«Հայաստանի լավագույն շեֆ խոհարարի» կոչումը ստացած Ռաֆիկ Սինանյանը հայկական խոհանոցը կոչում է շեֆի մայրենի լեզու և այդ լեզվով աշխատում է ասիական տեխնիկայի, խորհրդային ճաշացանկի ու Լոռվա մթերքի հետ
- 11 минут назад
- 8 мин. чтения
10 ՀՈՒԼԻՍԻ, 2026, ԱՇՈՏ ՊՈՂՈՍՅԱՆ, YEREVAN ONLINE Mag.

Նրանք պատրաստել էին մի քանի ուտեստ։ Հայկական մթերք, ասիական տեխնիկա։ Հիշվող զույգը տոլման ու չինական դամփլինգն էին՝ նույն ափսեի վրա։ Մինչ բեմ հասնելը եղել էին փորձեր, մերժված տարբերակներ, համադրություններ, որոնք չէին աշխատել։ Այստեղ արդեն վերջնական ափսեն էր։ Կարճ բացատրություն։ Երկու շեֆի բաժանած շարժումներ։ Մի լուսանկարում Սինանյանը ականջակալով ու սև գոգնոցով բռնել է մետաղյա տապակը։ Վրան բաց բերանով փոքր խմորապարկեր են։ Մեկ ուրիշ կադրում ձեռքը կիտրոնի կեղև է քերում կարմրած պատառների ու սպիտակ սոուսի վրա։ Նույն համաժողովում նա խոսել էր խոհանոցի կառավարման և մթերքի արդյունավետ օգտագործման մասին։ Լուսանկարում մնաց ափսեն։ Պահեստից մինչև տաք գիծ անցնող ճանապարհը չերևաց։ Չերևացին աշխատատեղերի հեռավորությունը, թիմի արագությունը, մթերքի կորուստը, վատ դասավորված սառնարանի առաջ կուտակվող վայրկյանները։ Հյուրը դրանք նույնպես չի տեսնում։ Նա տեսնում է ուշացած պատվերը։
Ծրագրի մեջ այդ կես ժամը մեկ տող էր՝ անուններ, ժամ, ձևաչափ։ Սինանյանը «ՓրոՖուդին» մասնակցում էր երկրորդ տարին անընդմեջ։ 2025-ին նա նստել էր մասնագիտական քննարկումների սեղանի մոտ։ 2026-ին դուրս եկավ ցուցադրական խոհանոց՝ գործընկեր շեֆի հետ։ «Չորս ձեռք» աշխատանքը պահանջում է նախապես համաձայնեցված բաղադրատոմս։ Երկու շեֆը պիտի նույն ջերմաստիճանի ու ժամանակի շուրջ աշխատեն։ Հետո դուրս են մնում չստացված տարբերակները։ Հունիսի 22-ին հրապարակված լուսանկարներում մնացին պատրաստ ափսեները։ Սինանյանը թեստերի թիվը չասաց։ Ասաց, որ դրանք շատ էին։ Այդ ժամերը ծրագրում չկային։
Նրա աշխատանքի մասին ավելի ուղիղ է պատմում «Փանե սրճարան-հացատան» խոհանոցի նախագիծը։ Անկանոն ուրվագծով հատակագիծ է։ Պատերի երկայնքով ու ներսի գոտիներում գունավոր ուղղանկյուններ են, սարքավորումների նշաններ, դռներ, շրջադարձեր, նեղ ու լայն անցումներ։ Թղթի վրա կրակ չկա։ Գոլորշի չկա։ Դանակի ձայն ու լվացարանի ջուր նույնպես։ Միայն տեղերն են, որտեղ այդ ամենը պիտի հայտնվի։ Սխալ տեղադրված սառնարանը հերթափոխի ընթացքում տասնյակ ավելորդ քայլ է պահանջում։ Նեղ միջանցքում երկու աշխատակից բախվում են։ Հեռու լվացարանի մոտ սպասքը կուտակվում է։ Սինանյանը այս թուղթը բացում է մենյուից առաջ։
Հերթը պարզ է։ Նախ՝ ռեստորանի գաղափարը։ Հետո խոհանոցն ու արտադրական տարածքները։ Նշվում են աշխատանքային գոտիները, մարդկանց շարժման ուղիները։ Ընտրվում են սարքավորումը, սպասքը, կահույքը, մանր գույքը։ Հավաքվում է թիմը։ Մենյուն գրվում է վերջում։ Այդ պահին տարածքն արդեն սահման ունի, վառարանի հզորությունը հայտնի է, սառնարանի ծավալը՝ հաշվված, աշխատողների թիվը՝ որոշված։ Թղթի վրա լավ հնչող ուտեստը պետք է տեղավորվի նաև հերթափոխի ժամանակի մեջ։
«Փանեի» գույները զարդ չեն։ Դրանք բաժանում են հում մթերքի, պատրաստի ուտեստի, կեղտոտ ու մաքուր սպասքի ճանապարհները։ Սինանյանի բացատրությունը կարճ է՝ արտադրական տարածք, աշխատանքային գոտի, սարքավորում, սպասք, գույք, թիմ։ Հանրային լուսանկարներում կենտրոնում սովորաբար ափսեն է։ Նրա աշխատանքի մեծ մասը հատակին ամրացված սարք է, պատի մեջ անցնող օդափոխություն, հերթափոխից առաջ գրված հանձնարարություն։ Բացման երեկոյին դրա համար չեն ծափահարում։ Սխալը լսվում է հետո՝ ուշացած պատվերի, հետ եկած ափսեի, իրար ճանապարհ փակած աշխատողների ձայնով։
Սինանյանը իր աշխատանքների մեջ թվարկում է շուրջ տասը ռեստորանային հայեցակարգ։ Ցանկում են պանասիական «Յանգը», խորհրդային Երևանի խոհանոցը վերականգնող «Սիրելիսը», Լոռվա մթերքի վրա կառուցված «Մաունթրին», Հատիսի ստորոտի «Սարին» ընտանեկան համալիրը, «Փանե սրճարան-հացատունը», միջերկրածովյան «Մարուշ Քիթչենը»։ Նրա խոսքով՝ յուրաքանչյուրի առաջին շեֆն ինքն է եղել, իսկ խոհանոցը նախագծել է զրոյից։ Որոշ վայրեր հետո փոխել են ձևաչափը։ Մյուսները դեռ աշխատում են։ Բացման օրվա նյութում ստեղծողի անունը կարող է գրվել մի անգամ։ Հետո մնում են հասցեն, ցուցանակը, սառնարաններն ու թիմը։ Այդ թիմը պետք է կարողանա աշխատել նաև առանց հիմնադիր շեֆի ամենօրյա ներկայության։
Սկիզբը համակարգչի առաջ էր։ Խոհանոցից առաջ Սինանյանն աշխատել է ՏՏ ոլորտում։ Այդ աշխատանքի մասին քիչ բան է մնացել։ Ընկերության անունը չկա, պաշտոնը՝ նույնպես։ Նա ասում է, որ հեռանկար ուներ, բայց գործից չէր ստանում այն շարժումը, որը հետո գտավ խոհանոցում։ Հաջորդ առարկան հեռուստացույցն է։ Էկրանին Սեդրակ Մամուլյանն էր։ Նա պատմում էր հայկական խոհանոցի, հին ուտեստների և դրանց պատմության մասին։ Սինանյանը դիտեց հաղորդումը, ծանոթացավ Մամուլյանի հետ և գնաց նրա խոհարարական ստուդիա։
2026-ի հունիսյան համաժողովից մի քանի օր անց զրույցը շարունակվեց Երևանի կենտրոնի «Մարուշում»։ Սինանյանը պատմությունը մանկության սեղանից չսկսեց։ Տատիկի գաղտնի բաղադրատոմս չկար։ Խոհարարների ընտանիք չկար։ Պատանի տարիքից վառված վառարան էլ չկար։ Կար մասնագիտություն ունեցող երիտասարդ, աշխատանքից դժգոհություն և ուրիշ խոհարարի հեռուստահաղորդում։ Հետո եղան հանդիպումը Մամուլյանի հետ, ստուդիան, ուսուցումը, առաջին աշխատանքները։ Նա խոհանոց մտավ այն ժամանակ, երբ ՏՏ ճանապարհը դեռ չէր փակվել։
Մամուլյանի ստուդիայից սկսվեց նրա երկար կապը «Հայ խոհարարական ավանդույթների զարգացման և պահպանման» հասարակական կազմակերպության հետ։ 2026-ին Սինանյանն ասում էր, որ ոլորտում աշխատում է արդեն տասներկու տարի։ Հաշվարկը սկիզբը հասցնում է մոտ 2014 թվական։ Ճշգրիտ օրը հանրային կենսագրության մեջ չկա։ Նրա խոսքով՝ հայ շեֆը հայկական խոհանոցը պիտի իմանա մայրենի լեզվի պես՝ ավանդույթը, պատմությունը, սերնդեսերունդ փոխանցված ուտեստները։ Հետո եկան այլ երկրների խոհարարները։ Նա թվարկում է Ճապոնիան, Չինաստանը, Պորտուգալիան, Վիետնամը, Թաիլանդը, Ռուսաստանը, Անգլիան, Հնդկաստանը և Շրի Լանկան։ Ասում է՝ շուրջ տասը երկիր։ Թվարկված են ինը։ Նա չի մանրամասնում, թե յուրաքանչյուրից ինչ է սովորել։
Վաղ տարիները հավաքվում են կարճ տողերից։ Հանրային մի պրոֆիլում հերթով գրված են «Արարատ» սրահը, «Բլեք Անգուսը», «Դվին Մյուզիք Հոլը», «Կոնգը», «Սիրելիսը»։ 2023 թվականի հուլիսի 2-ին կազմված ոլորտային տեղեկատուն նրան ներկայացնում էր որպես «Յանգի», «Սոլա սրճարանի», «Կոնգի» և «Մամբայի» նախկին գլխավոր շեֆ։ Անցումների ամսաթվերը չկան։ Չկա առաջին ղեկավարած հերթափոխը։ Չկա այն օրը, երբ խոհարարը դարձավ սու-շեֆ, հետո՝ շեֆ։ Էջը չի ասում, թե որ աշխատանքն է հաջորդել մյուսին, որոնք են համընկել, երբ է փոխվել պաշտոնը։ Այդ տարիներից մնացել են ռեստորանների անունները։
Պաշտոնների հերթը գոնե շարժման ուղղություն է տալիս։ «Արարատ» սրահում՝ խոհարար։ «Բլեք Անգուսում»՝ խոհարար և սու-շեֆ։ «Դվին Մյուզիք Հոլում»՝ սու-շեֆ։ «Կոնգում» ու «Սիրելիսում»՝ գլխավոր շեֆ։ Մեկ տողի տակ չեն երևում գրաֆիկները, մատակարարների հետ խոսակցությունները, հերթափոխի կազմը, մենյուից հանված ուտեստները։ Պաշտոնը գրվում է մեկ անգամ։ Դրա համար պատասխանում են ամեն օր, մինչև վերջին պատվերը։
«Յանգը» պանասիական էր։ Մամուլյանի ստուդիայում հայկական խոհանոցից սկսած՝ Սինանյանն այստեղ աշխատում էր Ճապոնիայից մինչև Հարավարևելյան Ասիա ձգվող տեխնիկաների ու համերի հետ։ Հետո եկան Լոռվա տեղական մթերքը, խորհրդային Երևանի ռեստորանային հիշողությունը, Միջերկրականի տարբեր ափերի ուտեստները։ Այդ ճանապարհից հետո 2026-ի բեմում հայտնվեցին տոլման ու դամփլինգը՝ նույն ափսեի վրա։
Պուշկինի 25-ում «Սիրելիսը» հյուրին տանում է 1970–80-ականների Երևանի ռեստորանային սրահ։ Երաժշտությունը, կահույքը, սպասքը, պատերը հիշեցնում են ժամանակը, երբ «ստոլիչնի» աղցանը, բորշչն ու պելմենին հանդիսավոր ընթրիքի սովորական բառերն էին։ Սինանյանն այդ նախագծի առաջին շեֆն էր։ 2025-ի սկզբին իտալական «Գամբերո Ռոսսոն» Հայաստանի մասին մեծ նյութում նրան անվանեց երիտասարդ ու լավ շեֆ։ Հեղինակը կանգ էր առել խորհրդային տարիների ճաշացանկի վրա և գրել երկար ուսումնասիրության մասին, որի ընթացքում Սինանյանը վերականգնել ու արդիականացրել էր ճանաչելի ուտեստները։
Մենյուն կարդացվում էր հերթով։ Սմբուկի խավիար։ Թառափի խավիար։ Խորհրդային աղցանների հավաքածու՝ Բորոդինյան տարեկանի հացով։ Կարտոֆիլով ու սնկով վարենիկի։ Անգուսի մսով սիբիրյան պելմենի։ Բորշչ։ Սոլյանկա։ Ածուխի վրա շաշլիկ, խորոված, քյաբաբ։ Այդ սրահը հեշտությամբ կարող էր ընկնել կենցաղային ծաղրանկարի մեջ։ Խավիարից ու բորշչից հետո գալիս էր խոհանոցային հաշվարկը՝ չափաբաժին, հումք, մատուցում։
Իտալական նյութը չէր պատմում նրա ՏՏ աշխատանքի, ուսուցման կամ նախկին ռեստորանների մասին։ Վերնագրում անունն էր։ Ներքևում՝ ուտեստները։ Օտար ընթերցողի համար Սինանյանի կենսագրությունը սկսվում էր սմբուկի խավիարից ու հասնում կրակի վրա պատրաստված մսին։ Մեկ գնահատական՝ «երիտասարդ ու լավ շեֆ»։ Մեկ աշխատանքային փաստ՝ երկար ուսումնասիրություն։ Մնացածը անում էր ճաշացանկը։ «Սիրելիսի» պատերին 1970–80-ականների Երևանն էր։ Սեղանին՝ այդ հիշողության նոր, չափված տարբերակը։ Դռնից դուրս նույն ուտեստների անունները դեռ հնչում էին տներում։
Երևանից հյուսիս, Լոռվա Պամբակ գյուղի մոտ, «Մաունթրի» հյուրանոցն է։ Լեռների մեջ մեծ շենք։ Երեկոյան լուսավորված պատուհաններ։ Մուտքի մոտ հայկական դրոշ։ Շուրջը մգացող լանջեր։ Սինանյանի խոսքով՝ ռեստորանի գաղափարը կառուցվել է Լոռվա տեղական մթերքի շուրջ։ Հատիսի ստորոտում «Սարինն» ընտանեկան համալիր է։ «Փանեն» քաղաքային սրճարան-հացատուն է, որի խոհանոցի հատակագիծը նրա աշխատանքի հրապարակված հազվագյուտ տեխնիկական հետքերից է։ «Մարուշը» Միջերկրականի երկրների խոհանոցն է։ 2026-ի ամռանը այնտեղ Սինանյանը ներկայանում էր որպես բրենդ-շեֆ, շեֆ-խորհրդատու և խոհանոցի ղեկավար։
Այս հասցեներում աշխատանքը սկսվում է ուտեստից շուտ։ Ռեստորանի մասին խոսելիս Սինանյանը թվարկում է պատերը, լույսը, երաժշտությունը, սպասքը, մարդու առաջին զգացողությունը։ Սկզբում գաղափարն է։ Հետո՝ սենյակները, սարքավորումը, աշխատանքի ծրագիրը։ Բացման օրվան սպասելը նա համեմատել է երեխայի ծնունդին սպասելու հետ։ Գլխում պատկեր կա։ Ստուգումը սկսվում է պատրաստ խոհանոց մտնելու պահին։ Առաջին լիարժեք ծառայության ժամանակ թիմի շարժումն արդեն պատասխանում է գծագրի փոխարեն։
«Հաճախորդ» բառը նա թողնում է սուպերմարկետին, կոշիկի խանութին ու բանկին։ Ռեստորան մտնողը հյուր է։ Հյուրը դեռ ուտեստը չի տեսել, երբ արդեն նկատել է լույսը, երաժշտությունը, ինտերիերը, մանր առարկաները։ Սինանյանն ասում է, որ իրեն ուժ են տալիս հյուրերի աչքերը։ Քննադատությունն օգտագործում է հաջորդ աշխատանքի ժամանակ։ Մրցակից է համարում իրեն։ Այդ խոսքերի կողքին նորից «Փանեի» հատակագիծն է։ Հյուրը գծագրի վրա չկա։ Նրա պատվերի արագությունը, սպասքի ճանապարհը և աշխատողի ազատ անցումը արդեն հաշվված են։
2023 թվականի օգոստոսի 10-ին Սիսիանում անցկացվեց հայ-իրանական խոհարարական մշակույթի երկրորդ փառատոնը։ Սինանյանը հետագայում ասաց, որ եղել է ժյուրիում և մեդալ է ստացել։
Հրապարակում մոտ ութսուն տաղավար կար։ Քսաներկուսը իրանական կողմինն էին։ Նախորդ տարի Իրանից եկել էին վեց տաղավարով։ Պրոֆեսիոնալ խոհարարների ժյուրին անցնում էր հայկական ու իրանական սեղանների միջև։ Մասնակիցներին առաջարկվել էր պատրաստել Նավասարդի հետ կապված ուտեստներ՝ քաշիկա կամ հարիսա, Սյունիքում՝ կուրկուտ։ Հարիսան եփում էին առանց խառնելու։ Հին ցանկությունն էր՝ գալիք տարին խառնակ չլինի։ Հացավան գյուղի տաղավարում ցորենի ու հացի կողքին սարերից հավաքած դեղաբույսեր կային, ուտելի կանաչիներ, մոշի տերևներ։ Գիշերը ծրագիրը տեղափոխվում էր Զորաց քարեր։ Ժամը չորսին նախատեսված էր դիտել Հայկի համաստեղության գալուստը։ Սինանյանի պատմած մեդալը կապված էր այդ օրվա մասնագիտական մրցույթի հետ։ Լուսանկարներում ժյուրին կանգնած է սեղանների մոտ։ Ամբողջական անունները հրապարակված չեն։
Նույն ամռանը Դիլիջանի Մյասնիկյան փողոցի 55 հասցեում առաջին անգամ անցկացվեց հայ-վրացական «Միմինո» խոհարարական փառատոնը։ Ծրագիրը սկսվում էր ժամը 16։00-ին։ Հայկական ու վրացական թիմերը ներկայացնում էին երկու երկրների ուտեստները։ Հանձնաժողովը գնահատում էր համը, տեսքը և գաղափարը։ Բացմանը եկել էին երկու երկրների դեսպանները, Հայաստանի էկոնոմիկայի նախարարության, Զբոսաշրջության կոմիտեի և Դիլիջանի համայնքի ներկայացուցիչները։
Պաշտոնական օրացույցը, վրացական դեսպանատան հաջորդ օրվա գրառումը և միջոցառման հայտարարությունները պահել են նույն ամսաթիվը՝ 2023 թվականի հունիսի 17։ Երեք տարի անց հրապարակված Սինանյանի հարցազրույցում գրված էր 17/07/2023։ Օրը նույնն էր։ Հունիսը դարձել էր հուլիս։ Նույն հարցազրույցում նա ասում էր, որ Դիլիջանում էլ է աշխատել ժյուրիում։ Հասանելի հայտարարություններն ու ամփոփագրերը հանձնաժողովի ամբողջական կազմը չեն տալիս։ Նրա մասնակցությունը մնում է իր պատմածի մեջ։ Պաշտոնական նյութերում մնում է հունիսի 17-ը։
2023-ի հոկտեմբերին լույս տեսավ հայ շեֆերին նվիրված «Շեֆերի գիրքը»։ Սահմանափակ տպաքանակով հայերեն հատորում հավաքվել էին ավելի քան հիսուն խոհարարների կենսագրությունները, դժվարությունները, խորհուրդները, հեղինակային բաղադրատոմսերը, հաշվարկներն ու պատրաստման ժամանակները։ Շնորհանդեսը «Ջելլիֆիշ» ռեստորանում էր։ Նախատեսված համերգային մասը չեղարկվել էր վերջին իրադարձությունների պատճառով։ Շոուի բյուջեն փոխանցվել էր «ՎՈՄԱ»-ի «Գմբեթ 2» նախաձեռնությանը։ Կազմակերպիչների առաջին նպատակը պարզ էր՝ ճանաչելի դարձնել շեֆերին։ Նրանց խոսքով՝ Հայաստանում այցելուն հաճախ հիշում էր ռեստորանի անունը և չէր հիշում խոհանոցի ղեկավարին։
Սինանյանը գրքում էր։ Հետագա հարցազրույցում նա այն անվանեց Հայաստանի հիսուն լավագույն շեֆերին նվիրված գիրք։ Շնորհանդեսի նյութերում խոսքը ավելի քան հիսուն հայտնի ու կայացած խոհարարների մասին էր։ «Լավագույն» բառը գրքին տալիս էր վարկանիշ, որը նախնական նկարագրության մեջ չկար։ Հատորը ներկայացնում էր մարդկանց ճանապարհը, խորհուրդներն ու բաղադրատոմսերը։ Սինանյանի ստեղծած վայրերի անուններն այդ պահին ավելի հեշտ էր գտնել, քան նրա ամբողջական կենսագրությունը։
Սինանյանի խոսքով՝ 2025 թվականի դեկտեմբերին նույն կազմակերպությունը, որի ստուդիայում սկսել էր սովորել, նրան շնորհեց «Հայաստանի լավագույն շեֆ խոհարար» կոչումը։ Դա հասարակական կազմակերպության պարգև էր։ Պետական կարգավիճակ չուներ։ 2026 թվականի ապրիլի 14-ին «Ուեր Թու Իթ» մրցանակաբաշխությունը «Հայաստանի լավագույն շեֆ» անվանեց «Ռենոմե» ռեստորանի շեֆ Կարեն Խաչատրյանին։ Կազմակերպիչները տարբեր էին։ Չափանիշներն ու միջոցառումները՝ նույնպես։ Մասնագիտական ուսուցումը սկսել էր այդ կազմակերպության ստուդիայում։ 2025-ի վերջում նույն կազմակերպությունն էր կոչումը գրում նրա անվան կողքին։
Կոչումից հետո խոհանոցի հերթը չի փոխվում։ Մատակարարում։ Ընդունում։ Պահեստավորում։ Նախապատրաստում։ Ծառայություն։ Մաքրում։ «Մարուշում» Սինանյանի պաշտոնները երեքն են՝ բրենդ-շեֆ, շեֆ-խորհրդատու, շեֆ-խոհարար։ Առաջին դերում նա պահում է ռեստորանի համային ու տեսողական գիծը։ Երկրորդում ուրիշի նախագիծը հասցնում է բացման։ Երրորդում ղեկավարում է այդ օրվա խոհանոցը։ Նոր ռեստորանում այդ գործերը հաճախ նստում են մեկ մարդու վրա։
2026-ի «ՓրոՖուդում» վարպետության դասից առաջ նա մասնակցել էր խոհանոցի կառավարման և հումքի արդյունավետ օգտագործման քննարկմանը։ Թեմաները վերադառնում էին նույն հատակագծին։ Երկար երթուղին ժամանակ է խլում։ Վատ պահեստում մթերք է կորչում։ Անորոշ դերաբաժանումը ժամանակ է խլում թիմից։ Բեմին պետք էր տեսանելի համադրություն։ Սինանյանը բերեց տոլման ու դամփլինգը։ Խոսեց բաղադրիչների համատեղ աշխատանքի մասին։ Անակնկալը պիտի աշխատեր նաև համով։
Ափսեի վրա հանդիպել էին նրա երկու մասնագիտական լեզուները։ Հայկական խոհանոցը նա կոչում է մայրենի։ Այլ երկրների տեխնիկաները հավաքել է տարիներով։ Տոլման ճանաչելի էր մնում։ Դամփլինգը պահում էր իր ձևը։ Համադրությունը բեմ էր հասել բազմաթիվ փորձերից հետո։ Նրա ռեստորաններն էլ այդ ճանապարհն են անցել՝ գաղափար, նախագիծ, փորձ, բացում, փոփոխություն։ Սինանյանն ընդունում է, որ իր ստեղծած մի քանի հայեցակարգեր հետո ձևափոխվել են։ Առաջին թուղթը միշտ վերջնական չի մնում։
«Սիրելիսում» այսօր կարելի է պատվիրել մսով դասական նրբաբլիթ, կրակի վրա գյուղական խաչապուրի կամ ածուխի վրա կարտոֆիլ։ 2025-ի իտալական նյութը պահել է սկզբնական խորհրդային մենյուի ավելի խիտ տեսքը։ 2023-ի ոլորտային էջում «Յանգը», «Սոլան», «Կոնգը» և «Մամբան» արդեն անցած աշխատանքներ էին։ 2026-ի ընթացիկ հասցեն «Մարուշն» է։ Բացումից հետո հիմնադիր շեֆի գործը մաշվում է, վերանորոգվում, փոխարինվում, երբեմն մոռացվում։ Մնում են ճիշտ տեղադրված սարքերը, բաց անցուղիներն ու աշխատանքի հերթը։ Դրանց մասին թիմը օրվա ընթացքում չի մտածում։
Ռաֆիկ Սինանյանի մասին հրապարակային նյութերի մեծ մասը նոր է։ 2023-ի տեղեկատուում մեկ պարբերություն էր և չորս ռեստորանի անուն։ Նույն տարվա գրքում՝ կենսագրություն ու բաղադրատոմս։ 2025-ի իտալական ամսագրում՝ խորհրդային մենյուի մի քանի տող։ 2026-ի հունիսին՝ տոլմա և դամփլինգ։ Հուլիսին՝ ՏՏ-ից սկսվող երկար հարցազրույց, նախագծերի ցանկ, փառատոններ, կոչում, «Փանեի» հատակագիծ։ Նրա անունը լայն շրջանառության մեջ մտավ այն ժամանակ, երբ հաշվին արդեն շուրջ տասը հայեցակարգ կար։ Խոհանոցները սկսել էին ավելի վաղ։
Հունիսի 19-ի ծրագրում ամեն ինչ տեղավորվել էր մեկ տողի մեջ՝ 12։30, Խորեն Հարությունյան և Ռաֆիկ Սինանյան, «չորս ձեռք» վարպետության դաս։ Բացումից անցել էր երեսուն րոպե։ Հանդիսատեսը տեսնում էր պատրաստ ափսեն։ «Փանեի» նախագծի գունավոր ուղղանկյունները դեռ հոտ չունեն։ Մեկը պիտի դառնա տաք գիծ, մյուսը՝ սառնարան։ Նեղ սպիտակ բացվածքով ամեն օր երկու աշխատակից պիտի անցնեն իրար կողքով։ Բացման օրը թուղթը ծալվում է ու հանվում սեղանից։ Երեկոյան հյուրը ստանում է ուտեստը։ Անցուղու լայնությունը չի նկատում։





















