Ինչո՞ւ պետական «Հայփոստը» չի հրապարակում տնօրենի աշխատավարձի բանաձևը, նախորդ տնօրենների թվերը կամ աշխատանքի արդյունքով վարձատրությունը փոխելու կանոնը

5 ՕԳՈՍՏՈՍԻ, 2026, ԼԵՎՈՆ ՓԱՐՈՍ, YEREVAN ONLINE Mag.-ի ԹՂԹԱԿԻՑ    

Օգոստոսի 3-ին Ազգային ժողովի դահլիճում Ագնեսա Խամոյանը բարձրաձայնեց մեկ թիվ՝ տարեկան 118 հազար դոլար, ամսական՝ ավելի քան 3.6 միլիոն դրամ։ Քննարկվում էր Հայկ Կոնջորյանի թեկնածությունը ԱԺ նախագահի տեղակալի պաշտոնում։ Թիվը վերաբերում էր նրա կնոջը՝ Շուշան Ալեքսանյանին, որը 2024-ի նոյեմբերից ղեկավարում է ամբողջությամբ պետական «Հայփոստը»։ Խամոյանի հարցը կարճ էր. ինչպե՞ս է նա հաղթել մրցույթում, եթե մրցույթի արձանագրությունները լրագրողներին չեն տալիս։

Կոնջորյանը պատմեց կնոջ աշխատանքային ճանապարհը։ Նա հինգ տարի աշխատել էր «Հայփոստում», ղեկավարել վարչություն, մասնակցել մրցույթին, և հանձնաժողովն ընտրել էր նրան։ Հետո ասաց, որ «Հայփոստի» պատմության մեջ երբեք այդքան ցածր աշխատավարձ ստացող տնօրեն չի եղել։ Մեկ օր անց Շուշան Ալեքսանյանը գրեթե նույն բառերը կգրեր իր էջում։ Խամոյանը նորից հարցրեց մրցույթի արձանագրությունների և քաղաքական ազդեցության մասին։ Կոնջորյանը հիշեցրեց նրա խորհրդարանական բացակայություններն ու հարկատուների հաշվին ստացած աշխատավարձը։ Պատասխանը հասավ ընդդիմադիր պատգամավորին։ Մրցույթի մասնակիցների անուններին չհասավ։

Օգոստոսի 4-ին՝ ժամը 17։15-ին, հաշվիչ հանձնախմբի նախագահը կարդաց քվեարկության թիվը՝ 63 կողմ, 28 դեմ։ Հայկ Կոնջորյանն ընտրվեց Ազգային ժողովի նախագահի տեղակալ։ Նույն երեկոյան Շուշան Ալեքսանյանը հրապարակեց իր պատասխանը։ Նա իրեն անվանեց վերջին առնվազն տասը տարիների «Հայփոստի» ամենացածր աշխատավարձ և պարգևատրում ստացած տնօրեն։ Գրեց, որ 2025-ին ընկերությունը վնաս չի կրել, ֆինանսական արդյունքը նախորդ տարվա համեմատ լավացել է շուրջ 900 միլիոն դրամով, իր կառավարման շրջանում պետական բյուջե է վճարվել մեկ միլիարդ դրամ շահութաբաժին։ Քվեարկությունն ու հաշվապահական պատասխանը տեղավորվեցին նույն երեկոյի մեջ։

«Ամենացածր» բառը կրկնվեց երկու օր անընդմեջ։ Նրա տակ թվաշար չկար։ Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարությունը, որը կառավարության անունից իրականացնում է «Հայփոստի» բաժնետիրոջ լիազորությունները, չէր տրամադրել նույնիսկ վերջին վեց տարվա տնօրենների աշխատավարձերի դինամիկան։ Ընկերությունը երկար տարիներ գործել էր հավատարմագրային կառավարման պայմաններում, նախկին ղեկավարների անհատական վարձատրությունները բաց հայտարարագրերում չկան։ Ալեքսանյանի պնդումը կարող է ճիշտ լինել։ Նա գրել էր նաև, որ նախորդ տարիներին առանձին ստորաբաժանումների ղեկավարներ իրենից բարձր վարձատրություն են ստացել, այդ թվում՝ պետական կառավարման շրջանում։ Անուններ և գումարներ չէր նշել։ Հանրությանը տրված նյութերով այդ համեմատությունը չի ստուգվում։

Ներկա աշխատավարձի մասին պաշտոնական պատասխանը տեղավորվել էր մեկ կարճ ձևակերպման մեջ՝ առանձին բանաձև չկա։ Չկան հրապարակված չափորոշիչներ կամ սկզբունքներ։ Ամսական ավելի քան 3.6 միլիոն դրամը սահմանվել է առանց հանրությանը տրված հաշվարկի։ Նախարարությունը բաժնետերերի ժողովի որոշումների արձանագրությունները համարել է առևտրային գաղտնիք։ Ընկերությունն ասել է, որ դիտորդ խորհրդի անդամների տվյալներն անձնական են։ Բաց մնացել է մեկ թիվ՝ տնօրենի հայտարարագրում երևացող աշխատավարձը։

Մրցույթի հայտարարությունը «Հայփոստը» հրապարակել էր 2024-ի օգոստոսի 20-ին։ Հոկտեմբերի 15-ի մի հրապարակում, հղում անելով անանուն աղբյուրներին, արդեն գրել էր, որ նոյեմբերին ընկերության տնօրեն է դառնալու Հայկ Կոնջորյանի կինը։ Նույն նյութում նշվում էր, որ հոկտեմբերի 3-ի առաջին մրցույթին դիմել էր վեց մարդ, որևէ մեկը չէր ընտրվել, իսկ հաջորդ փուլով հետաքրքրվողներին ներսում ասել էին՝ կա գրեթե հաստատված թեկնածու, ժամանակ մի ծախսեք։ Պաշտոնական հաստատում այդ պնդումները չստացան։

Անանուն աղբյուրներով հրապարակումը ինքնին չի ապացուցում, որ մրցույթը ձևական էր։ Հրապարակման կանխատեսած անունն ու ամիսը համընկան պաշտոնական ավարտին։ Նոյեմբերի 22-ին «Հայփոստը» Շուշան Ալեքսանյանին ներկայացրեց որպես թափուր պաշտոնի մրցույթի հաղթող։ Հոկտեմբերի 3-ի փուլի, վեց դիմորդների, հաջորդ փուլի մասնակիցների և գնահատման ընթացքի գրառումները փակ մնացին։ Գրեթե երկու տարի անց հին հրապարակման մնացած մասը փաստաթղթով ստուգել դեռ հնարավոր չէր։

Ալեքսանյանն ընկերության ներսից էր եկել։ Հայկ Կոնջորյանի խոսքով՝ հինգ տարի աշխատել էր «Հայփոստում» և եղել վարչության ղեկավար։ 2025-ի հոկտեմբերին Տիրանայում նրան ընտրեցին եվրոպական ազգային փոստային օպերատորների «ՓոստԵվրոպա» միավորման տնօրենների խորհրդի 2026–2028 թվականների կազմում։ Տիրանայի ընտրության մասին հրապարակում կա։ «Հայփոստի» մրցույթի գնահատականների մասին՝ ոչ։

«Հայփոստը» 2006-ից հանձնված էր Էդուարդո Էռնեկյանի ընկերության հավատարմագրային կառավարմանը։ 2020-ին կառավարումը վերադարձավ պետությանը։ Ընկերության սեփականատերը ամբողջ ընթացքում պետությունն էր։ Խորհրդարանում Խամոյանն ասաց, որ հավատարմագրային կառավարման պայմաններում որոշված հին աշխատավարձերը և պետական ուղղակի կառավարման շրջանի աշխատավարձը նույն շարքում դնելը թաքցնում է կառավարման տարբերությունը։ Կոնջորյանը պատասխանեց, որ ընկերությունը չէր մասնավորեցվել։ Պետությունը մնացել էր սեփականատեր։ 2020-ին փոխվել էր կառավարողը։

2020-ի սեպտեմբերին վարչապետի մոտ ներկայացված «Հայփոստի» 2020–2025 թվականների զարգացման ռազմավարության նախագիծը նախատեսում էր շահութաբեր բիզնես մոդել։ Նախագծում շարել էին թվայնացումը, լոգիստիկան, էլեկտրոնային առևտուրը, ֆինանսական և պետական ծառայությունները, գույքի կառավարումը։ Ալեքսանյանը ղեկավարումը ստանձնեց այդ ծրագրային շրջանի ավարտից մոտ տասներեք ամիս առաջ։ Ծրագրի ամբողջ շրջանի արդյունքը նրա պաշտոնավարմանը վերագրել հնարավոր չէր։ 2025-ը նրա ղեկավարած առաջին ամբողջ օրացուցային տարին էր։

49 էջանոց հաշվետվության վրա դրված է 2026 թվականի մայիսի 29-ի ամսաթիվը։ Վեցերորդ էջում «Շահույթի կամ վնասի» աղյուսակն է։ 2025-ի հասույթը՝ 9 միլիարդ 143 միլիոն դրամ։ 2024-ին՝ 9 միլիարդ 799 միլիոն։ Անկումը՝ 656 միլիոն կամ մոտ 6.7 տոկոս։ Համախառն շահույթը 1 միլիարդ 476 միլիոնից իջել է 1 միլիարդ 28 միլիոնի՝ շուրջ 448 միլիոնով, ավելի քան 30 տոկոս։ Գործառնական վնասը կազմել է 476 միլիոն դրամ։ Վերջին տողերից մեկում գրված է՝ զուտ վնաս՝ 523 միլիոն 159 հազար դրամ։

Աուդիտորը վերապահում չի արել։ Նրա եզրակացությամբ՝ հաշվետվությունները ֆինանսական հաշվետվությունների միջազգային ստանդարտների համաձայն ճշմարիտ և իրական պատկեր են տալիս ընկերության ֆինանսական վիճակի մասին։ Թվերը կազմել էր «Հայփոստի» ղեկավարությունը, ստուգել էր արտաքին աուդիտորը։ 523 միլիոն 159 հազարը խորհրդարանական ելույթում ծնված գնահատական չէր։ 873 միլիոն 563 հազարի բարելավումն էլ ֆեյսբուքյան գրառումից չէր եկել։ Երկու թիվն էլ նույն աղյուսակում են։

Կողքի սյունակում 2024-ի զուտ վնասն է՝ 1 միլիարդ 396 միլիոն 722 հազար դրամ։ Տարբերությունը 873 միլիոն 563 հազար է։ Կլորացրած՝ մոտ 900 միլիոն։ Ալեքսանյանը ճիշտ է հաշվել։ Ընկերության վնասը մեկ տարում կրճատվել է մոտ 900 միլիոն դրամով։ 2025-ը փակվել է 523 միլիոն դրամ զուտ վնասով։ Գրառման մեջ հայտնվեց բարելավումը։ «Զուտ վնաս» բառը չհայտնվեց։

Ալեքսանյանը հենվել էր տոկոսներից, հարկերից, մաշվածությունից և ամորտիզացիայից առաջ հաշվարկվող ցուցանիշի՝ EBITDA-ի վրա։ 2025-ի 476.5 միլիոն դրամ գործառնական վնասին վաճառքի ինքնարժեքի և վարչական ծախսերի մեջ գրանցված 927.2 միլիոն դրամ մաշվածությունն ու ամորտիզացիան հետ գումարելիս ստացվում է մոտ 450.7 միլիոն դրամ դրական ցուցանիշ։ Մաշվածությունն այդ պահին դրամարկղից գումար չի հանում։ Այն հաշվապահական ծախս է. շենքերի, մեքենաների և սարքավորումների սպառումն ու արժեքի նվազումը բաժանվում են դրանց օգտագործման տարիների վրա։ Դրական EBITDA-ն և զուտ վնասը կարող են նույն հաշվետվության մեջ լինել։

Աուդիտի բառը «զուտ վնաս» է։ Ալեքսանյանի բառը՝ «վնաս չի կրել»։ Զուտ վնասի հաշվարկը ներառում է մաշվածությունը, ֆինանսական ծախսը, փոխարժեքային տարբերությունը և հարկային արդյունքը։ EBITDA-ն այդ շերտերը չի ներառում։ Այդ հաշվարկով 523 միլիոն դրամի մինուսի մեծ մասը կարելի է կապել ակտիվների մաշվածության հետ։ Դրամական հոսքերի էջում արդեն մեկ այլ թիվ է։

Իններորդ էջում գործառնական արդյունքը մինչև շրջանառու կապիտալի փոփոխությունները դրական 460 միլիոն դրամ է։ Դեբիտորական և կրեդիտորական պարտքերի շարժից հետո գործառնական հոսքը, մինչև շահութահարկի վճարումը, դառնում է մինուս 254 միլիոն։ Տարվա ընթացքում վճարվել է 888 միլիոն դրամ շահութահարկ։ Գործառնական գործունեությունից զուտ դրամական հոսքը կանգնել է մինուս 1 միլիարդ 142 միլիոն 857 հազար դրամի վրա։ Հաշվետվությունը չի բաժանում այդ հարկը՝ ըստ այն տարիների շահույթների կամ հարկային պարտավորությունների, որոնցից այն առաջացել էր։ 2025-ի դրամական հոսքերի աղյուսակում 888 միլիոնը դուրս եկած գումար է։ Մաշվածությունը դրամական արտահոսք չէր։ 1.142 միլիարդի մինուսը դրամական էր։

Տարեվերջին դրամարկղում և բանկերում մնացորդը 1 միլիարդ 710 միլիոնից նվազել էր մինչև 1 միլիարդ 308 միլիոն դրամ։ Ընկերությունը բաժնետոմսերի օտարումից ստացել էր 1 միլիարդ 357 միլիոն դրամ։ Այդ մուտքը ներդրումային դրամական հոսքը տարել էր դրական դաշտ։ Վաճառվել էր «Համաշխարհային առևտրի կենտրոն Երևան» ընկերությունում «Հայփոստի» բաժնեմասի մի մասը։ Սեփականության տոկոսը մոտ 31-ից իջել էր 24.8-ի։ Վաճառքից հաշվետվությունը գրանցել էր 9.5 միլիոն դրամ վնաս։ Ներդրումային դրական հոսքի հիմնական աղբյուրը բաժնեմասի վաճառքն էր։

2024-ի դրամական հոսքերի սյունակում կար բաժնետիրական կապիտալի 1 միլիարդ 951 միլիոն դրամ համալրում։ 2025-ի նույն տողում զրո էր։ Այդ տարվա մուտքերի մեջ հայտնվել էր բաժնետոմսերի վաճառքից ստացված 1 միլիարդ 357 միլիոնը։ 2024-ի խոշոր մուտքը բաժնետիրոջ կապիտալի համալրումն էր։ 2025-ին խոշոր մուտքը եկել էր ընկերության ունեցած բաժնեմասի մասնակի վաճառքից։

900 միլիոնանոց տարբերության խոշոր բացատրություններից մեկը 2024-ի «այլ ծախսեր» տողում է։ Այդ տարի ընկերությունը ոչ ընթացիկ ակտիվների օտարումից գրանցել էր 819 միլիոն 869 հազար դրամ ծախս։ 2025-ին նույն տողում զրո էր։ «Այլ ծախսերը» 873.9 միլիոնից իջել էին 84.2 միլիոնի։ Ընդհանուր նվազումը մոտ 790 միլիոն դրամ էր։ Մոտ 820 միլիոնանոց ծախսը չէր կրկնվել, և վերջնական վնասը կտրուկ փոքրացել էր։ Նույն տարում փոստային հիմնական գործունեության հասույթը նվազել էր։

Փոխարժեքի տողն էլ շրջվել էր։ 2024-ին ընկերությունն արտարժույթի փոխարժեքային տարբերությունից ունեցել էր 98.1 միլիոն դրամ վնաս, 2025-ին՝ 86 միլիոն դրամ օգուտ։ Տարբերությունը շուրջ 184 միլիոն էր։ Հարկային տողում 2024-ի 505.6 միլիոն դրամ շահութահարկի ծախսի դիմաց 2025-ին գրանցվել էր 81.9 միլիոն դրամ դրական արդյունք։ Տարբերությունը մոտ 588 միլիոն էր։ Ֆինանսական զուտ ծախսը գնացել էր հակառակ ուղղությամբ՝ 187.5 միլիոնից հասնելով 282.2 միլիոնի։ 873.6 միլիոն դրամի բարելավումը հավաքվել էր այս շարժումներից։ Դրանց մի մասը փոստային ծառայության ծավալից չէր եկել։

Գործառնական վնասը մեկ տարում կրճատվել էր 176.6 միլիոն դրամով՝ 653 միլիոնից հասնելով 476 միլիոնի։ Համախառն շահույթը նույն ընթացքում նվազել էր 448 միլիոնով։ Վաճառքից մնացող հիմնական մարժան նեղացել էր։ Վերջնական վնասը փոքրացրել էին նաև 2024-ի խոշոր ծախսի բացակայությունը, հարկային հաշվարկը և փոխարժեքի շրջադարձը։ Աղյուսակի վերևում հասույթն ու համախառն շահույթն էին նվազում։ Ներքևում զուտ վնասն էր փոքրանում։

Հասույթի ծանոթագրությունը թվերը բաժանում է ծառայությունների։ Փոստային առաքումներից եկամուտը 6 միլիարդ 327 միլիոնից իջել էր 6 միլիարդ 176 միլիոնի։ Կենսաթոշակների և նպաստների փոխանցման միջնորդավճարները նվազել էին շուրջ 106 միլիոնով։ Ապրանքների վաճառքը՝ մոտ 173 միլիոնով։ «Այլ» հասույթը գրեթե կիսվել էր՝ 730 միլիոնից հասնելով 370 միլիոնի։ Կոմունալ և այլ վճարների հավաքագրման միջնորդավճարները աճել էին 133 միլիոնով։ Այդ աճը չէր փակել մյուս ուղղությունների անկումը։ Փոստային առաքումները տարվա ընթացքում 151 միլիոն դրամով պակաս հասույթ էին բերել։

Վաճառքի ինքնարժեքը ընդհանուր հաշվով նվազել էր 208 միլիոն դրամով։ Փոստային առաքման ծառայությունների դիմաց վճարները կրճատվել էին 413 միլիոնով։ Աշխատակիցների հատուցումները աճել էին 53 միլիոնով։ Մաշվածությունն ու ամորտիզացիան՝ 223 միլիոնով։ Ցանցային սպասարկման ծախսերը՝ ևս 53 միլիոնով։ Վարչական ծախսերը գրեթե չէին շարժվել՝ 1 միլիարդ 744 միլիոնից 1 միլիարդ 741 միլիոն։ «Այլ եկամուտները» նվազել էին 171 միլիոնով։ Հասույթի 656 միլիոնանոց անկման մի մասը կլանել էր առաքման վճարների կրճատումը։ Մաշվածության, աշխատակիցների և ցանցային սպասարկման ծախսերը բարձրացել էին։

Ընկերությունը տարին ավարտել էր 777 փոստային բաժանմունքով։ Մեկ տարի առաջ դրանց թիվը 783 էր։ Աշխատակիցների ցուցակային թիվը 3152-ից հասել էր 3251-ի։ Վաճառքի ինքնարժեքում աշխատակիցների հատուցումները 5 միլիարդ 331 միլիոնից բարձրացել էին 5 միլիարդ 384 միլիոն դրամի։ Բաժանմունքների թիվը վեցով նվազել էր։ Աշխատակիցների թիվը աճել էր 99-ով։ Փոստային առաքումների հասույթը նվազել էր 151 միլիոնով։ Հաշվետվությունն այս երեք թվերի կապը չի բացատրում։

Տնօրենի տեղակալներն էին Արման Աբրահամյանն ու Արտակ Ղուլյանը։ Նրանց անհատական վարձատրությունները նույնպես չէին հրապարակվել։ Կապակցված կողմերի մասին 48-րդ էջում առանձին տող կա հիմնական ղեկավար անձնակազմի ամբողջ խմբի համար։ Աշխատավարձերն ու պարգևատրումները 2024-ի 176 միլիոն 761 հազարից 2025-ին հասել էին 227 միլիոն 198 հազարի։ Աճը 50.4 միլիոն դրամ էր կամ 28.5 տոկոս։ Այդ թիվը վերաբերում է ամբողջ հիմնական ղեկավար կազմին։ Անհատական բաժանում հաշվետվության մեջ չկա։ 2025-ին հասույթը նվազել էր 6.7 տոկոսով, համախառն շահույթը՝ ավելի քան 30 տոկոսով, ղեկավարների ընդհանուր աշխատավարձային և պարգևատրման ֆոնդը աճել էր 28.5 տոկոսով։

Այդ մեկ տողից հնարավոր չէ առանձնացնել տնօրենի ամսական գումարը, տեղակալների վարձատրությունը կամ պարգևատրումների բաշխումը։ «Ամենացածր տնօրենը» պնդումը ստուգելու համար պետք են անձ առ անձ տվյալներ՝ պայմանագրեր, վճարումներ, պարգևատրումներ։ Դրանք չեն հրապարակվել։ 227.2 միլիոն դրամանոց ընդհանուր ֆոնդը բաց է։ Յուրաքանչյուր ղեկավարի բաժինը՝ փակ։

Վարկերի և փոխառությունների տողը 58.6 միլիոնից հասել էր 396.1 միլիոն դրամի՝ մոտ 6.8 անգամ ավելի։ Դրանցից 200 միլիոնը 13 տոկոս անվանական տոկոսադրույքով, 2027-ին մարվող, գրավով ապահովված բանկային վարկային գիծ էր։ 196 միլիոնը ֆինանսական լիզինգ էր՝ 10–14 տոկոս տոկոսադրույքով և մինչև 2030 թվականը մարման ժամկետով։ Վարձակալության պարտավորությունների առանձին տողը 40.3 միլիոնից հասել էր 690.1 միլիոնի։ Ալեքսանյանը վնասի մեծ մասը բացատրում էր մեքենաների և տարածքների մաշվածությամբ։ Դրանց հետ կապված վարձակալական պարտավորությունների մնացորդը հաշվետվությունում արդեն հարյուրավոր միլիոններով էր գրված։ Ընկերությունը չէր հայտնել՝ 200 միլիոն դրամանոց վարկային գիծն ինչ նպատակով էր վերցվել և ինչ գույք էր դրվել գրավ։

«Հայփոստը» լրագրողներին գրել էր, որ տարվա ֆինանսական վատթարացումը տնօրենի աշխատավարձի վրա չի ազդում։ Նախարարության պատասխանում աշխատավարձի ձևավորման բանաձև, չափորոշիչ կամ սկզբունք չկար։ Տարեկան ֆինանսական արդյունքը վարձատրության փոփոխման պայման չէր ներկայացվել։ Վարձատրությունը սահմանելու հաշվարկն էլ չէր ներկայացվել։ Ալեքսանյանի հրապարակային պաշտպանությունը հենվում էր տարվա համեմատության վրա՝ վնասը փոքրացել է մոտ 900 միլիոն դրամով։ Պաշտոնական պատասխաններում այդ ցուցանիշի և աշխատավարձի կապը գրված չէ։

Նրա մյուս փաստարկը մեկ միլիարդ դրամ շահութաբաժինն էր, որը «Հայփոստը» իր ղեկավարության շրջանում վճարել էր պետական բյուջե։ Գումարը կարող էր բյուջե անցնել նրա պաշտոնավարման օրերին։ Դրա ծագումը գրված է 2021 թվականի դեկտեմբերի 23-ի կառավարության որոշման մեջ՝ Ալեքսանյանի նշանակումից գրեթե երեք տարի առաջ։ Խոսքը 2011–2016 թվականների գործունեության արդյունքներով կուտակված շահույթից հաշվարկված 2.5 միլիարդ դրամ շահութաբաժնի պարտքի մասին էր։ Վճարումը երեք տարով հետաձգվել էր, հետո բաժանվել հինգ հավասար մասի։

Ժամանակացույցի աղյուսակում 2023, 2024, 2025, 2026 և 2027 թվականների տակ նույն թիվն է՝ 500 միլիոն դրամ։ Հաջորդ կետում գրված է, որ մինչև 2027-ի վերջը որևէ տարվա վնաս չի կարող կանգնեցնել վճարումը։ 2025-ի աուդիտը գրանցել է այդ տարվա 500 միլիոն դրամ շահութաբաժնի վճարումը և տարեվերջին մնացած մեկ միլիարդ դրամ պարտքը։ Ալեքսանյանի նշած մյուս կես միլիարդի վճարման օրը հրապարակված փաստաթղթերից չի երևում։ Այն կարող էր ընկնել 2024-ի վերջին շաբաթների կամ 2026-ի հերթական վճարման վրա։ Երկու դեպքում էլ գումարը նույն 2021-ի ժամանակացույցից էր։ Պետական բյուջեին վճարումը իրական էր։ Դրա աղբյուրը 2025-ի շահույթը չէր, և այդ վճարումը չի վերացնում 2025-ի վնասը։

523 միլիոն դրամ զուտ վնասը չէր կանգնեցնում տարիներ առաջ հաշվարկված շահութաբաժնի պարտքի մարումը։ Կառավարության որոշման մեջ այդ դեպքը նախապես գրված էր. վնասը վճարումը դադարեցնելու հիմք չէր։ Ալեքսանյանի գրառման մեջ հին պարտքի մարումը հայտնվել էր իր կառավարման շրջանի թվերի շարքում՝ առանց 2011–2016 թվականների ծագման և 2021-ի ժամանակացույցի։ Առանց այդ ամսաթվերի մեկ միլիարդը նոր կառավարման վճարման տեսք էր ստանում։

Ալեքսանյանը հիշեցրել էր նաև, որ գլխավոր գործադիր տնօրենի պարտականությունները ստանձնել է 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին և չի կարող պատասխանատու լինել ամբողջ 2024-ի ֆինանսական արդյունքների կամ իրեն նախորդած սակագնային որոշումների համար։ Ժամանակագրությունն այստեղ նրա օգտին է։ 2024-ի հաշվետու տարվա 326 օրն անցել էր մինչև նրա նշանակումը, 39 օրը՝ դրանից հետո։ 1.397 միլիարդ դրամ վնասի ամբողջ տարին նրան վերագրել հնարավոր չէր։ 2025-ը համեմատվում էր վատ մեկնակետի հետ։ Այդ մեկնակետի մեջ կար ոչ ընթացիկ ակտիվների օտարումից 819.9 միլիոն դրամ ծախս, որը 2025-ի նույն տողում այլևս չկար։

Նույն գրառման մեջ նա պարզաբանել էր 2024-ի հայտարարագրում «այլ եկամուտ» նշված մոտ հինգ միլիոն դրամը՝ այն անվանելով օրենքով սահմանված մայրության նպաստ։ Այդ գումարը տնօրենի աշխատավարձին գումարելը սխալ կլիներ։ Հունիսի 30-ին, խորհրդարանական հարցուպատասխանից առաջ, Ալեքսանյանն արդեն արձագանքել էր իր վարձատրության մասին հրապարակումներին։ Նա գրել էր, որ պայմանագրի ստորագրումից հետո աշխատավարձը չի փոխվել, ընկերությունն ինքնաֆինանսավորվող է, և ինքը «Հայփոստի» պատմության ամենացածր վարձատրվող տնօրենն է։ Սխալ 10 միլիոնանոց պնդում տարածած հեղինակի դեմ դատական քայլի սպառնալիքն էլ նույն գրառման մեջ էր։

Օգոստոսի 4-ին ձևակերպումը նեղացել էր։ «Պատմության մեջ» բառերի տեղում հայտնվել էր «վերջին առնվազն տասը տարիներին» շրջանը։ Հայկ Կոնջորյանը մեկ օր առաջ ասել էր ավելի լայն տարբերակը՝ երբևէ ամենացածրը։ Երկու ձևակերպման թվային հիմքն էլ չբացվեց։ Նախարարությունը վերջին վեց տարվա դինամիկան չէր տրամադրել։ Տասը տարվա հանրային աղյուսակ չկար։ Պնդումը մի օր ասաց Կոնջորյանը, հաջորդ օրը՝ Ալեքսանյանը։ Համեմատական թվերը չհրապարակվեցին։

Կոնջորյանի մյուս պատասխանը վերաբերում էր պետական բյուջեին։ «Հայփոստը» ինքնաֆինանսավորվող փակ բաժնետիրական ընկերություն է։ Աշխատակիցների աշխատավարձերը պետական բյուջեի առանձին տողով չեն փոխանցվում։ Ընկերության միակ բաժնետերը Հայաստանի կառավարությունն է՝ Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարության միջոցով։ Դիտորդ խորհուրդն ընտրում է գլխավոր տնօրենին։ Վարձատրության որոշումը պահվում է բաժնետիրոջ ժողովի փակ արձանագրություններում։ Հին շահութաբաժնի վճարումները գնում են պետական բյուջե։ Տնօրենի ընտրության և աշխատավարձի փաստաթղթերը պետության ձեռքում են։

Դահլիճում վեճը արագ հասավ անձնական մեղադրանքների։ Խամոյանը խոսեց քաղաքական կոռուպցիայի մասին։ Կոնջորյանը պատասխանեց ընդդիմադիր պատգամավորի բացակայություններով և հարկատուների փողի հիշեցմամբ։ Միջտեղում մնաց «ամենացածր» բառը։ Նախկին տնօրեններից որևէ մեկի ամսական վարձատրությունը չհնչեց։ Չհնչեցին մրցակիցների միավորները, ներկայացված ծրագրերը կամ դիտորդ խորհրդի քվեարկության պատկերը։ Դահլիճում կար համեմատություն՝ առանց աղյուսակի։ Կար մրցույթ՝ առանց հրապարակված արձանագրության։

Օգոստոսի 4-ի երեկոյան երեք թիվ արդեն հանրային էր։ 63-ը՝ Կոնջորյանի օգտին տրված ձայները։ Ավելի քան 3.6 միլիոնը՝ Շուշան Ալեքսանյանի ամսական աշխատավարձը։ 523 միլիոն 159 հազարը՝ «Հայփոստի» աուդիտորական հաշվետվության «զուտ վնաս» տողը։ Դրանց կողքին մնացել էին երեք փաստաթուղթ։ 2021-ի որոշման մեջ գրված էր մեկ միլիարդի հին ժամանակացույցը։ Նախարարության պատասխանում աշխատավարձի բանաձև չկար։ Մրցույթի արձանագրությունները հանրության ձեռքում չէին։ Այդ երեկոյան Շուշան Ալեքսանյանը իրեն անվանել էր վերջին առնվազն տասը տարվա ամենացածր վարձատրվող տնօրեն։ Այդ տասը տարվա աշխատավարձերի աղյուսակը լրահոսում չհայտնվեց։