Գլենդելի փոստարկղերից անհետացած նամակները բերեցին հինգ հայի ձերբակալության. ինչ է կատարվել նախօրեին ԱՄՆ-ում

16 ՕԳՈՍՏՈՍԻ, 2026, ԱՇՈՏ ՊՈՂՈՍՅԱՆ, YEREVAN ONLINE Mag.-ի ԱՄՆ ԹՂԹԱԿԻՑ 

Օգոստոսի 13-ին Գլենդելի ոստիկանության մեքենայի առաջ հինգ տղամարդ էին կանգնած։ Մեջքով՝ տեսախցիկին, ձեռքերը՝ մեջքի հետևում։ Դեմքերը չէին երևում։ Քաղաքի պաշտոնական կայքում ժամը 14։38-ին հայտնվեցին նրանց անունները՝ 36-ամյա Ռազմիկ Բարսեղյան, 27-ամյա Ռոբերտ Պողոսյան, 35-ամյա Վահան Քալաշյան, 26-ամյա Արմեն Հարությունյան և 27-ամյա Արտյոմ Միլիտոնյան։ Ոստիկանությունը բոլորին ներկայացրեց որպես Գլենդելի բնակիչներ։

Գործի սկզբում Վեսթ Քոլորադո փողոցի 500 համարների հատվածում գտնվող բազմաբնակարան շենքի փոստարկղերն էին։ Ոստիկանությունը հաղորդումներ էր ստացել, որ անհայտ մարդիկ բացում են տարբեր բնակարանների փոստարկղերը և հանում ուրիշների նամակները։ Նրանց տեսել էին հենց այդ պահին։ Ֆինանսական հանցագործությունների ստորաբաժանումը սկսեց աշխատել այդ հասցեով, առանձնացրեց մի քանի կասկածյալի և նրանց կապեց համալիրի որոշ բնակարանների հետ։ Հաղորդագրությունը չի ասում՝ աշխատանքը քանի օր կամ ամիս է տևել, ով է առաջինը զանգահարել, ինչ նամակ էր կորել կամ ով էր նկատել փոստարկղի առաջ կանգնած մարդուն։

Քննիչների նկարագրությամբ՝ ուրիշների անձնական տվյալներով վարկային քարտեր էին ստանում, ապա դրանք առաքում նույն համալիրի բնակարաններ։ Փոստարկղերի բանալիանցքերը վնասված էին և փոխարինված կեղծերով։ Դրանց միջոցով հնարավոր էր բացել մետաղյա դռներն ու վերցնել ներսում հայտնված փոստը։ Ոստիկանությունը չի նկարագրել սարքի կառուցվածքը, չի նշել փոխված փոստարկղերի թիվը և չի գրել, թե հինգ ձերբակալվածներից ում է վերագրվում փականների միջամտությունը։

Օգոստոսի 13-ին քննիչները համալիր մտան խուզարկության բազմաթիվ հրամաններով։ Հինգ տղամարդկանց տարան Գլենդելի ոստիկանության կալանավայր։ Նրանց գրանցեցին խարդախության, ինքնության գողության և գողության նպատակով ապօրինի մուտքի կասկածներով։ Խուզարկության ժամանակ, ոստիկանության ձևակերպմամբ, հայտնաբերվել էր ուրիշներին պատկանող անձնական տվյալների «զգալի քանակ», վարկային քարտերի տվյալները վերակոդավորող սարքեր, բազմաթիվ քարտեր, կանխիկ և ոսկի։

Լուսանկարներում երևում է ոստիկանության թվարկածը։ Սպիտակ սեղանին ռետիններով կապված են հարյուրդոլարանոցների կապոցներ։ Մյուս կադրում ոսկու փոքր սալիկներ ու մետաղադրամներ են։ Երրորդում սև քարտային տերմինալի կողքին բանկային և խանութային քարտեր են, ներքևում՝ բջջային կապի SIM քարտերի փաթեթներ։ Երևում են «Քեփիթալ Ուան» և «Յու Էս Բենք» քարտեր, «Էփլ»-ի սպիտակ քարտ, խանութների նվերային քարտեր։ Ոստիկանությունը թվեր չտվեց։ Չկա կանխիկի չափը, ոսկու քաշը, քարտերի ընդհանուր քանակը կամ դրանցով կատարված որևէ գործարքի տվյալ։

Սեղանին չի երևում առգրավվածի ամենազգայուն մասը՝ ուրիշ մարդկանց նույնականացնող տեղեկությունը։ Ոստիկանությունը չի գրել՝ այն թղթերի՞ վրա էր, թվային կրիչների՞, թե երկուսի, և ինչ էր պարունակում՝ հաշիվների համարներ, հասցեներ կամ այլ տվյալներ։ Այդ նյութի հրապարակումը կարող էր նոր վնաս պատճառել հնարավոր տուժողներին։ Հենց այդ տվյալներն են առգրավված իրերը կապելու հնարավոր տուժողների հետ։ Կանխիկի կապոցից սեփականատերը չի երևում։ Ոսկու սալիկից՝ գնման օրը և վճարման աղբյուրը։ Քարտային տերմինալի դերը պետք է պարզվի տեխնիկական փորձաքննությամբ, գործարքների գրառումներով և հայտնաբերման վայրով։ Խուզարկության հրամանների հիմնավորումները, բնակարանների համարները և առգրավման մանրամասն ցուցակները հաղորդագրության հետ չեն հրապարակվել։

Տուժողների թիվը նույնպես չկա։ Չկա ենթադրվող վնասի չափը, բացված վարկային հաշիվների քանակը կամ սխեմայի տևողությունը։ Հայտնի չէ՝ անձնական տվյալները վերցրել էին գողացված նամակներից, թե ձեռք բերել ուրիշ ճանապարհով։ Հաղորդագրությունը նույն շղթայի մեջ է դնում փոստարկղերի հասանելիությունն ու ուրիշների տվյալներով քարտերի ստացումը։ Յուրաքանչյուր քարտի ճանապարհը դեռ պետք է վերականգնվի։ Հինգ տղամարդկանցից յուրաքանչյուրի դերը բաց է։ Նրանց անունների կողքին առանձին գործողություններ նշված չեն։

Հաղորդագրության վերջին բայերից մեկը ապառնի էր։ Գործը «կներկայացվի» Լոս Անջելեսի շրջանի դատախազությանը՝ մեղադրանք ներկայացնելու հարցը որոշելու համար։ Լոս Անջելեսի ժամանակով օգոստոսի 15-ի ուշ երեկոյան դատախազությունը գործի մասին հրապարակային հաղորդագրություն չէր տարածել։ Ձերբակալման պահին նշված կասկածները դեռ դատախազի հաստատած մեղադրանքների ցանկ չէին։ Դատարանը որևէ մեկին մեղավոր չէր ճանաչել։ Այդ երկու օրում լուրը հասավ օվկիանոսի մյուս կողմը և փոխեց բառերը։

Ոստիկանությունը չէր հրապարակել գրավի չափերը, առաջին դատական նիստերի ամսաթվերը, պաշտպանների անունները կամ տեղեկություն, թե հինգից ով էր շարունակում մնալ կալանքի տակ։ Չկար նաև դատախազական գործի համար, որով հնարավոր կլիներ ստուգել յուրաքանչյուր անձի կարգավիճակն ու առանձին մեղադրանքները։ Լուսանկարում հինգը նույն շարքում են։ Դատական գրանցումները կարող են այդ շարքը բաժանել տարբեր գործերի, դերերի և որոշումների։

Գլենդելի ու Լոս Անջելեսի անգլերեն և իսպաներեն հրապարակումների վերնագրերում գրված էր «հինգ մարդ», «հինգ տղամարդ» կամ «Գլենդելի հինգ բնակիչ»։ Երևանյան լրահոսում օգոստոսի 15-ին նրանք դարձան «հինգ հայ»։ Մի քանի կայք գրեց, որ «հանցավոր խումբ է բացահայտվել»։ Ռուսերեն մեկ հրապարակման մեջ նրանք արդեն Հայաստանի քաղաքացիներ էին։ Գլենդելի ոստիկանության բնագրում քաղաքացիության, ծննդավայրի, անձնագրի կամ ներգաղթային կարգավիճակի մասին տող չկար։ Այնտեղ կային հինգ հայկական ազգանուն և բնակության մեկ ընդհանուր վայր՝ Գլենդել։ Հայերեն հրապարակումներից մեկը որպես աղբյուր տվել էր քաղաքի պաշտոնական էջը, որտեղ «հայ» բառը չկար։

Ճանապարհին փոխվեց նաև փոստարկղի մանրուքը։ Ոստիկանությունը գրել էր վնասված և կեղծերով փոխարինված բանալիանցքերի մասին։ Մի քանի հայերեն վերապատումներում «բանալիանցքերը» դարձան «բանալիներ»։ Ուրիշների տվյալներով ստացված վարկային քարտերը որոշ կայքերում դարձան «կեղծ քարտեր»։ Սև սարքը լուսանկարում կա, քարտերը՝ կողքին։ Լուսանկարից հնարավոր չէ որոշել, թե քարտերից որոնք էին կեղծված, գործածված կամ կապված նույն տուժողի հետ։ Այդ կապը պետք է ապացուցվի առանձին՝ յուրաքանչյուր առարկայի և յուրաքանչյուր կասկածյալի համար։

Երկու հայերեն հրապարակումների տեքստերը գրեթե բառացի նույնն էին։ Նույնն էր նաև «բանալիները կեղծերով փոխարինելու» սխալը։ Առնվազն մեկը չէր վերադարձել անգլերեն բնագրին և կրկնել էր արդեն թարգմանված տարբերակը։ Այդ կարճ ճանապարհին «Գլենդելի բնակիչներ» ձևակերպումը կորել էր։ Բաց թվերը մնացել էին բաց։

Կալիֆոռնիայի օրենքով ուրիշի նույնականացնող տվյալները նրա անունով վարկ կամ այլ արժեք ստանալու համար գիտակցաբար օգտագործելը պատժելի է։ Առանձին արարք է նաև քարտի մագնիսական շերտի տվյալները խարդախության մտադրությամբ փոխելը կամ կեղծ քարտ պատրաստելու սարք ունենալը։ Փոստի գողությունը կարող է քննվել դաշնային օրենքով։ Գլենդելի հաղորդագրությունում դաշնային փոստային տեսուչների մասնակցության մասին հիշատակում չկար։ Գործը վարում էր քաղաքի ֆինանսական հանցագործությունների ստորաբաժանումը։ Հաջորդ հրապարակային կանգառը շրջանի դատախազությունն էր։

Շղթայի առաջին օղակը բազմաբնակարան շենքի միջանցքն էր։ Ինչ-որ մեկը նկատել էր, որ իր կամ հարևանի փոստարկղից նամակ են հանում։ Այդտեղից քննությունը հասավ բնակարաններին, այնտեղից՝ ուրիշների նույնականացնող տվյալներին, քարտերին, ոսկուն ու կանխիկին։ Ոստիկանությունն այժմ լրացուցիչ տուժողներ է փնտրում, որոնց անունները կարող էին օգտագործվել քարտ ստանալու կամ այլ խարդախության համար։ Առգրավված նյութերի մեջ արդեն առանձնացված անունների թիվը չի նշվել։ «Զգալի քանակը» թիվ չէ։

Ինքնության գողության զոհը երբեմն առաջին ազդանշանը ստանում է բանկի զանգից, վարկային հաշվետվությունից կամ մի քարտի հաշիվ-ապրանքագրից, որը երբեք չի պատվիրել։ Վեսթ Քոլորադոյի գործում առաջին ազդանշանը փոստարկղի առաջ կանգնած մարդն էր։ Քննիչները հիմա պետք է անցնեն յուրաքանչյուր դիմումով, բանկային հաշվով, առաքման հասցեով ու գործարքով։ Լուսանկարի ներքևի շարքում երևացող SIM քարտերի դերի մասին ոստիկանությունը ոչինչ չի հայտնել։

Հինգ անունները մեկ շարքով են հրապարակվել։ Այդ շարքը չի ասում՝ ով ում հետ է գործել, ով որ բնակարանում է ապրել, որտեղ ինչ է գտնվել, ում էր պատկանում կանխիկը կամ ոսկին։ «Բազմաթիվ խուզարկության հրամաններ» ձևակերպումը մի քանի հասցեային կետ է ենթադրում նույն համալիրում, բայց առգրավված իրերը ըստ բնակարանների չեն բաժանվել։ Լուսանկարները դրանք հավաքում են մեկ սեղանի վրա։ Քրեական գործը պետք է այդ սեղանը նորից բաժանի՝ յուրաքանչյուր առարկան վերադարձնի հայտնաբերման վայրին, յուրաքանչյուր գործողությունը կապի կոնկրետ մարդու հետ։

Գլենդելի հաղորդագրությունում ազգանունները մարդկանց նույնականացնելու համար էին։ Երևան հասնելուն պես դրանք ընթերցվեցին որպես ազգության ապացույց։ Ռուսերեն մեկ նյութում արդեն քաղաքացիություն էին դարձել։ Ոստիկանության մեկ էջանոց հաղորդագրության վրա բառեր ավելացան։ Թվերը չավելացան՝ քանի տուժող, որքան վնաս, քանի քարտ, ինչ մեղադրանք, ում ինչ դեր։

Քննիչների երեք լուսանկարներում կան դոլարի կապոցներ, ոսկու սալիկներ, քարտեր, SIM քարտեր և սև քարտային տերմինալ։ Կեղծ բանալիանցքը որևէ կադրում չկա։ Սովորական փականի տեսք ունեցող այդ փոքր առարկան, ոստիկանության վարկածով, բացել էր ուրիշների փոստը։ Հիմա քննիչները փորձում են հասկանալ՝ քանի անուն էր անցել այդ մետաղյա դռների միջով։ Օգոստոսի 15-ի երեկոյան այդ թիվը դեռ չկար։