Ժողովրդի պատրիարքը. Իլիա Երկրորդի վառ հիշատակին

17.03.2026

Խոր ցավով տեղեկացանք, որ 2026 թվականի մարտի 17-ին, 93 տարեկան հասակում, վախճանվել է Վրաստանի Կաթողիկոս-Պատրիարք, Նորին Սրբություն և Երանաշնորհություն Իլիա Երկրորդը։ Վրացական պաշտոնական և խոշոր լրատվամիջոցների փոխանցմամբ՝ նրա մահվան մասին հայտարարությունը Կովկասի բժշկական կենտրոնում արել է պատրիարքական գահի տեղապահ, Միտրոպոլիտ Շիոն։ Վերջին ժամերին նա բուժում էր ստանում առողջական վիճակի կտրուկ վատթարացման հետևանքով, իսկ Interpressnews-ի հաղորդմամբ՝ գտնվում էր կրիտիկական վերակենդանացման բաժանմունքում։

Իլիա Երկրորդը, աշխարհիկ անունով՝ Իրակլի Գեորգիի Շիոլաշվիլի, ծնվել է 1933 թվականի հունվարի 4-ին Օրջոնիկիձեում՝ ներկայիս Վլադիկավկազում։ 1960 թվականին ավարտել է Մոսկվայի հոգևոր ակադեմիան։ 1957 թվականին ստացել է վանական կոչում և անվանակոչվել Իլիա, ապա հաջորդաբար ձեռնադրվել է իերոդյակոն և քահանա-վանական։ Շուտով նա դարձավ Վրաց եկեղեցու երիտասարդ, բայց արդեն աչքի ընկնող հոգևորականներից մեկը։

Նրա եկեղեցական վերելքը շարունակվել է արագ ու հետևողականորեն։ Նա ծառայել է Բաթումի մայր տաճարում, 1961 թվականին ստացել է վարդապետական աստիճան, 1963 թվականին նշանակվել է եպիսկոպոս և նույն շրջանում դարձել Մցխեթայի հոգևոր ճեմարանի առաջին ռեկտորը։ 1967 թվականին տեղափոխվել է Աբխազիայի թեմ, 1969 թվականին բարձրացվել մետրոպոլիտի աստիճանի, իսկ 1977 թվականի նոյեմբերին նշանակվել է պատրիարքական գահի տեղապահ։ Նույն թվականի դեկտեմբերի 23-ին ընտրվել է Ամենայն Վրաստանի Կաթողիկոս-Պատրիարք, իսկ դեկտեմբերի 25-ին Սվետիծխովելիի մայր տաճարում տեղի է ունեցել նրա գահակալությունը։

Գրեթե կես դար տևած նրա հայրապետության շրջանը վճռորոշ եղավ Վրաց ուղղափառ եկեղեցու նորագույն պատմության համար։ Իլիա Երկրորդի անվան հետ են կապվում խորհրդային շրջանից հետո եկեղեցիների և վանքերի վերականգնումն ու կառուցումը, հոգևոր կրթական հաստատությունների բացումը, թեմերի, հոգևորականների և հավատացյալ համայնքների թվի աճը, ինչպես նաև եկեղեցու միջազգային կապերի խորացումը։ Նրա գործունեության կարևոր հանգրվաններից էր նաև 1990 թվականին Տիեզերական պատրիարքարանի կողմից Վրաց եկեղեցու ավտոկեֆալիայի ճանաչումը։

Նրա օրհնությամբ ժամանակակից վրացերենով հրատարակվել են Աստվածաշունչը, աստվածաբանական ժողովածուներ, գրքեր և պարբերականներ։ Իլիա Երկրորդը նաև հայտնի էր որպես հոգևոր մշակույթի պահպանող և ստեղծարար անհատականություն. ըստ հրապարակումների՝ նա հեղինակել է ավելի քան քսան սրբապատկեր։ Նրա օրոք ամրապնդվել է նաև մանուկների համընդհանուր մկրտության ավանդույթը, որը լայն արձագանք է ստացել Վրաստանի հասարակական ու հոգևոր կյանքում։

Իլիա Երկրորդի վախճանը մեծ կորուստ է ոչ միայն վրաց ժողովրդի և Վրաց ուղղափառ եկեղեցու, այլև ամբողջ տարածաշրջանի քրիստոնեական կյանքի համար։ Նա հիշվելու է որպես երկարամյա հոգևոր առաջնորդ, որ իր անունը կապեց հավատքի պահպանման, եկեղեցական կյանքի վերազարթոնքի և ազգային-հոգևոր ինքնության ամրապնդման հետ։ Նրա հիշատակը կմնա օրհնյալ բոլոր նրանց սրտերում, ովքեր նրա մեջ տեսնում էին ոչ միայն եկեղեցական պետի, այլև պատմական մի ամբողջ ժամանակաշրջանի կենդանի խորհրդանիշը։

Հավերժ հիշատակ։