Աննա Կասյանը՝ դուդուկահարի դուստրը, ով ջութակից անցավ օպերային երգեցողության
Բրյուսելյան մրցույթում Աննա Կասյանի անվան դիմաց Վրաստանն էր, երևանյան ազդագրում՝ Ֆրանսիան։ Փարիզում նա Կոմիտաս էր երգում և համերգ կազմակերպում Արցախի երեխաների համար։ 2021-ին «Արմոնիա» մրցույթի ժյուրիում էր․ գնահատելու էր իննից տասնյոթ տարեկան հայ երաժիշտների կատարումները։
7 ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ, 2026, ՍԱՐԳԻՍ ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆ, YEREVAN ONLINE Mag.-ի ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԹՂԹԱԿԻՑ
Երգչուհին հիվանդացել էր։ Աննա Կասյանը պիտի դաշնամուրով նվագակցեր նրան։ Սկսեց ինքնուրույն կարդալ ու երգել վոկալ պարտիան։ Ուսուցչուհին ընդհատեց։ Աննան վախեցավ՝ կարծելով, թե սխալ բան է արել։ Տարեց կինը նրան խորհուրդ տվեց օպերային երգեցողություն սովորել։ Յոթ ամիս անց Կասյանը տվեց իր առաջին մենահամերգը։
2010-ին Ժնևում նա այսպես էր պատմում մասնագիտությունը փոխելու մասին։ Երգել սիրում էր, օպերային կարիերա չէր ծրագրում։ Ծնվել էր Թբիլիսիում՝ 1981 թվականի հոկտեմբերի 7-ին։ Շնորհալի երեխաների երաժշտական դպրոցում սովորել էր դաշնամուրի և ջութակի դասարաններում, դեռ մանուկ՝ ելույթ ունեցել նվագախմբի հետ։ 1999-ին ընդունվել էր Թբիլիսիի կոնսերվատորիայի ջութակի բաժին, 2001-ին անցել վոկալի։
Հայրը դուդուկահար Հովհաննես Կասյանն էր։ Աննան ուզում էր ձայնով փոխանցել զգացմունքի այն նրբերանգները, որոնք հորը հաջողվում էին դուդուկով։
Ավագ քույրերից մեկը Փարիզում միջնադարյան երաժշտություն էր ուսումնասիրում։ Աննան կարոտել էր նրան։ 2003-ին գնաց այցելելու ու մնաց քաղաքում։ Ընդունվեց Ալֆրեդ Կորտոյի անվան երաժշտական դպրոց, ապա ուսումը շարունակեց նաև Փարիզի բարձրագույն ազգային կոնսերվատորիայում։ Դարձավ Մեյերի հիմնադրամի 2004–2005 թվականների մրցանակակիր։ 2008-ին Կորտոյի դպրոցն ավարտեց համերգային կատարողի բարձրագույն դիպլոմով՝ հանձնաժողովի միաձայն հավանությամբ։
2005-ին Սան Մարինոյում՝ Ռենատա Տեբալդիի անվան առաջին միջազգային մրցույթում, երկրորդ մրցանակը կիսեց հարավկորեացի սոպրանո Ֆրանչեսկա Ջի Հյուն Պարկի հետ։ Ժյուրիի կազմում Մագդա Օլիվերոն ու Կառլո Բերգոնցին էին։ Կասյանը ներկայացել էր որպես սոպրանո։ Նրա անվան դիմաց նշված էր՝ Վրաստան։
2008 թվականի մայիսի 22-ին Բրյուսելի Արվեստների պալատի Անրի Լե Բյոֆի դահլիճում թագուհի Եղիսաբեթի մրցույթի եզրափակիչն էր։ Կասյանի ծրագիրը սկսվում էր Մոցարտով ու ավարտվում Ռիխարդ Շտրաուսի «Չորս վերջին երգերից» մեկով։ Միջև դրանք Հենդելի, Դոնիցետտիի, Ռիմսկի-Կորսակովի և Բիզեի գործերն էին։ Լա Մոննե թատրոնի սիմֆոնիկ նվագախումբը ղեկավարում էր Կազուշի Օնոն։ Մրցույթի ավարտին Կասյանը ստացավ չորրորդ մրցանակը։
2009-ին հաղթեց Փարիզի «Վիբրարտե» մրցույթում։ Հունիսին Ստրասբուրգում ստացավ գլխավոր մրցանակը՝ Բարբարա Հենդրիքսի նախագահած ժյուրիի որոշմամբ։ 2010-ին առաջադրվեց Ֆրանսիայի «Դասական երաժշտության հաղթանակներ» մրցանակաբաշխության նորահայտ օպերային արտիստների անվանակարգում։
Ռոսինիի «Սևիլյան սափրիչում» նա Ռոզինան էր, Մոցարտի «Դոն Ժուանում»՝ Ցերլինան, Դոնիցետտիի «Դոն Պասկուալեում»՝ Նորինան։ Երգեց Ժնևի Մեծ թատրոնում, Փարիզի Կորտոյի դահլիճում, Նյու Յորքի Քարնեգի հոլում։ Ուզում էր, որ հանդիսատեսը բեմից հայացքը չկտրի՝ վերևում ցուցադրվող թարգմանությունը կարդալու համար։ Այդ մասին խոսում էր Ժնևում՝ 2010-ին։
2018 թվականի օգոստոսի 29-ին Երևանի Արամ Խաչատրյան համերգասրահում ներկայացվում էր Լեոնկավալոյի «Պայացները»։ Կասյանը Նեդդան էր, Արսեն Սողոմոնյանը՝ Կանիոն։ Դիրիժորը Էդուարդ Թոփչյանն էր։ Նույն երեկոյի ծրագրում Պուչինիի «Թիկնոցն» էլ կար։ Ազդագրում Կասյանի անվան դիմաց գրված էր՝ Ֆրանսիա։ Դերաբաշխման մեջ Հայաստանի, Ռուսաստանի, Իտալիայի ու Ղազախստանի կատարողներ էլ կային։
2019-ի սեպտեմբերի 28-ին Փարիզի Մադլեն եկեղեցում նա երգեց Կոմիտասի 150-ամյակին նվիրված համերգին։ Ծրագիրն անվանել էին «Կոմիտասը և նրա ժամանակակիցները՝ Ռավելն ու Դեբյուսին»։ Կոմիտասի երկերը հնչում էին Պետրոս Շուժունյանի նոր գործիքավորմամբ։ Կասյանի բեմակիցը բաս-բարիտոն Ադամ Բարրոն էր, երաժիշտներին ղեկավարում էր Պիեռ Ռուլյեն։
2020-ի դեկտեմբերին Կասյանն ու Բարրոն համերգ կազմակերպեցին Փարիզի Սուրբ Խաչ տաճարում՝ Արցախի երեխաներին օգնելու համար։ Աջակցում էր Հայերի ասամբլեան։ «Սուրբ Ծննդյան հույսի շող՝ Արցախի երեխաներին» համերգը տաճարից հեռարձակվելու էր առցանց։ Սկիզբը նշանակված էր դեկտեմբերի 24-ին՝ Փարիզի ժամանակով երեկոյան իննին։ Երևանում այդ պահին կեսգիշեր էր լինելու, Լոս Անջելեսում՝ կեսօր։
Ծրագրում Դոնիցետտիի, Գունոյի, Ներսես Շնորհալու, Շուբերտի, Ազնավուրի և Գարվարենցի գործերն էին։ Երկու երգիչներին միանալու էին դաշնակահար, թավջութակահար ու տավղահար։ Ասամբլեայի սոցիալական հարթակներում համերգը դիտելու և նվիրատվություն անելու հնարավորություն էր լինելու մինչև 2021 թվականի հունվարի 7-ը։ Նվիրատվությունները նախատեսվում էր փոխանցել կազմակերպության մարդասիրական հիմնադրամին՝ երեխաների օգնության համար։
2021-ի գարնանը Հայերի ասամբլեան հայտարարեց «Արմոնիա» մրցույթի մասին։ Այն նախատեսված էր աշխարհի տարբեր երկրներում ապրող իննից տասնյոթ տարեկան հայ պատանի երաժիշտների համար։ Մրցելու էին գործիքային երաժշտության կատարողները։ Դիմումներին պետք էր կցել կատարումների տեսագրությունները։ Երեք տարիքային խմբերից յուրաքանչյուրից եզրափակիչ էին անցնելու տասնհինգ մասնակիցներ։ Հաղթողները դրամաշնորհը պիտի ծախսեին մասնագիտական կրթության ու կատարելագործման վրա։ Եզրափակիչ փուլի ժյուրիի կազմում Կասյանն էր։ Կազմակերպիչները ծրագրում էին հաղթողների հետ աշխատել նաև մրցույթից հետո՝ երիտասարդ տաղանդների աջակցության նախաձեռնությամբ։
2025 թվականի մարտի 14-ին Փարիզի Սեն Ռոկ եկեղեցում նախատեսված էր «Սիփան-Կոմիտաս» երգչախմբի հարյուրամյակի համերգը՝ ի հիշատակ նրա նախկին ղեկավար Գարբիս Ափրիկյանի։ Ազդագրում մենակատարների թվում Կասյանն ու Բարրոն էին։
2020-ի սուրբծննդյան համերգի հայտարարության մեջ շահառուների տարիքը ճշտված էր առանձին տողով՝ զրոյից վեց ամսական։
