«Արարատ-Արմենիան» ծնվել է Ռուբեն Հայրապետյանի ակադեմիայից, անցել Կարապետյանների ընտանիքին և 9 տարի անց դարձել Հայաստանի առաջին Եվրոպայի լիգայի թիմը. մանրամասներ, որոնց մասին շատերը չգիտեն
- 21 минуту назад
- 5 мин. чтения
28 ՕԳՈՍՏՈՍԻ, 2026, ԱՐՄԵՆ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ, YEREVAN ONLINE Mag.-ի ԹՂԹԱԿԻՑ
Խաղի 92-րդ րոպեն էր։ Կառլոս Մորան մեկ շարժում ուշացավ և խփեց «Ունիվերսիտատեա Կրայովայի» ֆուտբոլիստի ոտքին։ Գնդակն արդեն անցել էր։ Լիտվացի մրցավարը ցույց տվեց 11-մետրանոցի նշակետը։ Հանրապետականի տրիբունաներում արդեն հաշվում էին լրացուցիչ ժամանակի րոպեները։ Սանդրո Լիման գնդակը դրեց սպիտակ կետի վրա։
Լաուրենցիու Պոպեսկուն գուշակեց ուղղությունը և հետ մղեց հարվածը։ Դենիս Ռոմանչուկը հեռացրեց վերադարձած գնդակը։ Մրցավարը սուլեց ու կանգնեցրեց խաղը։ Ռումինացի պաշտպանը հարվածից առաջ մտել էր տուգանային հրապարակ։ Պետք էր կրկնել։
Լիման նորից մոտեցավ գնդակին։ Պոպեսկուն երկրորդ հարվածն էլ հետ մղեց։ Գնդակն այս անգամ հեռու չգնաց։ Լիման վազեց իր իսկ վրիպման հետևից և աջ ոտքով այն ուղարկեց ցանցը։ Ցուցատախտակին 90+8 էր։ Պոպեսկուն վեց րոպեում երկու 11-մետրանոց պահեց և պարտվեց նույն հարձակվողի հաջորդ հպումից։
Ռումինիայում առաջին խաղն ավարտվել էր 1։1։ Երևանյան 1։0-ն ընդհանուր հաշիվը դարձրեց 2։1։ «Արարատ-Արմենիան» մտավ Եվրոպայի լիգայի լիգային փուլ։ Հայկական ակումբն այնտեղ հայտնվում էր առաջին անգամ։ «Ալաշկերտը», «Փյունիկը» և «Նոան» մինչ այդ խաղացել էին Կոնֆերենցիաների լիգայի հիմնական փուլում։ Եվրոպայի լիգայի հիմնական փուլում հայկական անուն դեռ չէր եղել։
Վերջին սուլիչից հետո Մանուել Տուլիպան արտասվեց։ Պորտուգալացի մարզիչը սովորաբար խոսում է կարճ։ Այդ գիշեր ասաց, որ չի կարողացել պահել հույզերը։ Հանդերձարանում հետո սափրվեց։ Թիմին խոստացել էր՝ լիգային փուլ հասնելու դեպքում կանի դա։ Սափրված դեմքով Տուլիպան կանգնած էր մի ակումբի հանդերձարանում, որի ամբողջ կենսագրությունը տեղավորվում է ինը մրցաշրջանի մեջ։
Երևանում «Արարատ» անունը սովորաբար տանում է 1973 թվական՝ խորհրդային առաջնության ոսկի, գավաթ, լիքը տրիբունաներ։ Այս ակումբի գրանցման տարեթիվը 2017-ն է։ Այն պատմական Երևանի «Արարատի» իրավահաջորդը չէ։ Գրանցումը, թիմը և գույները առանձին են։
Սկզբում կոչվում էր «Ավան-Ակադեմիա»։ Նախագիծը նախաձեռնել էր Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի այն ժամանակվա նախագահ Ռուբեն Հայրապետյանը։ Հասարակական կազմակերպությունը ղեկավարում էր Ավանի ֆուտբոլային ակադեմիայի տնօրեն Արթուր Մանուկյանը։ Կազմը հավաքվել էր ակադեմիայի սաներից և «Փյունիկի» երիտասարդներից։ 2017–18 մրցաշրջանում թիմը խաղաց Առաջին խմբում, հավաքեց 46 միավոր և զբաղեցրեց երրորդ տեղը։
2017 թվականի դեկտեմբերի 18-ին «Ավան-Ակադեմիա» հասարակական կազմակերպությունը վերանվանվեց «Արարատ-Մոսկվա»։ Նախագահ դարձավ Սամվել Կարապետյանի եղբորորդի Նարեկ Կարապետյանը։ Հաջորդ օրը Երևանում գրանցվեց նույն անունով բաց բաժնետիրական ընկերություն։ Գլխավոր տնօրենը դարձյալ Նարեկ Կարապետյանն էր։ Երկու ամիս անց նրան փոխարինեց Պողոս Գալստյանը։ Նա մինչ այժմ ակումբի գործադիր ղեկավարն է։
Այդ պահին Մոսկվայում արդեն կար «Արարատ» անունով մեկ այլ թիմ։ Սամվել Կարապետյանը ֆինանսավորում էր նաև այն։ Ռուսական ակումբը խաղում էր երրորդ մակարդակում, կազմում կային Ռոման Պավլյուչենկոն և Մարատ Իզմայլովը։ Երևանում տարածվեց խոսակցություն, թե նոր թիմը Մոսկվայի «Արարատի» տեղափոխությունն է կամ շարունակությունը։ Երևանյան ակումբը հայտարարեց, որ իրավական միաձուլում և պաշտոնական կապ չկա։ Ռուսական թիմը հաջորդ մրցաշրջանի արտոնագիր չստացավ։ 2018 թվականի մայիսի 30-ին երևանյան ակումբի անունից հանվեց «Մոսկվան»։ Մնաց «Արարատ-Արմենիա»։
Գործարքի գինը չի հրապարակվել։ Ձեռքբերման պայմանագիրը հասանելի չէ։ Սամվել Կարապետյանը հրապարակավ չի բացատրել, թե ինչու ընտրվեց հենց Հայրապետյանի ակադեմիական թիմը։ Թղթերի վրա մնացել է գործողությունների շարքը՝ ձեռքբերում, անվանափոխություն, եղբորորդու նշանակում, նոր բաժնետիրական ընկերություն, հաջորդ անվանափոխություն։ Որքան վճարվեց, ումից գնվեց և ինչ պայմանով, հրապարակված չէ։
Ֆուտբոլի ֆեդերացիայի անդամների գրանցամատյանում ակումբը նշված է որպես «Արարատ-Արմենիա» ֆուտբոլային ակումբ բաց բաժնետիրական ընկերություն։ Գործադիր ղեկավարը Պողոս Գալստյանն է, հասցեն՝ Փափազյան 8։ «Տաշիր» անունն այդ գրառման մեջ չկա։
Պետական ռեգիստրի տվյալների հիման վրա կազմված բաց քարտում շահառուների և հիմնադիրների բաժնում գրված են Սամվել Կարապետյանի, նրա կնոջ՝ Էթերի Կարապետյանի և որդու՝ Սարգիս Կարապետյանի անունները։ Նրանց դիմաց նշված են 24, 24 և 20 բաժնային ցուցիչներ։ Գումարը 68 է։ Քարտը չի բացատրում հաշվարկի միավորը։ Մնացած մասը դրանից չի երևում։ Ակումբն իր հրապարակումներում Սամվել Կարապետյանին կոչում է հիմնադիր, սեփականատեր և նախագահ։ «Տաշիրը» տարիներ շարունակ ներկայացվել է որպես գլխավոր հովանավոր։ Ակումբի կապը «Տաշիրի» հետ երևում է ընտանեկան բաժնային գրառումներում, ֆինանսավորման մեջ և ակումբի սեփական բառապաշարում։
2018–19 մրցաշրջանում նոր թիմը մտավ Բարձրագույն խումբ և առաջին իսկ տարում չեմպիոն դարձավ։ Վադիմ Սկրիպչենկոյի կարճ շրջանից հետո այն գլխավորեց Վարդան Մինասյանը։ 2019 թվականի ամռանը «Արարատ-Արմենիան» հասավ Եվրոպայի լիգայի որակավորման վերջին արգելքին։ Երևանում 2։1 հաշվով հաղթեց Լյուքսեմբուրգի «Դյուդելանժին»։ Արտագնա խաղում պարտվեց նույն հաշվով, հետո 11-մետրանոցներով զիջեց 4։5։
Լյուքսեմբուրգի տրիբունայում Սամվել Կարապետյանը նստած էր Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի այն ժամանակվա նախագահ Արթուր Վանեցյանի կողքին։ Խաղից հետո Կարապետյանը թիմի ելույթն արժանի անվանեց և խոսեց այնպիսի ակումբի մասին, որով երկիրը կարող է հպարտանալ։ Մեկ տարի անց հաջորդ անցումային խաղը պատերազմի օրերին տեղափոխվեց Նիկոսիա։ Բելգրադի «Ցրվենա զվեզդան» մեկ խաղով հաղթեց 2։1։
2021 թվականի հունիսին Նիկոլ Փաշինյանն ընդունեց Կարապետյանին և նրա հետ քննարկեց «Տաշիր» խմբի ներդրումային ծրագրերը։ Հինգ տարի անց Կարապետյանի անունը պետական հաղորդագրություններում արդեն անցնում էր քրեական գործի, տնային կալանքի և ՀԷՑ-ի պետականացման բառերի կողքին։
2025 թվականի հունիսին իշխանության և Հայ առաքելական եկեղեցու հակամարտության մեջ մտավ նաև Սամվել Կարապետյանի անունը։ Հունիսի 17-ին նա հրապարակավ պաշտպանեց եկեղեցին։ Ասաց՝ եթե քաղաքական գործիչներին չհաջողվի, իրենք կմասնակցեն իրենց ձևով։ Քննչական մարմինն այդ խոսքում տեսավ իշխանությունը զավթելուն ուղղված հրապարակային կոչ։ Հաջորդ օրը եղան խուզարկություն և ձերբակալություն։ Փաստաբանները հայտարարեցին, որ խոսքը խեղաթյուրվել է։ Հետագայում գործին ավելացավ առանձնապես խոշոր չափերով փողերի լվացման մեղադրանք։ Կարապետյանը դա նույնպես չի ընդունում։
Մի քանի շաբաթ անց «Արարատ-Արմենիայի» ֆուտբոլիստները, մարզիչները և աշխատակիցները տեսախցիկի առաջ կանգնեցին թիմի հագուստով։ Սամվել Կարապետյանի ներդրումը հայկական ֆուտբոլում անվանեցին անգնահատելի։ Հույս հայտնեցին, որ արդարությունը կվերականգնվի, իսկ նա ազատ կարձակվի։
Հուլիսի 3-ին Կարապետյանի անունը հասավ Ազգային ժողովի դահլիճ։ Խորհրդարանը փոխեց էներգետիկ ոլորտի օրենքները և բացեց ՀԷՑ-ում ժամանակավոր կառավարիչ նշանակելու ճանապարհը։ Հուլիսի 18-ին այդ պաշտոնը ստացավ Ռոմանոս Պետրոսյանը։ Նոյեմբերի 17-ին Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովը դադարեցրեց ընկերության բաշխման լիցենզիան։
Պետական փաստաթղթերում թվարկված էին հաշվիչների տվյալների, ներդրումային ծրագրերի, նոր բաժանորդների միացումների, շինարարական ու հրդեհային անվտանգության և սպառողների սպասարկման խախտումներ։ «Տաշիրի» կողմը գործընթացն անվանում էր քաղաքական պատժամիջոց և սեփականության խլում։ Վեճը հասավ Ստոկհոլմի առևտրային պալատի արտակարգ արբիտրին։ Այն ժամանակավոր միջոցներ սահմանեց բաժնետերերի իրավունքներն ու վերահսկողությունը պահպանելու համար։ Կառավարությունն իր քայլերը չկասեցրեց։
2026 թվականի հունիսի 22-ին հրապարակվեց կառավարության որոշման նախագիծը՝ ՀԷՑ-ի բաժնետոմսերի 100 տոկոսի նկատմամբ հանրության գերակա շահ ճանաչելու մասին։ Հուլիսի 28-ին անցկացվեց հանրային լսում։ Օգոստոսի 4-ին ժամանակավոր կառավարիչը թվարկեց հաջորդ քայլերը՝ կառավարության որոշում, շուկայական գնահատում, սեփականատիրոջ ծանուցում, փոխհատուցում և 100 տոկոսի պետական գրանցում։ Օգոստոսի 27-ի խաղի պահին վերջնական փոխանցման որոշում դեռ հրապարակված չէր։
Կարապետյանն այդ երեկոն դիմավորեց տնային կալանքի տակ և կուսակցության նախագահի կարգավիճակով։ 2025 թվականի դեկտեմբերին գրանցված նրա քաղաքական ուժը 2026-ի սկզբին ստացավ «Ուժեղ Հայաստան» անունը։ Փետրվարին Կարապետյանն ընտրվեց կուսակցության նախագահ և ներկայացվեց որպես վարչապետի թեկնածու։
Հունիսի 7-ի խորհրդարանական ընտրությունների վերջնական արձանագրությամբ «Ուժեղ Հայաստանը» ստացել էր ձայների 23,27 տոկոսն ու 29 մանդատ։ «Քաղաքացիական պայմանագիրը»՝ 49,75 տոկոս և 64 մանդատ։ Նարեկ Կարապետյանը՝ 2017-ին «Արարատ-Մոսկվա» հասարակական կազմակերպության նախագահը և Սամվել Կարապետյանի եղբորորդին, գլխավորել էր ընտրական ցուցակն ու ստացել պատգամավորական մանդատ։ Հուլիսին դատարանը նրա նկատմամբ սահմանեց մեկ միլիարդ դրամ գրավ և երկրից դուրս գալու արգելք։
Այդ ամիսներին ակումբը պահպանեց ֆեդերացիայի անդամակցությունը, ՈՒԵՖԱ-ի արտոնագիրը և Հանրապետականում խաղալու իրավունքը։ Նրա դեմ պետական արգելք չհրապարակվեց։
2025 թվականի հունիսին գլխավոր մարզիչ դարձած Տուլիպան իր առաջին ամբողջ մրցաշրջանում բերեց Հայաստանի երրորդ չեմպիոնությունը՝ առաջինը 2020-ից հետո։ Մայիսի 28-ին ֆուտբոլիստները, մարզիչները և աշխատակազմը չեմպիոնական գավաթը տարան Սամվել Կարապետյանի մոտ։ Լուսանկարներում նա կանգնած էր գավաթի կողքին։ Ակումբը նրան դարձյալ կոչում էր նախագահ։
Եվրոպական ճանապարհը սկսվեց «Ռիգայի» դեմ։ Երևանում՝ 2։0, երկու խաղի գումարով՝ 4։3։ Հետո եկավ Դուբլինի «Շեմրոկ Ռովերսը»՝ նորից 2։0 Երևանում և 3։2 ընդհանուր հաշվով։ Սլովենական «Ցելյեի» դեմ Հանրապետականում գրանցվեց 2։1։ Արտագնա 0։2 պարտությունը թիմին Չեմպիոնների լիգայից տեղափոխեց Եվրոպայի լիգայի որակավորման վերջին փուլ։ Կրայովայում Ալեքսանդրոս Մալիսի գոլին պատասխանեց Նիկուշոր Բանկուն՝ 1։1։ Երևանյան հանդիպման միակ գոլը Լիման խփեց վերադարձած գնդակից։ Չորս եվրոպական տնային խաղ, չորս հաղթանակ, բոլորը՝ Հանրապետականում։
ՈՒԵՖԱ-ի 2026–27 մրցաշրջանի եկամուտների բաշխման շրջաբերականը լիգային փուլ հասած յուրաքանչյուր ակումբի համար նախատեսում է 4,31 միլիոն եվրոյի մեկնարկային բաժին՝ 4,14 միլիոն կանխավճար և 170 հազար եվրո մնացորդ։ Յուրաքանչյուր հաղթանակի համար հաշվարկվում է 450 հազար եվրո, ոչ-ոքիի համար՝ 150 հազար։ Դրան կարող են ավելանալ մրցաշարային տեղի, հեռարձակման շուկայի, գործակիցների և հաջորդ փուլերի վճարումները։ Պետական բյուջեն այդ հաշվարկի մեջ չկա։
Ակումբի տարեկան բյուջեն հրապարակված չէ։ Չի երևում, թե 4,31 միլիոն եվրոն ինչ չափի գումար է նրա հաշվեկշռի համար։ Այդ թիվը դեռ չի ներառում որակավորման փուլերի վճարումները, տոմսերի վաճառքը և լիգային փուլի արդյունքների պարգևավճարները։
Լիգային փուլում «Արարատ-Արմենիան» ստանալու է ութ տարբեր մրցակից։ Չորսին ընդունելու է Երևանում, չորսի մոտ մեկնելու է։ Աշնանն ու ձմռանը Հանրապետականում չորս անգամ խաղալու է մի ակումբ, որի սեփականատերը ղեկավարում է խորհրդարանի մեծությամբ երկրորդ ուժը և տնից դուրս գալու իրավունք չունի։
Օգոստոսի 27-ի ուշ երեկոյան ՀՖՖ նախագահ Արմեն Մելիքբեկյանը արդյունքը պատմական անվանեց։ Իշխող ուժի պատգամավոր Արայիկ Հարությունյանը շնորհավորեց Հայաստանի չեմպիոնին և գրեց, որ եվրագավաթային աշունը կլինի նաև Երևանում։ Սամվել Կարապետյանի անունը նրա գրառման մեջ չկար։ Ակումբի էջերում Սամվել Կարապետյանի անունը գրված է երեք բառի կողքին՝ հիմնադիր, սեփականատեր, նախագահ։
Հաջորդ օրը Մոնակոյում 36 թիմերի վիճակահանությունն էր։ Ծրագիրը «Արարատ-Արմենիայի» համար պիտի ընտրեր ութ մրցակից։ Երևանում կառավարության նախագծի վերնագրում դեռ գրված էր «ՀԷՑ-ի բաժնետոմսերի 100 տոկոսը»։ Լիմայի վերադարձած գնդակն արդեն ցանցում էր։ Մյուս հաշվարկը դեռ չէր ավարտվել։
