Երգիչ Վաչե Ամարյանին ձերբակալել է ԱՄՆ ներգաղթային ոստիկանությունը. Yerevan Online Mag.-ը փորձել է պարզել՝ ինչ է կատարվում նրա հետ

6 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ, 2026, ԱՇՈՏ ՊՈՂՈՍՅԱՆ, ԼՈՍ ԱՆՋԵԼԵՍ, YEREVAN ONLINE Mag.-ի ԱՄՆ ԹՂԹԱԿԻՑ 

Հինգ դոլար։ Այդքան վճար է գրանցված Կալիֆոռնիայի կենտրոնական շրջանի դաշնային դատարանում օգոստոսի 31-ին ներկայացված դիմումի դիմաց։ Դիմողը՝ Վաչե Ամարյան։ Փաստաբանը՝ Մերի Կոստանյան։ Նույն օրը ներկայացվել է նաև ազատ արձակելու շտապ միջնորդություն։ Երգչի ձերբակալության մասին լուրը ստուգելիս հասնում ենք այս համարին՝ 5:26-cv-04993։

Դիմողը վիճարկում է ներգաղթային պահման օրինականությունը։ Գործի բաց քարտում նրա մասնագիտությունը նշված չէ։ Սկզբնական դիմումն ու հավելվածներն ամբողջությամբ կարդալ չի հաջողվել։ Անունն ու ազգանունը համընկնում են երգչի անվան հետ։ Դիմողի՝ հենց երգիչը լինելու անկախ հաստատում առայժմ չկա։ Ձերբակալության օրը, վայրը և իրավական հիմքը նույնպես չեն հաստատվել։

Հուլիսի 23-ին երգիչը խոսում էր 2027 թվականի մասին։ Ասում էր՝ հինգ տարի հայրենիք չի վերադարձել, ամերիկյան կյանքից գոհ է, վերջին ամիսներին ավելի հաճախ է մտածում տուն գալու մասին։ Հիշատակում էր նաև կնոջ հետ խոսակցությունը. հինգ տարին բավական չէ՞ր։ «ԱՄՆ-ն ինձ շատ լավ է ընդունել և ընդունում», ասում էր նա։ Նոր երգացանկ էր խոստանում։

Այդ խոսքում վիզայի տեսակը նշված չէ։ Չկան կացության թույլտվության ժամկետ կամ ներգաղթային դատավորի որոշում։ Հինգ տարվա բնակության մասին պատմել է ինքը՝ երգիչը։ Դրանից արտաքսման նախապատմություն կազմելու համար պակասում են փաստաթղթերը, ծառայության պահանջը, ամսաթիվը։

Դատական գործում գրված է՝ Վաչե Ամարյանն ընդդեմ Դեյվիդ Ջ. Վենտուրելլայի և մյուսների։ Ամարյանն այստեղ դիմողն է։ Նա դատարանից ազատ արձակում է պահանջում՝ ԱՄՆ օրենսգրքի 28-րդ բաժնի 2241-րդ հոդվածով։ Այդ ընթացակարգով վիճարկվում է ազատությունից զրկելու օրինականությունը։ Քաղաքացիական այս վարույթի գրանցումը մեղադրական դատավճիռ չէ։ Գործը նշանակվել է դատավոր Փերսի Անդերսոնին, նախնական հարցերով փոխանցվել մագիստրատ դատավոր Պեդրո Վ. Կաստիլյոյին։

Սեպտեմբերի 1-ին գրանցվել է շտապ միջնորդության նորացված տարբերակը։ Սեպտեմբերի 3-ի գրառումների մեջ կան պատասխան և միջանկյալ միջոցի վերաբերյալ դատական ակտ։ Գործի հրապարակային կարճ նկարագրությամբ՝ շտապ պահանջը մերժվել է, հիմնական դիմումի ըստ էության քննությունը շարունակվում է։ Մերժման ամբողջական հիմնավորումը ստուգել չի հաջողվել։ Այդ գրառումներով երգչի արտաքսումը կամ նրա դեմ քրեական մեղադրանք չեն հաստատվում։

Քարտում հիշատակված 26-05 համարը տանում է ապրիլի 1-ին հրապարակված ընդհանուր հրամանին։ Դատարանն այն ընդունել է ներգաղթային պահումը վիճարկող դիմումներն արագ քննելու համար։ Սովորական ժամանակացույցով պատասխանող կողմը ծանուցումից հետո պատասխան ներկայացնելու յոթ օրացուցային օր ունի։ Փաստաբան ունեցող դիմողին այդ պատասխանին հակադարձելու համար տրվում է երեք օր։ Դատավորը կարող է փոխել ժամկետները։

Շտապ միջնորդությունների համար հրամանում առանձին պայման կա՝ անհետաձգելի, անուղղելի վնասի վտանգ, որը սովորական կամ արագացված քննությունը չի հասցնի կանխել։ Շտապ միջնորդությունը չի կանգնեցնում հիմնական դիմումի քննության ժամկետները։ Դատարանը կարող է մերժել անհապաղ ազատ արձակելու պահանջը և շարունակել քննել պահման օրինականությունը։ Ամարյան անունով գործի հասանելի նկարագրության մեջ այդպես էլ գրանցված է։

Նույն հրամանով՝ դիմողին կենտրոնական դատական շրջանից դուրս տեղափոխելու մտադրության մասին առնվազն երկու դատական աշխատանքային օր առաջ պետք է տեղեկացնել նրան, փաստաբանին և դատարանին։ Ամարյան անունով դիմողին տեղափոխելու կամ ԱՄՆ-ից արտաքսելու կոնկրետ ծանուցում չի հաստատվել։ Հրամանի այս ընդհանուր դրույթը նրա արտաքսման օր չի սահմանում։

Գործի նյութերը հեռվից կարդալու հնարավորությունն էլ սահմանափակված է։ Քաղաքացիական դատավարության դաշնային կանոնների 5.2-ի «գ» կետով՝ ներգաղթային գործերում կողմերն ու նրանց փաստաբանները հեռավար հասանելիություն ունեն էլեկտրոնային գործին։ Մյուսների համար սովորաբար բաց են գրանցամատյանն ու դատական ակտերը։ Ամբողջական նյութերը կարելի է դիտել դատարանում, եթե այլ սահմանափակում չկա։ Այս գործով սկզբնական դիմումից հասանելի էին գրանցումը՝ վերնագրով, և հավելվածների ցանկը։ Հավելվածների բովանդակությունը կարդալ չի հաջողվել։

Ծառայությունն ի՞նչ հիմքով է մարդուն պահում։ Փաստաբանն ինչի՞ վրա է հենվում՝ անհապաղ ազատ արձակում պահանջելիս։ Կա՞ վերջնական արտաքսման որոշում։ Դիմողը ո՞ր հաստատությունում է, թե՞ արդեն ազատ է արձակվել։ Այս հարցերի պատասխանները ստուգել չի հաջողվել։ Հասանելի նյութերը երգչին ապօրինի կեցություն, փաստաթղթային խախտում կամ քրեական հանցագործություն վերագրելու հիմք չեն տալիս։

Օգոստոսի 5-ին երաժշտական հարթակում հրապարակվել է Տիգրան Ասատրյանի և Վաչե Ամարյանի «Շաքար, շաքար» երգը։ Թողարկման ամսաթիվը նոր երգի հրապարակումն է հաստատում։ Դրանով հնարավոր չէ պարզել, թե երգիչն այդ օրը որ երկրում էր կամ ինչ իրավական կարգավիճակ ուներ։

«2027 թվականին ուզում եմ գալ հայրենիք», ասել էր Ամարյանը հուլիսին։ Օգոստոսյան դատական դիմումում նույն անունով անձի համար ազատ արձակում է պահանջվում։ Միջանկյալ շաբաթների ամբողջական պատմությունը հայտնի չէ։ Երգչի խոսքն ու դատական դիմումը նույն մարդու կյանքի հաջորդական դրվագներ համարելու համար դեռ պակասում է դիմողի ինքնության հաստատումը։

Սեպտեմբերի 5-ի ստուգման պահին բաց դատական քարտի վերջին գործողությունը թվագրված էր սեպտեմբերի 3-ով։ Գործի կարգավիճակը՝ ընթացքի մեջ է։ Հինգ դոլարի վճարը գրանցված էր։ Ազատ արձակվելու հաստատում բաց նյութերում չէր գտնվել։