Ինչպես Փաշինյանին Սյունիք չթողնողը դարձավ նրա մտերիմ գործընկերը. Առուշ Առուշանյանի փոխված բառապաշարը

Քոչարյանի ցուցակ, Սյունիքի փակ ճանապարհներ, կալանք, հնգամյա արգելք, դատարաններ և փոխված բառապաշար։ Առուշանյանի ճանապարհը Գորիսում նորից հասել է քվեաթերթիկին, այս անգամ՝ ՔՊ-ի կողքին։

11 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ, 2026, ԱՆՆԱ ՍԱՐԳՍՅԱՆ, YEREVAN ONLINE Mag.-ի ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՄԵԿՆԱԲԱՆ 

2026 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Առուշ Առուշանյանին հարցրին՝ փոխե՞լ է իր քաղաքական դիրքը։ Նա երկար չխոսեց։ «Սկզբունքային եղել եմ ու կամ»։ Հաջորդ նախադասությամբ ասաց, որ իր «Բիզնես» կուսակցությունը ՔՊ-ի հետ դաշինքով մասնակցելու է հոկտեմբերի 25-ի Գորիսի ավագանու ընտրություններին։ Իշխանության հետ հարաբերությունները կոչեց «կառուցողական»։ Հինգ տարի առաջ նույն քաղաքում ՔՊ-ն նրա հակառակորդն էր։ Առուշանյանը նստած էր կալանքի տակ և հաղթեց։

2021 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ոստիկանները փակել էին նրա նախընտրական շտաբի մուտքը։ Ներսում խուզարկություն էր։ Քաղաքում շատացել էին տարբեր համազգեստներով մարդիկ։ Գորիսեցիներից ոմանք նրանց ներկայությունը ճնշում էին համարում։ Թեկնածուն քաղաքում չէր։ Հուլիսից կալանքի տակ էր։ Գիշերվա կողմ թվերը եկան՝ 6269 ձայն, 60,28 տոկոս։ ՔՊ-ի թեկնածու Վլադիմիր Աբունցը ստացել էր 3568 ձայն՝ 34,3 տոկոս։ Փաստաբան Էրիկ Ալեքսանյանը գնաց Երևանի Կենտրոն քրեակատարողական հիմնարկ և հաղթանակի լուրը հասցրեց մարդուն, որի անունը քվեաթերթիկի վրա էր, իսկ ինքը՝ խցում։

Առուշանյանի թիմի հասցեով էլ էին հաղորդումներ ստացվել։ Ընտրակաշառք, հարկադրանք, վարչական ռեսուրս։ Քարահունջի վարչական ղեկավարի միջոցով մարդկանց հանրահավաք տանելու և «Հայաստան» դաշինքի օգտին քվեարկելուն հարկադրելու մեղադրանք էր առաջադրվել։ Գործի նյութերում համայնքային սոցիալական օգնությունն էլ հիշատակվում էր որպես ենթադրյալ ընտրակաշառք։ Առուշանյանը մեղադրանքը չէր ընդունում։ Ոստիկանությունն ուներ իր արձանագրությունները։ Ընտրական հանձնաժողովը՝ թիվը։ Թիվը 6269 էր։

2017 թվականի նոյեմբերի 5-ին Առուշանյանն առաջին անգամ ընտրվել էր Գորիսի համայնքի ղեկավար։ 2020-ի դեկտեմբերի 20-ի երեկոյան համացանցում գրեց Սյունիքի ճանապարհների և սահմանամերձ բնակավայրերի մասին, ցույց տվեց այն դիրքը, ուր հասել էր ադրբեջանական դրոշը, և մարզի բնակիչներին կոչ արեց թույլ չտալ «հայկական հողերը հանձնող» մարդուն մտնել Սյունիք։

Հաջորդ առավոտ Երևան–Գորիս ճանապարհը փակ էր։ Մարզ էին բերվել ոստիկաններով լի ավտոբուսներ։ Ճանապարհին բախումներ եղան։ Առուշանյանին վաղ առավոտյան տարան։ Փաստաբանները ժամերով չէին կարողանում պարզել՝ որտեղ է նա։ Նիկոլ Փաշինյանը փակ ճանապարհները շրջանցեց ուղղաթիռով, հասավ Սառնակունք ու Սիսիան, Գորիս չմտավ։

Առուշանյանը պահանջում էր Փաշինյանի հրաժարականը։ Իր քայլը կապում էր Սյունիքի անվտանգության, արժանապատվության և մարդկանց ֆիզիկական գոյության հետ։ 2021-ի գարնանը նա մտավ Ռոբերտ Քոչարյանի գլխավորած «Հայաստան» դաշինքի ընտրացուցակ։ Քոչարյանն առաջին համարն էր, Առուշանյանը՝ 32-րդը։ Դաշինքը ընտրության էր գնում գործող իշխանությանը հեռացնելու կոչով։ Առուշանյանը ցուցակում գործող համայնքապետ էր, որը կես տարի առաջ փորձել էր փակել Փաշինյանի ճանապարհը դեպի Սյունիք։

Հուլիսի 7-ին, Երևանի դատարանի բակում, նա ասում էր, որ քաղաքական ղեկավարությունն իրեն ճնշում է, որպեսզի չխանգարի Սյունիքով Ադրբեջանը Նախիջևանին կապող ճանապարհի ծրագրին։ Խոսում էր հարցաքննության տարվող կանանց ու տարեցների մասին։ Ասում էր՝ պատրաստ է դատվել, միայն մարդկանց հանգիստ թողնեն։ Ինը օր անց դատարանը նրան երկու ամսով կալանավորեց ընտրական իրավունքի խախտման, քվեարկությանը խոչընդոտելու և պաշտոնեական դիրքն օգտագործելու մեղադրանքներով։ Աշնանը նա Գորիսի ընտրությանը մասնակցեց կալանավայրից։ Քաղաքը նրան նորից ընտրեց։ Կալանքը շարունակվեց։

2022 թվականի մարտի 28-ին Սյունիքի դատարանը կարդաց վճիռը։ Գործը սկսվել էր ընտրական դրվագներից, հետո միացվել մյուս վարույթներին։ Առաջին ատյանը սահմանեց ազատազրկում, որը պայմանականորեն չկիրառվեց, տուգանք և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում ղեկավար պաշտոն զբաղեցնելու հնգամյա արգելք։ Կալանքի տակ անցկացրած ամիսները հաշվեցին։ Առուշանյանն ազատվեց հենց դատարանի դահլիճից։ Բակում նրան ծափերով դիմավորեցին։ Լրագրողներին ասաց, որ իրեն քաղբանտարկյալ չի համարում, քանի որ իր պայքարը հայրենիքի համար է։ Դատավճիռն արգելում էր հինգ տարի ղեկավար պաշտոն զբաղեցնել։ Նա շարունակեց նստել Գորիսի համայնքապետի աշխատասենյակում։

Պրոբացիայի ծառայությունը դատարանից պահանջեց պաշտոնավարման արգելքը փոխարինել իրական ազատազրկմամբ։ Ծառայությունը պնդում էր, որ Առուշանյանը խուսափում է պատժի կատարումից։ Գորիսի ավագանու նիստին մասնակցած 14 անդամները միաձայն արձանագրեցին, որ նրան պաշտոնանկ անելու պահանջը իրենց լիազորությունների սահմանում չէ և գործնականում անկատարելի է։ Արդարադատության նախարարը հրապարակավ ասում էր՝ Առուշանյանը պետք է հրաժարական տա, կամ ավագանին կարող է անվստահություն հայտնել։ Առուշանյանը պատասխանում էր՝ իրեն ժողովուրդն է ընտրել։ 60,28 տոկոսը լրագրողների առաջ արդեն դարձել էր «մոտ 70 տոկոս»։

2024 թվականի մարտին լուր հրապարակվեց, թե Առուշանյանը դիմել է ՔՊ-ին անդամակցելու համար, և այդ ցանկությունը ծնվել է նրա նկատմամբ գործադրվող լուրջ ճնշումից։ Դիմումի պատճեն չկար։ Նույն օրը Առուշանյանը գրեց․ «Իմ կուսակցությունը՝ իմ Հայրենիքն է»։ Իրեն ներկայացրեց որպես քրիստոնյա հայ, որի առաքելությունը ժողովրդի դարավոր թշնամուն պատժելն է։ Ասաց՝ որևէ կուսակցության անդամ չէ և անդամակցության դիմում չի տվել։ ՔՊ-ի հետ դաշինքի մասին այդ գրառման մեջ խոսք չկար։

2024-ի սեպտեմբերին, դատարանի շենքի դիմաց, նա արդեն այլ բառերով էր խոսում։ Գորիսի մեծ ձեռքբերումներից մեկը համարեց այն, որ մարդիկ երեկոյան ժամը վեցից հետո ընտանիքներով հանգիստ զբոսնում են։ Ասաց՝ Սյունիքի մարզպետ Ռոբերտ Ղուկասյանն իր հին ընկերն է եղել մարզպետ դառնալուց առաջ, այդպիսին է պաշտոնավարման ընթացքում և կլինի ապագայում։ Իշխանության հետ աշխատանքի մասին դժգոհություն չհնչեց։ Ասաց՝ Գորիսի ծրագրերը ողջունվել են, փորձել են օգնել, համայնքի հանդեպ ընդգծված բացասական վերաբերմունք ինքը չի տեսել։ Հարցրին՝ իշխանության հետ փոխզիջո՞ւմ է եղել։ Նա մերժեց այդ ձևակերպումը։ ՔՊ-ին անդամակցելու լուրը կրկին հերքեց։

Նա հին խոսքերը հրապարակավ հետ չվերցրեց։ Դրանք լուռ դուրս եկան նոր հարցազրույցներից։ 2020-ին գրում էր հողի, թշնամու և անհնազանդության մասին։ 2021-ին խոսում էր միջանցքից ու ճնշումից։ 2022-ին դատարանի բակում ասում էր՝ հայրենիք։ 2024-ին լսվեցին «հին ընկեր», «օգնել են», «ընդգծված բացասական վերաբերմունք չեմ տեսել» ձևակերպումները։ 2026-ին՝ «կառուցողական հարաբերություններ»։

Դատական գործը դեռ փակված չէր։ Սյունիքի մարզի դատարանը հնգամյա արգելքը փոխարինեց մեկ տարի ութ ամիս երեք օր ազատազրկմամբ։ Վերաքննիչ ատյանը վերջնական պատիժ սահմանեց մեկ տարի տասնմեկ ամիս։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրեց ընդդատության խախտում և գործն ուղարկեց հակակոռուպցիոն դատարան։ 2026 թվականի հունիսի 24-ին դատավոր Տիգրան Դավթյանը մերժեց Առուշանյանին ազատազրկելու միջնորդությունը։ Դատարանն ընդունեց, որ ավելի ուշ ուժի մեջ մտած կարգավորումները վատթարացնում են նրա իրավական վիճակը և հետադարձ կիրառվել չեն կարող։ Հուլիսի 30-ին Վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանը՝ Ժենյա Մելիքսեթյանի նախագահությամբ, մերժեց դատախազության բողոքը։ Առուշանյանը բանտ չգնաց։

Դատական ակտերում ՔՊ-ի հետ դաշինքի մասին տող չկա։ Սեպտեմբերի 10-ի հայտարարության մեջ դատական գործերից ոչինչ չհնչեց։ Մոտ կանգնած են միայն ամսաթվերը՝ հունիսի 24, հուլիսի 30, սեպտեմբերի 10։ Դրանք կապող հրապարակված փաստաթուղթ չկա։ Մնացել են 2024-ի չհաստատված լուրը՝ ճնշման տակ ՔՊ մտնելու դիմումի մասին, դրա կտրուկ հերքումը և 2026-ի հաստատված դաշինքը։ Լրագրողների հարցերին այդ կապը չբացատրվեց։

Առուշանյանն իրեն ՔՊ անդամ չկոչեց։ Դաշինքը հայտարարեց իր «Բիզնես» կուսակցության անունից։ 2021-ին ՔՊ-ն Գորիսում ուներ իր թեկնածուն՝ Վլադիմիր Աբունցին, և պարտվեց։ 2026 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Առուշանյանը ներկայացվեց որպես Գորիսում ՔՊ-ի թեկնածու, և ինքն էլ հաստատեց այդ տեղեկությունը։ Ռոբերտ Քոչարյանը շարունակում է ղեկավարել «Հայաստան» դաշինքը։ Նրա 2021-ի ցուցակի 32-րդ համարը հիմա ընտրության է գնում այն ուժի հետ, որին այդ ցուցակը փորձում էր հեռացնել իշխանությունից։

2021-ի հոկտեմբերի գիշերը Էրիկ Ալեքսանյանը 6269 ձայնի լուրը տարավ Կենտրոն քրեակատարողական հիմնարկ։ 2026-ի հոկտեմբերին թիվը նորից հաշվելու են Գորիսում։ Սեպտեմբերի 10-ի երեկոյան քվեաթերթիկը դեռ տպված չէր։ Նախադասությունն արդեն ասված էր․ «Բիզնես» կուսակցությունը ՔՊ-ի հետ դաշինքով է գնում ընտրություններին։