Երեկ խորհրդարանում Նիկոլ Փաշինյանը խոսեց Քոչարյանների միլիոնները «հատիկ-հատիկ» վերադարձնելու մասին, այսօր առավոտյան իրավապահները բացեցին նրանց տների ու ընկերությունների դռները

Խորհրդարանական վիրավորանքից մինչև առավոտյան յոթի դիմակավոր խումբ․ ինչու քաղաքական հաշվեհարդարի տեսք ստացավ մի գործ, որի պաշտոնական հետքը սկսվել էր դեռ հունիսին

25 ՕԳՈՍՏՈՍԻ, 2026, ԱՆՆԱ ՍԱՐԳՍՅԱՆ, YEREVAN ONLINE Mag.-ի ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՄԵԿՆԱԲԱՆ 

2026 թվականի օգոստոսի 25-ին, առավոտյան ժամը յոթի սահմաններում, դիմակավորված իրավապահները մտան Ազգային ժողովի պատգամավոր Լևոն Քոչարյանի բնակարան։ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Մեսրոպ Մանուկյանը խորհրդարանի դահլիճում ասաց, որ տանը երեք անչափահաս երեխա կար, իսկ գործողությանը մասնակցել էր ԱԱԾ «Ալֆա» ստորաբաժանումը։ Մինչև Երևանի ժամը 11:40-ը այդ պնդման առանձին պաշտոնական մեկնաբանություն չկար։ Փաստաբանի վերջին հաղորդմամբ՝ խուզարկությունը դեռ շարունակվում էր։ Լևոն Քոչարյանը բնակարանում էր։

Առավոտվա արագ հաղորդագրությունները խառնեցին եղբայրների անունները։ Ժամը 10:27-ին Հակակոռուպցիոն կոմիտեն հաստատեց Ռոբերտ Քոչարյանի և նրա ավագ որդու՝ Սեդրակ Քոչարյանի ձերբակալությունը։ Երեսուներկու րոպե անց կոմիտեն արդեն գրել էր վեց ձերբակալվածի մասին։ Մյուս չորսի անունները հաղորդագրության մեջ չկային։ Լևոն Քոչարյանի անունը նույնպես չկար։

Կալանքի մասին հրապարակված դատական որոշում չկար։ Ժամը 11:40-ին Ռոբերտ և Սեդրակ Քոչարյանների կարգավիճակը ձերբակալված էր։ Առավոտվա խոսակցություններում այդ բառը արագ փոխարինվել էր «կալանավորվածով», բայց դատարանը դեռ իր խոսքը չէր ասել։

Նախորդ երեկոյան Լևոն Քոչարյանը կանգնել էր Ազգային ժողովի ամբիոնի մոտ և վարչապետին մեղադրել դատարաններին ու քննիչներին քաղաքական պատվեր փոխանցելու մեջ։ Նա հիշեցրել էր նախորդ շաբաթների խոսակցությունները քաղաքական բանտարկյալների մասին, հետո Փաշինյանին հասցեագրել իր ընտրողների կոպիտ հարցը՝ ինչու է Արցախը կործանած և հազարավոր զոհերի պատասխանատու համարվող մարդը դեռ իշխանության մեջ։

Նիստը վարող Ռուբեն Ռուբինյանը նրան կոչ արեց չափավորել բառապաշարը։ ՔՊ պատգամավոր Վահագն Ալեքսանյանը նույն վիրավորանքը վերադարձրեց Լևոն Քոչարյանի հորը։ Ռուբինյանը նրան նախազգուշացում հայտարարեց։ Դահլիճում խոսքը մի քանի րոպեում հասավ քաղաքական պատվերից մինչև ընտանեկան ունեցվածք։

Փաշինյանը սկսեց խոսել Քոչարյանների միլիոնների մասին։ Հարցրեց՝ ինչու է ընտանիքը միլիոնատեր, քաղաքի տարբեր կողմերում հիշատակեց նրանց վերագրվող սեփականությունները, իր՝ ավելի քան ութ տարվա վարչապետությունը համեմատեց Ռոբերտ Քոչարյանի իշխանության տարիների հետ։ Ասաց, որ միլիոնները սերնդից սերունդ փոխանցելու ընթացքը չի շարունակվելու։ «Հատիկ-հատիկ» վերադարձը նա անվանեց իր քաղաքական առաքելությունը։

Լևոն Քոչարյանի պատասխանը կարճ էր։ Ժողովրդավարական երկրում գույքի պատկանելությունն ու վերադարձը որոշում է դատարանը։ Երբ երկրի առաջին դեմքն այդպես է խոսում ընթացող գործերի մասին, նրա խոսքը հասնում է դատավորի և քննիչի սեղանին։

Մի քանի ժամ անց խուզարկություն սկսվեց Լևոն Քոչարյանի տանը։ Ժամացույցը դարձավ ընտանիքի գլխավոր փաստարկը։ Ռոբերտ Քոչարյանի գրասենյակի ղեկավար Բագրատ Միկոյանը կատարվածն անվանեց իշխանությունների հերթական գրոհ։ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավորները խոսեցին խորհրդարանի ամբիոնից տրված ուղիղ հրահանգի կատարման մասին։ Ժամը 11:36-ին նույն մեղադրանքը նորից հնչեց դահլիճում։

Քրեական գործի առաջին հրապարակային հետքը հունիսից էր։ Հունիսի 14-ին Ռոբերտ Քոչարյանին օդանավակայանում հայտնել էին, որ նա չի կարող լքել Հայաստանը։ Նրա գրասենյակը պնդել էր, որ նախատեսված էր եռօրյա արտասահմանյան այց։ Հունիսի 16-ին գլխավոր դատախազությունը դիմել էր Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով՝ Քոչարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում սկսելու համաձայնություն ստանալու համար։ Նա «Հայաստան» դաշինքի ընտրական ցուցակի առաջին համարն էր և օգտվում էր թեկնածուի անձեռնմխելիությունից։

Հունիսի 17-ին ԿԸՀ-ն տվեց համաձայնությունը։ Պաշտպան Արամ Օրբելյանը նույն օրը խոսեց պաշտոնեական դիրքի չարաշահման և փողերի լվացման հոդվածների մասին։ Գործի մի մասը նա կապեց 2004 թվականին կառավարության հաստատած՝ թենիսի տարածքին վերաբերող գործարքի հետ։ Պաշտպանության վարկածով՝ Սեդրակ Քոչարյանն այդ ընկերության բաժնեմասը գնել էր 2008-ին, երբ հայրը պաշտոն չէր զբաղեցնում, և վճարել էր զգալի գումար։

Օգոստոսի 25-ի առավոտյան հասցեների ցանկը երկար էր։ Հակակոռուպցիոն կոմիտեն հաղորդեց մի քանի տասնյակ վայրերում խուզարկությունների մասին։ Քննչական կոմիտեն առանձին գործողություններ էր կատարում «Օրանժ Ֆիթնեսում», «Փլեյ Սիթիում» և դրանց տնօրենների բնակարաններում։ «Տոյոտա Երևանի» գրասենյակը կապարակնքվել էր։

Ժամը 11:12-ին իրավապահները մտել էին նաև Լևոն Քոչարյանի կնոջ՝ Սիրուշոյի «Պռեգոմեշ» ընկերություն։ Փաստաբաններից մեկը մնացել էր Լևոն Քոչարյանի տանը։ Մյուսը գնացել էր ընկերության գրասենյակ։ Առավոտը բաժանվել էր հասցեների։

Հակակոռուպցիոն կոմիտեի հաղորդագրության մեջ շարադրված էր քննության ամբողջ վարկածը։ Նախագահի պաշտոնը զբաղեցրած անձը, ըստ կոմիտեի, մտերիմների հետ պետական սեփականությունից առանձնացրել և շուկայականից զգալի ցածր գնով ձեռք է բերել արժեքավոր գույքեր։ Իրական պատկանելությունը, քննիչների պնդմամբ, թաքցվել է փոխկապակցված ընկերությունների, նվիրատվությունների և ձևական առուվաճառքների միջոցով։ Սա նախաքննության վարկածն է։ Մեղավորության մասին վերջնական դատական ակտ չկա։

Առաջին դրվագը վերաբերում է Աճառյան և Ծարավ Աղբյուր փողոցներին հարող 8,3 հեկտար հողամասին։ Կոմիտեի հաշվարկով՝ այն գնվել է 44 միլիոն 657 հազար դրամով։ 2002-ին այնտեղ կառուցվել է «Փլեյ Սիթին»։ 2004 թվականի նոյեմբերի 15-ին սեփականատեր ընկերության կեսը նվիրատվությամբ գրանցվել է նախկին նախագահի որդու անունով։

Կասկադի ձախ կողմում գտնվող երկու հեկտարը ձեռք է բերվել 39 միլիոն 630 հազար դրամով, հետո փոխանակվել քաղաքի ավելի շահավետ հատվածում գտնվող պետական հողի հետ։ Վաճառքի գինը հետագայում կազմել է 1 միլիարդ 741 միլիոն 931 հազար դրամ։

Պարոնյան 8 հասցեի շենքի համար հաղորդագրության մեջ նշված է 40 միլիոն դրամ։ Հետագայում այնտեղ կառուցված շենքի հասարակական տարածքներն ու երկու ավտոկայանատեղիները գնահատվել են 331 միլիոն 800 հազար դրամ։ Քննության վարկածով՝ դրանք ձևական գործարքներով գրանցվել են որդու անունով։

«Կապուտակ Սևան» հանգստյան համալիրի գինը 83 միլիոն 669 հազար դրամ է։ Սեփականատեր ընկերության կեսը 2010-ին գրանցվել է նախկին նախագահի որդու անունով։

Ծիծեռնակաբերդի խճուղու 7/1 հասցեում գտնվող թենիսի մարզադպրոցի 29 հազար քառակուսի մետր հողն ու 1700 քառակուսի մետր շինությունը, քննիչների հաշվարկով, ձեռք են բերվել 12 միլիոն 267 հազար դրամով։ Տարածքում կառուցվել է «Օրանժ Ֆիթնեսը»։ Սեփականատեր ընկերության կեսը 2009-ին անցել է նախկին նախագահի որդու հիմնադրած ընկերությանը։ Հունիսին պաշտպանությունը խոսում էր «Մաստեր կլասի» մեկ գործարքի մասին։ Օգոստոսի հաղորդագրության մեջ այդ դրվագն արդեն երկար շղթայի մի օղակ էր։

Ամենախոշոր թվերը կապված էին Վազգեն Սարգսյան 20 հասցեի Սպայի տան, Նալբանդյան 16-ի կիսակառույցի և Ծովակալ Իսակովի պողոտայի հողերի հետ։ Կոմիտեն պնդում է, որ առաջին երկու գույքը պետական սեփականությունից դուրս բերելու և «Պիացցա Գրանդե» ընկերությանը օտարելու դիմաց նախկին նախագահին փոխանցվել է 56 անշարժ գույք։ Դրանց ընդհանուր արժեքը նշվում է 2 միլիարդ 633 միլիոն 934 հազար դրամ։

Իսակովի պողոտայի հողերի շուկայական արժեքը հաղորդագրության մեջ 1 միլիարդ 393 միլիոն 870 հազար դրամ է։ Վաճառքի գինը մոտ չորս անգամ ցածր էր։ Քննության վարկածով՝ ցածր գնով վաճառքի և Հայաստանում «Տոյոտայի» ներկայացուցչություն հիմնելուն աջակցելու դիմաց 2006 թվականի մայիսի 9-ին փոխանցվել է «Տոյոտա Երևանի» 30 տոկոս բաժնեմասը։ Հետագա ձևական գործարքներով այն գրանցվել է որդու անունով։

Հաղորդագրության վերջում անշարժ գույքի հասցեներին փոխարինում էին արժույթները։ Քննիչներն ուսումնասիրում են նախկին նախագահի որդու անունով 2001–2019 թվականներին կատարված շուրջ 144 միլիարդ դրամի, 309 միլիոն դոլարի, 77 միլիոն եվրոյի և 18 միլիոն ռուբլու փոխանցումներ։ Նշվում է նաև Հայաստանում ու արտերկրում ավելի քան երեք տասնյակ անշարժ գույք։ Դրանց հնարավոր օտարումը կանխելու համար սկսվել են արգելանք կիրառելու գործողություններ։

Քրեական վարույթին զուգահեռ դատարանում արդեն կա ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման քաղաքացիական գործ։ Դատախազությունը Քոչարյանների ընտանիքից և փոխկապակցված անձանցից պահանջում է բռնագանձել 22 անշարժ գույք, ևս երկու գույքի գնման իրավունք, ավելի քան երեք միլիոն դոլար, 985 միլիոն դրամով պարտատոմսեր, ավելի քան 1,4 միլիոն դոլարի ավանդ, բաժնեմասեր 15 ընկերություններում, փոխառությունների պահանջներ, երկու մեքենա և ավելի քան 20 միլիարդ դրամ։

Ընտանիքի պատասխանը տարիներ շարունակ նույնն է եղել։ Գույքը ձեռք է բերվել օրինական ճանապարհով։ Գործերն ունեն քաղաքական նպատակ։

Քրեական թղթապանակի ամսաթվերը Փաշինյանի օգոստոսի 24-ի ելույթից հին էին։ Հունիսի 14-ի արգելքը, դատախազի դիմումը, ԿԸՀ-ի որոշումը, հասցեների գները և փոխանցումների թվերը վաղուց կային։ Վարչապետի խոսքը եկավ դրանցից հետո։ Նա դատարանի որոշմանը չսպասելով արդեն նկարագրում էր վերջնակետը՝ գույքը պետք է վերադարձվի, միլիոնները չպետք է անցնեն ժառանգներին։

Հենց այդ նախադասությունը մնաց օգոստոսի 25-ի բոլոր կադրերի վրա։ Քրեական գործի թվերը հաղորդագրության մեջ էին։ Քոչարյանների կողմը ցույց էր տալիս ժամացույցը։

Լևոն Քոչարյանի կարգավիճակը առանձին մնաց։ Սահմանադրությունը պատգամավորին պաշտպանում է խորհրդարանական գործունեության ընթացքում արտահայտած կարծիքի համար։ Նրա նկատմամբ քրեական հետապնդում սկսելու կամ ազատությունից զրկելու համար հարկավոր է Ազգային ժողովի համաձայնությունը, բացառությամբ հանցանքի պահին կամ անմիջապես հետո բռնվելու դեպքի։

Մինչև ժամը 11:40-ը Ազգային ժողովը նման հարց չէր քննարկել։ Հակակոռուպցիոն կոմիտեն Լևոն Քոչարյանին չէր անվանել ձերբակալված կամ մեղադրյալ։ Նրա տան և կնոջ ընկերության խուզարկությունները դեռ չէին պարզել, թե քննիչները նրան ինչ դատավարական կարգավիճակ են տվել։

Ժամը 11:40-ին «Տոյոտա Երևանի» գրասենյակի դուռը կապարակնքված էր։ «Օրանժ Ֆիթնեսում» ու «Փլեյ Սիթիում» քննիչներ կային։ Ռոբերտ և Սեդրակ Քոչարյանները ձերբակալված էին։ Լևոն Քոչարյանի տանը խուզարկությունը, վերջին հաստատված տեղեկությամբ, չէր ավարտվել։

Հակակոռուպցիոն կոմիտեի հաղորդագրության մեջ գրված էր՝ վեց ձերբակալված։ Հրապարակված էր երկու անուն։ Մյուս չորսի տեղը դեռ դատարկ էր։