Ախալքալաքում ծնված, Խաբարովսկում մեծացած և Ֆլորիդայում կոփված հայ մարտիկը մեկ կարիերայի մեջ տարավ երեք վայր, երկու դրոշ և մեկ համառ նպատակ. Yerevan Online Mag.-ը հիշում է Արման Ծառուկյանի պատմությունը
21 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ, 2026, ԱՐՄԵՆ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ, YEREVAN ONLINE Mag.-ի ԹՂԹԱԿԻՑ
Ժամացույցի վրա մնացել էր չորս վայրկյան։ Մաուրիսիո Ռուֆին մեջքով հենված էր վանդակին։ Ձեռքերը բարձրացրել էր՝ Ծառուկյանի անցումը դեպի ոտքերը փակելու համար։ Բրազիլացին այդպես արդեն մի քանի անգամ ազատվել էր բռնումից և մենամարտը վերադարձրել կանգնած դիրք։ Ծառուկյանը չքաշեց նրան ներքև։ Սպասեց։ Ձախ արմունկը մտավ բացված արանքով, աջը եկավ հակառակ կողմից։ Առաջին հարվածից Ռուֆիի գլուխը շարժվեց։ Երկրորդից մարմինը թուլացավ։ Մրցավարը մոտեցավ։ Ժամացույցը կանգ առավ 4:56-ի վրա։
Մենամարտը կայացել էր 2026 թվականի սեպտեմբերի 19-ին՝ Լոս Անջելեսի «Քրիպտո․քոմ Արենա»-ում։ Հեռարձակմամբ ավարտը հազիվ մեկ շունչ տևեց։ Հետո հրապարակվեց ճամբարի տեսանյութը։ Նույն դիրքը։ Նույն պատը։ Ծառուկյանը զուգընկերոջը սեղմում է պատին, սպասում բարձրացած ձեռքին և արմունկը մտցնում դեմքի բաց հատվածը։ Ռուֆիի պաշտպանությունը փակել էր գոտկատեղը։ Դեմքը մնացել էր բաց։ Մարզասրահում դրա պատասխանը վաղուց պատրաստել էին։
Ծառուկյանի հաշվին գրանցվեց 24-րդ հաղթանակը՝ երեք պարտության դիմաց։ Հաղթական շարքը հասավ վեցի։ Վանդակում նա պահանջեց մենամարտ UFC-ի թեթև քաշի չեմպիոն Ջասթին Գեյջիի դեմ։ Գոտին ուրիշի մոտ էր։ Ծառուկյանի ձեռքերին մնացին ձեռնոցները, դեմքին՝ կարճ ժպիտը։ 2025-ի հունվարյան դուրս գալը դեռ հաշվարկի մեջ էր. տիտղոսային մենամարտից նա հեռացել էր մեկնարկից մեկ օր առաջ։
2025 թվականի հունվարի 17-ին Ծառուկյանը պատրաստվում էր Իսլամ Մախաչևի հետ ռևանշին։ UFC 311-ի գլխավոր մենամարտն էր։ Վեց տարի առաջ նա Մախաչևին հանդիպել էր որպես նորեկ։ Այս անգամ պաշտոնական հավակնորդն էր։ Քաշի կտրելու վերջին փուլում մեջքը բռնվեց։ Ցավը չթողեց շարունակել։ Պաշտոնական կշռումից առաջ Դանա Ուայթը հայտարարեց, որ Ռենատո Մոյկանոն զբաղեցնում է նրա տեղը։ Ամիսների ճամբարը փակվեց մի քանի նախադասությամբ։ Ծառուկյանը հետո այդ որոշումն անվանեց իր մարզական կյանքի ամենածանր քայլը։
Մեջքը բուժվեց։ Ուայթի պատասխանը չփոխվեց. դեպի գոտի ճանապարհը պետք էր նորից անցնել։ 2025-ի ամռանը Ծառուկյանը կանգնեց կշեռքին որպես պահեստային հավակնորդ և տեղավորվեց քաշի մեջ։ Նոյեմբերին Քաթարում Դեն Հուկերին երկրորդ ռաունդում փակեց ձեռքի եռանկյուն խեղդմամբ։ UFC-ից դուրս մասնակցեց գրեփլինգի և ըմբշամարտի մրցումների։ Մրցակցային լարվածությունը պահում էր, UFC-ի հերթը՝ սպասում։ Ռուֆիի դեմ պարտությունը կարող էր նրան հեռացնել այդ հերթից։ Ծառուկյանը դրա մասին խոսում էր ուղիղ։
UFC-ում նրա առաջին երեկոն նույնպես ավարտվել էր ուրիշի բարձրացրած ձեռքով։ 2019 թվականի ապրիլի 20-ին Սանկտ Պետերբուրգում 22-ամյա նորեկին տվեցին Իսլամ Մախաչևին։ Երեք ռաունդ նրանք փոխանակեցին անցումներ, հակագրոհներ, ոտքերի բռնումներ և արագ վերադարձներ։ Մախաչևը հաղթեց միաձայն որոշմամբ։ Ծառուկյանը ստացավ երեկոյի լավագույն մենամարտի պարգևավճարը։ Պարտությունը նրա անունը տարածեց ավելի արագ, քան մինչ այդ տարածել էին հաղթանակները։
Ճանապարհի սկիզբը UFC-ի լույսերից հեռու էր։ Արման Ծառուկյանը ծնվել է 1996 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Ախալքալաքում։ Երկու տարեկանում ընտանիքը տեղափոխվել է Խաբարովսկ։ Սկզբում նա գնաց ըմբշամարտի, հետո երկար տարիներ հոկեյ խաղաց և հասավ «Ամուրի» երիտասարդական համակարգին։ Սառույցի վրա սովորեց արագ փոխել ուղղությունը, ընդունել բախումը, ոտքերի վրա մնալ։ Պատանեկության վերջում թողեց հոկեյը։ Փորձեց աշխատել հոր՝ Նաիրի Ծառուկյանի շինարարական գործում։ Կանոնավոր աշխատանքային օրը երկար չտևեց։ Նա վերադարձավ մարզասրահ։
Ընտանիքի փողը հետագայում դարձավ նրա կենսագրությունը մեկ բառով բացատրելու հարմար միջոց։ Ինստագրամում երևում էին թանկ մեքենաները, ժամացույցները, հագուստը։ Մրցակիցները նրան կոչում էին երես առած հարուստ տղա։ Ավագ եղբայրը՝ Արթուրը, տարիներ անց հիշել է Խաբարովսկի ծայրամասային կյանքը և ըմբշամարտի կոշիկները, որոնք ընտանիքը չէր կարող գնել։ Նաիրի Ծառուկյանի կարողությունը ձևավորվեց ավելի ուշ։ Արմանն արդեն մարզվում էր։
Այդ գումարը նրան տվեց լրիվ դրույքով մարզվելու, ճամբար ընտրելու, երկար ճանապարհորդելու և վատ կարճաժամկետ առաջարկը մերժելու ազատություն։ Ժամանակը, ճանապարհը և վերականգնումը կարելի էր վճարել։ Դարիուշին դիմավորող ծնկի պահը, Օլիվեյրայի ձեռքերի մեջ պահած շունչը և Ռուֆիի բարձրացած արմունկի տակ բացված տեղը եկել էին մարզումից։
Մասնագիտական առաջին տարին նրան արագ հիշեցրեց այդ տարբերությունը։ 2015-ին Ծառուկյանը հաղթեց նորամուտում, հետո Ալեքսանդր Բելիխից առաջին ռաունդում նոկաուտով պարտվեց։ Ավելի ուշ նորից գտավ Բելիխին և առաջին ռաունդում ստիպեց հանձնվել։ Այդ կրկնությունը մնաց նրա կարիերայում։ Կորցրած դիրքը հաջորդ ճամբարում դառնում էր առանձին աշխատանք։
Մախաչևի դեմ կորցրած դիրքերը դարձան պատի մոտ աշխատանքի նյութ։ Մաթեուշ Գամրոտի հետ 2022 թվականի հինգ ռաունդանոց պարտությունից հետո նա վերանայեց ուժաբաշխումը և շարժման ծախսը։ Շատ անկախ գնահատողներ մենամարտը տվել էին Ծառուկյանին։ Պաշտոնական քարտերը մնացին Գամրոտի օգտին։ Հաջորդ երեք մրցակիցները՝ Դամիր Իսմագուլովը, Ժոակիմ Սիլվան և Բենեիլ Դարիուշը, հանդիպեցին արդեն ավելի համբերատար մարտիկի։
Դարիուշի հետ մենամարտը 2023 թվականի դեկտեմբերի 2-ին տևեց 64 վայրկյան։ Ծառուկյանը ծնկով ու աջ հարվածով ավարտեց այն։ 2024-ի ապրիլին UFC 300-ում դիմացը կանգնած էր նախկին չեմպիոն Չարլզ Օլիվեյրան։ Բրազիլացին սկզբում փակեց գիլյոտինը։ Վերջում կրկին հասավ վզին՝ Դ’Արսի խեղդումով։ Ծառուկյանը գլուխը դուրս բերեց, պահեց վերևի դիրքերը և վերցրեց բաժանված որոշումը։ Այդ հաղթանակից հետո նշանակվեց Մախաչևի հետ տիտղոսային մենամարտը։
Նույն երեկոյի քայլանցքում մեկ վայրկյանը թանկ նստեց։ Հանդիսականներից մեկը միջնամատ ցույց տվեց։ Ծառուկյանը թեքվեց դեպի շարքը և հարվածեց նրա ուղղությամբ։ Վանդակում երեք ռաունդ կարգապահ էր մնացել։ Միջանցքում ինքնակառավարումը կոտրվեց։ Նևադայի մարզական հանձնաժողովը նրան ինը ամսով որակազրկեց և 25 հազար դոլար տուգանեց։ Հանձնաժողովի արձանագրության մեջ գրված էր, որ դեպքը կարող էր աղետալի ավարտ ունենալ։ Ծառուկյանն ասաց, որ արձագանքել էր վիրավորանքին ու միջնամատին։ Արձանագրության մեջ մնաց հարվածը։
Ֆլորիդայի «Ամերիքան Թոփ Թիմ»-ում այդ կոշտությունը դառնում է տեխնիկական աշխատանք։ Ցածր դիրք։ Արագ ներխուժում։ Առաջին անցումից անմիջապես երկրորդը։ Մրցակցին հասցնել ցանցին, ծանրությունը դնել ճիշտ ուսին, գլուխը պահել ծնոտի տակ։ Հետո ավելացան մոտ տարածության ծնկները, պտտվող հարվածները, արմունկները և սպասելու կարողությունը։ Դարիուշը ընկավ հարվածից։ Հուկերը հանձնվեց խեղդումից։ Ռուֆին անջատվեց արմունկից։
Ծառուկյանը թեթև քաշի համար խիտ մարմին ունի՝ հաստ մեջք, պայթունային ոտքեր, ծանր կոնքեր։ Դիրքային բախումից արագ է վերադառնում հավասարակշռության։ Հոկեյի տարիները երևում են ուղղությունը փոխելու պահին։ Ըմբշամարտը՝ ձեռքերի անդադար աշխատանքի մեջ։ Ամերիկյան ճամբարը յուրաքանչյուր մրցակցի համար հավաքում է առանձին ծրագիր։ Ընտանեկան ապահովությունը վճարում է երկար ճամբարի, ճանապարհի և վերականգնման համար։ Մնացածը կատարվում է գորգի վրա։
Մինչև 2023 թվականը Ծառուկյանի մենամարտերից առաջ երևում էին Հայաստանի և Ռուսաստանի դրոշները։ Դարիուշի դեմ ելույթից ռուսականը չկար։ Ծառուկյանը ծնվել է Վրաստանում, մեծացել Ռուսաստանում, ազգությամբ հայ է։ Նա իրեն ռուս մարզիկ է անվանել և ասել, որ ներկայացնում է Հայաստանը, քանի որ հայկական դրոշն իրեն ավելի ճիշտ է ներկայացնում։ Նրա հարազատներից շատերը մնացել են Վրաստանում։ Ուսերին մնաց հայկական եռագույնը։ Մականվան մեջ՝ Ախալքալաքը։ Խոսքի մեջ՝ Խաբարովսկը։
2026 թվականի սեպտեմբերի 20-ի առավոտյան Արման Ծառուկյանը UFC-ի չեմպիոն չէր։ Թեթև քաշի գոտին Ջասթին Գեյջիի մոտ էր։ Նա այն վերցրել էր հունիսի 14-ին՝ Իլիա Թոփուրիային չորրորդ ռաունդում հաղթելով։ Ծառուկյանը Ռուֆիի դեմ մենամարտին մտել էր բաժանմունքի երկրորդ համարի կարգավիճակով։ Նոկաուտից հետո հաղթական շարքը հասել էր վեցի։ Վերջին երկու մենամարտերը ավարտվել էին առանց դատավորների։ Երկրպագուներն ու հայկական էջերը նրա անվան կողքին արդեն գրում էին «չեմպիոն»։ UFC-ի ցուցակում նա դեռ հավակնորդ էր։
Կրկնապատկերում Ռուֆին նորից բարձրացնում է ձեռքը՝ ոտքերի անցումը փակելու համար։ Ծառուկյանի ձախ արմունկը գալիս է ճամբարում փորձած անկյունից։ Աջը հասնում է անմիջապես հետո։ Ռուֆին ընկնում է։ Մրցավարը ներս է մտնում։ Ժամացույցը կանգնում է 4:56-ի վրա։ Կադրի եզրերին երևում են վանդակը, լույսերը, մարդիկ։ Գոտին այնտեղ չէ։
