ-Սայեդը «Էքսում» պատասխանեց. եթե Ռոջերսը վախենում է բանավեճից, թող գա խաղադաշտ՝ ամբողջական բախումներով ամերիկյան ֆուտբոլ խաղալու, առանց պաշտպանիչ հանդերձանքի, ինչպես մանկության տարիներին։ Ռոջերսի շտաբը արձագանքեց. «Ներքևից եկող բավական բարձր սպառնալիք է»։ Հետո հրապարակեց «զայրացած էլֆի» կարճ շարժապատկերը։ Պահպանողական մեկնաբանները վերադարձան Էլ-Սայեդի հին գրությանը՝ ֆուտբոլի «թունավոր առնականության» մասին, և մարտահրավերը կոչեցին ագրեսիվ։ Դպրոցական թիմի նախկին ավագը իր մարզական կենսագրությունը սեղմել էր մեկ նախադասության մեջ ու նետել հակառակորդին։

Նոյեմբերի 3-ին Միչիգանի քվեաթերթիկում Էլ-Սայեդի դիմաց կլինի Մայք Ռոջերսի անունը։ Հաղթելու դեպքում նա կդառնա ԱՄՆ առաջին մահմեդական սենատորը։ Մինչ այդ Դեմոկրատական ազգային կոմիտեի հոլովակը շարունակում է պտտվել ՏիկՏոկի հոսքում, խմբային զրույցներում, անձնական հաղորդագրություններում։ Վերջում երաժշտությունը չի ավարտվում։ Հոլովակը վերադառնում է առաջին կադրին։ Էլ-Սայեդը նորից ուղղում է ակնոցը։ Սև շապիկը նորից հայտնվում է էկրանին։ Մեկնաբանություններից մեկում Միչիգանից դուրս ապրող կինը գրել էր, որ շատ կտխրի, եթե նա հրաժարվի այդ «համազգեստից»։ Նոյեմբերի 3-ին նրա հիացմունքը քվե չի դառնա։ Հեռախոսում հոլովակը նորից կսկսվի։