37 ու կես տարեկանում Մխիթարյանը վերցրեց ևս մեկ մրցաշրջան, որովհետև Չեմպիոնների լիգայի պատմությունը դեռ փակված չէ

9 ՕԳՈՍՏՈՍԻ, 2026, ԱՐՄԵՆ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ, YEREVAN ONLINE Mag.-ի ԹՂԹԱԿԻՑ 

Պերթի «Օպտուս» մարզադաշտում լույսերն արդեն մարել էին։ Դրսում դեռ պիցցա էին կտրում։ «Փոքր Իտալիա» անունով ժամանակավոր գյուղակում սեղաններ էին դրել, բարձրախոսներից հնչում էին «Ռիկի է Պովերիի» երգերը։ Ամառային միլանյան դերբին ավարտվել էր, Ավստրալիայում ապրող իտալացիները տուն չէին շտապում։ Հենրիխ Մխիթարյանը հեռանում էր խաղադաշտից հանգիստ դեմքով։ Նա արդեն «Ինտերի» ամենատարեց ֆուտբոլիստն էր՝ 37 ու կես տարեկան, նոր պայմանագրով և առանց հիմնական կազմում տեղի խոստման։

Հարցազրույցի վերջում նրան հարցրին՝ սա՞ է վերջին մրցաշրջանը։ Մխիթարյանը ծիծաղեց։ Չգիտեր։ Այդ որոշումը հիմա չէր կայացնելու։ Պետք էր ավարտել մրցաշրջանը և լսել, թե մարմինն ինչ կասի։ Հաջորդ հարցն ավելի ուղիղ էր. ի՞նչ է պակասում, որպեսզի կարիերան երջանիկ ավարտ ունենա։ Նա սկզբում հիշեց այն ամենը, ինչ կարող էր ավելի լավ անել։ Հետո ընտրեց մեկ գավաթ. «Չեմպիոնների լիգան։ Հենց դա է պակասում։ Կցանկանայի հաղթել Չեմպիոնների լիգան։ Երկու անգամ շատ մոտ եմ եղել դրան, գուցե վաղ թե ուշ դա ինձ հաջողվի»։

«Վաղ թե ուշ»։ Մխիթարյանը դա ասաց իր քսաներորդ պրոֆեսիոնալ մրցաշրջանի շեմին։ «Ինտերի» հետ պայմանագիրը գործում է մինչև 2027 թվականի հունիսի 30-ը։ Նոր մարզիչ Քրիստիան Կիվուն խաղաժամանակ չէր երաշխավորել։ Մխիթարյանը դրանից չէր դժգոհել։ Հիմնական կազմը խոստումով չեն տալիս։ Տեղը պետք է վաստակել դաշտում։ Ամեն օր։

Նախորդ փորձի հասցեն Մյունխենն էր։ 2025 թվականի մայիսի 31-ին Մխիթարյանը խաղը սկսեց «Ինտերի» դեղին մարզաշապիկով։ Մինչև եզրափակիչ թիմը 14 հանդիպում էր անցկացրել և պարտվողի դերում մնացել ընդհանուր 17 րոպե։ Այդ երեկո 20-րդ րոպեին «Պարի Սեն Ժերմենը» արդեն երկու գնդակ էր խփել։ 62-րդին Սիմոնե Ինձագին Մխիթարյանին հանեց խաղից։ Մեկ րոպե անց Դեզիրե Դուեն խփեց երրորդը։ Խվիչա Կվարացխելիան չորրորդն ավելացրեց 73-րդին, Սենի Մայուլուն հինգերորդը՝ 87-րդին։ Չեմպիոնների լիգայի եզրափակիչը հինգ գնդակի տարբերությամբ դեռ չէր ավարտվել։

Վերջին սուլիչից հետո Մխիթարյանի վզին արծաթե մեդալ կախեցին։ Լուսանկարներից մեկում նա արդեն հանել էր այն և կապույտ ժապավենից բռնած մոտեցրել դեմքին։ Մի քանի ամիս անց Տրենտոյում պատմեց, որ «Բավարիային» ու «Բարսելոնային» անցնելուց հետո թիմում համոզված էին՝ կհաղթեն նաև «Պարի Սեն Ժերմենին»։ Եզրափակչի առավոտից ամեն ինչ սխալ էր գնացել։ Հինգ գնդակից հետո այդ վստահությունից խոսելու տեղ չէր մնացել։

Երկու տարի առաջ պարտությունն ավելի նեղ էր։ Մխիթարյանի ժամանակը՝ ավելի կարճ։ 2023 թվականի մայիսի 10-ին, «Սան Սիրոյում», նա 11-րդ րոպեին անցավ «Միլանի» պաշտպանության բացվածքի միջով և խփեց «Ինտերի» երկրորդ գնդակը։ Այդ 2։0-ն թիմին մոտեցրեց Ստամբուլին։ Պատասխան խաղում, 44-րդ րոպեին, ձախ ազդրի վնասվածքը կանգնեցրեց նրան։ Հունիսի 10-ին Աթաթուրքի անվան օլիմպիական մարզադաշտում Մխիթարյանն արդեն հայտացուցակում էր, բայց մնացել էր պահեստայինների նստարանին։

Ռոդրին «Մանչեսթեր Սիթիի» գոլը խփեց 68-րդ րոպեին։ Երեք րոպե անց Ֆեդերիկո Դիմարկոյի գլխով հարվածը դիպավ դարպասաձողին։ Մխիթարյանը խաղադաշտ մտավ 84-րդին՝ Հաքան Չալհանօղլուի փոխարեն։ 89-րդին Ռոմելու Լուկակուն մոտ տարածությունից գլխով հարվածեց։ Էդերսոնը ծնկով փակեց գնդակի ճանապարհը։ Մխիթարյանին մնաց վեց հիմնական րոպե։ Հետո՝ ավելացված ժամանակը։ «Սիթին» առաջին անգամ բարձրացրեց Չեմպիոնների լիգայի գավաթը։ «Ինտերի» խաղացողներին հերթով տվեցին արծաթե մեդալները։

2017 թվականի մայիսի 24-ին Ստոկհոլմում «Մանչեսթեր Յունայթեդը» Եվրոպայի լիգայի եզրափակիչում խաղում էր «Այաքսի» դեմ։ Մխիթարյանն առաջին խաղակեսում դեղին քարտ էր ստացել։ Երկրորդ խաղակեսի սկզբին, անկյունայինից առաջ, Անդեր Էրերան հիշեցրեց այդ քարտը և հուշեց՝ տուգանային հրապարակի եզրին չմնալ, կանգնել դարպասապահի մոտ։ Քրիս Սմոլինգը գլխով փոխեց գնդակի ուղղությունը։ Մխիթարյանը, մեջքով դեպի դարպասը, բարձրացրեց ոտքը և գնդակն ուղարկեց ցանցը։ 2։0։ Նա հետո ասաց, որ այդ տեղում կանգնելու մտադրություն չէր ունեցել։ Թիմակցի մեկ նախադասությունը տարել էր ճիշտ կետ։ Այդ գոլից հետո Մխիթարյանը դարձավ եվրոպական մեծ ակումբային գավաթ նվաճած առաջին հայ ֆուտբոլիստը։

Երկու տարի անց եզրափակիչը նրա համար փակվեց թռիչքից առաջ։ «Արսենալը» 2019 թվականի Եվրոպայի լիգայի վերջին խաղը պետք է անցկացներ Բաքվում՝ «Չելսիի» դեմ։ Ակումբը անվտանգության երաշխիքներ էր պահանջել իր հայ ֆուտբոլիստի համար։ ՈւԵՖԱ-ն հայտնել էր Ադրբեջանի բարձրագույն իշխանություններից ստացած հավաստիացումների և հատուկ անվտանգության ծրագրի մասին։ Ադրբեջանի ֆուտբոլի ֆեդերացիան Մխիթարյանի, նրա ընտանիքի և ակումբի որոշումը չհիմնավորված անվանեց։ Քննարկումներն ավարտվեցին առանց համաձայնության։ Նրա անունը Բաքու մեկնող կազմի մեջ չկար։

Ակումբի հայտարարության մեջ վնասվածք չկար։ Չկար մարզչական պատճառ։ Գրված էր անվտանգության մասին։ Հայկական քաղաքացիությունը, հայ-ադրբեջանական հակամարտությունը, պաշտոնական նամակները և ընտանիքի գնահատած վտանգը մնացին ֆուտբոլիստի ու եզրափակչի միջև։ Մխիթարյանը գրել էր, որ նման հնարավորությունները հաճախ չեն տրվում, և ցավալի է դրանցից զրկվելը։ Մայիսի 29-ին «Արսենալը» Բաքվում պարտվեց 1։4։ Նա նույնիսկ պարտվողի մեդալ ստանալու հերթում չկար։

Տիրանայում, 2022 թվականի մայիսի 25-ին, Մխիթարյանը հասավ գավաթին վնասված ոտքով։ «Ռոման» խաղում էր Կոնֆերենցիաների լիգայի առաջին եզրափակիչը։ Նա նոր էր վերադառնում մկանային վնասվածքից։ Ժոզե Մոուրինյուն նրան դրեց մեկնարկային կազմում։ 17-րդ րոպեին մկանը նորից կանգնեցրեց։ Սերժիու Օլիվեյրան մտավ նրա փոխարեն։ Նիկոլո Ձանիոլոն 32-րդին խփեց հանդիպման միակ գոլը։ Մխիթարյանը գավաթը բարձրացրեց այն երեկոյան, երբ դաշտում անցկացրել էր 17 րոպե։

Թվերը կարճ են։ Ստոկհոլմ՝ գոլ և գավաթ։ Բաքու՝ չկայացած թռիչք։ Տիրանա՝ 17 րոպե և գավաթ։ Ստամբուլ՝ մուտք 84-րդ րոպեին և 0։1։ Մյունխեն՝ ելք 62-րդ րոպեին և 0։5։ Նրա պահարանում Եվրոպայի լիգայի ու Կոնֆերենցիաների լիգայի հաղթողի մեդալներն արդեն կողք կողքի են։ Մինչև հիմա ոչ մի ֆուտբոլիստ չի հաղթել ՈւԵՖԱ-ի երեք գործող տղամարդկանց ակումբային մրցաշարերի եզրափակիչներում։ Չեմպիոնների լիգայի մեկ հաղթանակը Մխիթարյանի անունը կդնի այդ շարքի առաջին տողում։

«Ինտերը» քառորդ եզրափակիչում 4։3 ընդհանուր հաշվով անցավ «Բավարիային»։ «Բարսելոնայի» դեմ երկու կիսաեզրափակիչներում խփվեց 13 գնդակ։ Միլանի պատասխան խաղի 87-րդ րոպեին «Ինտերը» պարտվում էր։ 90+3-ին Ֆրանչեսկո Աչերբին հավասարեցրեց հաշիվը։ 99-րդին Դավիդե Ֆրատեզին թիմին տարավ եզրափակիչ։ Մխիթարյանը կրկին կանգնեց Չեմպիոնների լիգայի վերջին խաղի մեկնարկային գծում։ Մեկ տարի անց Պերթում հենց այդ երկու փորձերն էր հիշում։

2025-26 մրցաշրջանի գարնանը նրա մեդալների շարքին ավելացան իտալական երկու գավաթներ։ Եվրոպական մրցաշրջանը փակվել էր դեռ փետրվարին։ Քրիստիան Կիվուի «Ինտերը» մայիսի 3-ին դարձավ Իտալիայի չեմպիոն։ «Պարմայի» դեմ վճռորոշ խաղում Մխիթարյանը 67-րդ րոպեին մտավ փոխարինման և 80-րդին խփեց երկրորդ գոլը։ Տասը օր անց Հռոմի Օլիմպիական մարզադաշտում «Ինտերը» 2։0 հաշվով հաղթեց «Լացիոյին» ու վերցրեց Իտալիայի գավաթը։ Չեմպիոնների լիգայում թիմը փետրվարին երկու անգամ պարտվել էր «Բուդյո-Գլիմտին»՝ 1։3 և 1։2։ Ընդհանուր հաշիվը՝ 2։5։ Մայիսի 30-ին «Պարի Սեն Ժերմենը» Բուդապեշտում երկրորդ անընդմեջ Չեմպիոնների լիգան բարձրացրեց։ «Ինտերը» այդ մրցաշարից դուրս էր մնացել երեք ամիս առաջ։

Հունիսի 19-ին Մխիթարյանը վերադարձավ Երևանի «Փյունիկի» մարզաբազա, որտեղ սկսել էր պրոֆեսիոնալ ճանապարհը։ Հայաստանի հավաքականից նա հեռացել էր 2022-ին՝ 95 խաղով և ազգային ռեկորդ դարձած 32 գոլով։ Ակադեմիայի երեխաները վանկարկում էին նրա անունը։ «Փառքի ծառի» մոտ նա թողեց ձեռքի ու ոտքի հետքերը։ Ասաց՝ կփորձի ևս մեկ տարի խաղալ, հետո կհասկանա՝ ավարտելու ժամանակն է, թե դեռ կարող է շարունակել։ Հուլիսի 1-ին «Ինտերը» հայտարարեց պայմանագրի երկարաձգման մասին։ Սկսվեցին հավաքները, թռիչքները, ժամային գոտիների փոփոխությունը, Հոնկոնգը, Պերթը, երիտասարդներով լցված մարզումները։

Ավստրալիայում Մխիթարյանն ասաց, որ թիմի երիտասարդների համար պիտի օրինակ լինի։ Իր տեղն ամեն օր պետք է ապացուցի։ Նոր մրցաշրջանի չորս ճակատները թվարկեց։ Չեմպիոնների լիգան դրանց մեջ էր։ Ավարտի մասին հարցին ծիծաղեց։ Երջանիկ ավարտի մասին հարցին՝ այլևս ոչ։

Մարզադաշտի դրսում մարդիկ դեռ կանգնած էին պիցցայի սեղանների շուրջ։ Բարձրախոսներից իտալական երգ էր հնչում։ Մխիթարյանը հեռացավ առանց հիմնական կազմում տեղի խոստման, Չեմպիոնների լիգայի երկու արծաթե մեդալով և ևս մեկ տարվա պայմանագրով։ Վերջին տողում գրված է՝ 30 հունիսի 2027։ Հաջորդ տող չկա։