Արգամ Աբրահամյանի գործի հայտնի քայլերն ու դեռ փակ մնացած օղակները

Սպանության ենթադրյալ կատարողի գործը դատարանում է 2024 թվականից։ Ենթադրյալ պատվիրատուի անունը քննիչները հրապարակեցին երեք տարի անց։ Երկու վարույթները կապվում են նույն կրակոցով, բայց շարժվում են առանձին, և դրանց վճռորոշ նյութերը դեռ փակ են։

10 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ, 2026, ԱՆԻ ՍԱՀԱԿՅԱՆ, YEREVAN ONLINE Mag.-ի ԹՂԹԱԿԻՑ   

Օգոստոսի 8-ին Քննչական կոմիտեն տեսանյութ հրապարակեց։ Դիմակավորված ծառայողները մտնում էին Արգամ Աբրահամյանի տուն։ Նախկին պատգամավորին և Արտաշատի նախկին քաղաքապետին տարան Ազգային անվտանգության ծառայություն։ Նույն օրը Քննչական կոմիտեն նրա անունը կապեց 2023 թվականի գարնանը կատարված սպանության հետ։ Օգոստոսի 9-ին դատարանը նրան երկու ամսով կալանավորեց։

Երեք տարի ու հարյուր օր առաջ՝ 2023 թվականի ապրիլի 30-ին, Երևանի Մյասնիկյան պողոտայի 2 հասցեի շենքի մուտքի մոտ սպանվել էր «Ավետարանական հավատքի քրիստոնյաներ» կրոնական կազմակերպության հովիվ Սողոմոն Վլասյանը։ Քննիչների վարկածով կրակել է Գեղամ Հակոբյանը։ Նրան մեղադրել են սպանության և ապօրինի հրազեն պահելու մեջ։ Հակոբյանը աշխատել էր Արգամ Աբրահամյանի անվտանգության ծառայությունում։ Նրա գործը 2024 թվականին հասել է դատարան։ Ապացույցների քննությունը դեռ շարունակվում է։

Կատարողի գործը դատարան գնաց, երկրորդ թղթապանակը մնաց քննիչների մոտ։ Քննիչները փնտրում էին այն մարդուն, ով, իրենց վարկածով, Հակոբյանին մղել էր սպանության։ Մոտ երկու տարի այդ թղթապանակի վրա հանրությանը հայտնի անուն չկար։ Օգոստոսի 8-ին հնչեց Արգամ Աբրահամյանի անունը։

Քննչական կոմիտեն հրապարակեց նաև շարժառիթի իր վարկածը։ Քննիչների պնդմամբ՝ Աբրահամյանը կասկածել էր, որ իր կինը անձնական կապ ունի Վլասյանի հետ և նրան խոշոր գումարներ է փոխանցում։ Նա իբր վրեժ լուծելու որոշում էր ընդունել ու սպանությունը հանձնարարել իրենից ծառայողական և նյութական կախվածության մեջ գտնվող անվտանգության աշխատակցին։ Հանրային քրեական հետապնդումը հարուցվեց Քրեական օրենսգրքի 46-րդ հոդվածի հղումով և 155-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 11-րդ կետով՝ պատվերով սպանության դրդչության համար։

Հաղորդագրության մեջ սպանության ապացույցներից ավելի բաց էր շարադրված ընտանիքի կյանքը։ Մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակը դատապարտեց մասնավոր և ընտանեկան տեղեկությունների անհարկի հրապարակումը։ Երեք օր անց այդ հարցը քննարկվեց Ազգային ժողովում։ «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավոր Արուսյակ Ջուլհակյանն ասաց, որ իրավապահները կարող էին հաղորդագրությունը գրել այնպես, որ Աբրահամյանի կինը չդառնար թիրախ։ Ազգային ժողովի նախագահի տեղակալ Ռուբեն Ռուբինյանը պատասխանեց՝ շարժառիթը նկարագրելիս անձնական տվյալներից խուսափելը դժվար էր։ Դատարանը դեռ միայն կալանքի միջնորդությունն էր քննել։ Հանրային վեճն արդեն կնոջ անձնական կյանքի մասին էր։

Առաջին իսկ վերնագրերում Արգամ Աբրահամյանի կողքին հայտնվեցին երկու այլ ազգանուն՝ Հովիկ Աբրահամյան և Գագիկ Ծառուկյան։ Նա նախկին վարչապետի որդին է և Ծառուկյանի փեսան։ Այդ կապերը ձերբակալությանը քաղաքական կշիռ տվեցին դեռ առաջին ժամերից։ Դատարանում ազգակցական կապերը ապացույց չեն։ Այնտեղ պետք են հաղորդագրություններ, զանգեր, հանդիպումներ, փողի շարժ, ցուցմունքներ։ Պետք է երևա նաև այն կոնկրետ գործողությունը, որով Աբրահամյանը, ըստ մեղադրանքի, Հակոբյանին մղել է սպանության։

Օրենքը դրդիչ է համարում նրան, ով համոզելով, նյութապես շահագրգռելով, սպառնալով կամ մեկ ուրիշ եղանակով մարդուն տանում է հանցանքի կատարման։ Աբրահամյանի գործով մեղադրող կողմը պետք է հաստատի դիտավորությունը, ներգործության կամ հանձնարարության փաստը, կապը ենթադրյալ կատարողի հետ և պատվերի բնույթը։ Անձնական շարժառիթը դեռ հանձնարարություն չէ։ Աշխատանքային կախվածությունն էլ ինքնուրույն չի հասցնում Մյասնիկյան պողոտայի մուտքում արձակված կրակոցին։ Այդ ճանապարհի ամեն օղակ պետք է ապացուցվի։

Պաշտպան Էմին Խաչատրյանը հայտարարեց, որ Աբրահամյանը մեղադրանքը չի ընդունում և այն աբսուրդ է համարում։ Նա խոսեց նաև ձերբակալության պահին կիրառված անհարկի ուժի մասին ու հայտնեց, որ կալանքը բողոքարկելու են։ Մինչև սեպտեմբերի 10-ը բողոքի վերջնական ելքի մասին հաստատված տեղեկություն չի հրապարակվել։ Նախաքննության գաղտնիությունը սահմանափակում է փաստաբանների հրապարակային խոսքը։ Նրանք վիճարկում են մեղադրանքը, բայց գործի նյութերը չեն բացում։

Գեղամ Հակոբյանի պաշտպան Վահագն Բաբայանը մատնանշեց մեկ այլ հանգամանք։ Նրա խոսքով՝ կատարողի գործով դատարանում հետազոտվող ապացույցների շարքում չկան Արգամ Աբրահամյանի և նրա կնոջ նախկին ցուցմունքները։ Պատվերի մասին հրապարակված պատմությունը, ըստ նրա, դեռ քննության վարկած է։ Հակոբյանի պաշտպանությունը վիճարկում է նաև վկայի ցուցմունքի, տեղաշարժի տվյալների և կենսաբանական հետքի վրա կառուցված մեղադրանքի հատվածները։ Դատարանը դրանց վերջնական գնահատական չի տվել։ Գեղամ Հակոբյանն ու Արգամ Աբրահամյանը շարունակում են համարվել անմեղ, քանի դեռ նրանց մեղավորությունը չի հաստատվել օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով։

Երկու թղթապանակների ժամացույցները տարբեր են։ Ենթադրյալ կատարողի գործը դատարան է ուղարկվել 2024 թվականին։ Արգամ Աբրահամյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը սկսվել է 2026 թվականի օգոստոսին։ Կրակոցը նույնն է։ Վկաների, կապի, տեղաշարժի և շարժառիթի նյութերը կարող են հատվել։ Հանրային տեղեկություն չկա, որ վարույթները միավորվելու են։ Յուրաքանչյուր դատարան պետք է ստուգի իր առջև դրված ապացույցները։ Հակոբյանի գործով դեռ չկայացված վճիռը Աբրահամյանի գործի համար պատրաստի պատասխան չի դառնա։

Քննության վերջին գործողություններից մեկը վերաբերում էր Սողոմոն Վլասյանի հեռախոսին։ Քննիչները դատարանի միջոցով պահանջել են այն և ուսումնասիրել պարունակությունը։ Հարցաքննվել է նաև Արգամ Աբրահամյանի կինը՝ Էմմա Ծառուկյանը։ Նրա ցուցմունքը չի հրապարակվել։ Հեռախոսում եղած հաղորդագրությունների ամբողջական բովանդակությունն էլ հայտնի չէ։ Մեղադրանքը կարող է հենց այդ փակ նյութերի վրա հենվել։ Պաշտպանությունն էլ նույն տեղում կարող է բացեր ու հակասություններ գտնել։ Դրանց կշիռը պարզ կդառնա միայն գործի նյութերին ծանոթանալուց և դատարանում դրանք հետազոտելուց հետո։

Սեպտեմբերի 2-ին տեղեկություն տարածվեց, որ նախաքննությունը մոտենում է ավարտին, և լայնածավալ գործողություններ գրեթե չեն մնացել։ Խոսվում էր գործը մեղադրական եզրակացությամբ շուտով դատարան ուղարկելու մասին։ Մինչև սեպտեմբերի 10-ը Քննչական կոմիտեն կամ դատախազությունը նման հաղորդագրություն չեն հրապարակել։ Գործն այժմ քննության ավարտի ու դատախազի որոշման միջև է։ Կալանքի ժամկետը չի կանգնել։

Հաջորդ ընթացակարգային քայլը կողմերին նախաքննության ավարտի մասին ծանուցելն է։ Պաշտպանությունը պետք է ստանա գործի նյութերը, կարդա դրանք, միջնորդություններ ներկայացնի, պահանջի լրացուցիչ գործողություններ և վիճարկի անթույլատրելի կամ անհուսալի համարած ապացույցները։ Դրանից հետո թղթապանակը գնում է հսկող դատախազին։ Նրա հաստատումից հետո մեղադրական եզրակացությունը կարող է ուղարկվել առաջին ատյանի քրեական դատարան։ Այնտեղ նորից կքննվի խափանման միջոցը՝ կալանքը թողնել ուժի մեջ, փոխել կամ Աբրահամյանին ազատ արձակել։

Երկամսյա ժամկետը լրանում է հոկտեմբերի առաջին տասնօրյակում։ Եթե մեղադրող կողմը պահանջի Աբրահամյանին պահել կալանքի տակ, դատարանին պետք է ներկայացնի այդ պահի ռիսկերը՝ փախուստ, քննությանը խոչընդոտելու փորձ, վկաների վրա ազդեցություն կամ օրենքով նախատեսված այլ հիմք։ Ծանր հոդվածը բավարար չէ առանց այդ հիմնավորման։ Պաշտպանությունը կարող է պահանջել ազատ արձակում, գրավ, տնային կալանք կամ ավելի մեղմ միջոց։ Որոշումը կայացվելու է նոր նիստում, նոր միջնորդության և այդ օրվա նյութերի հիման վրա։

Գործող մեղադրանքը բացում է պատժի ամենածանր սահմաններից մեկը։ Պատվերով սպանության համար օրենքը նախատեսում է 14–20 տարվա կամ ցմահ ազատազրկում։ Դրդիչը պատասխանատվություն է կրում այն հանցագործության հոդվածով, որին, մեղադրանքի պնդմամբ, մղել է ուրիշին։ Այդ թվերը դատավճիռ չեն։ Դրանք գործի ներկայիս իրավական սահմանն են։ Արդարացում, մեղադրանքի փոփոխություն կամ այլ իրավական գնահատական հնարավոր են մինչև վերջնական դատական ակտը։

Դատավարությունը կարող է երկարել։ Դատարանը պետք է հարցաքննի վկաներին, ուսումնասիրի հեռախոսային տվյալները, հնարավոր ֆինանսական շարժերը, փորձագիտական եզրակացությունները, կապի ու տեղաշարժի նյութերը։ Պաշտպանությունը փորձելու է քանդել շղթան օղակ առ օղակ և ցույց տալ, որ շարժառիթի պատմությունը պատվերի ապացույց չէ։ Մեղադրող կողմը փորձելու է նույն նյութերը միացնել մեկ գործի մեջ։ Առաջին ատյանի վճռից հետո պարտված կողմը կարող է դիմել վերաքննիչ դատարան, իսկ օրենքով նախատեսված հիմքերի դեպքում՝ Վճռաբեկ դատարան։ Հիմնական գործի տարիները կարող են շատ ավելի երկար լինել, քան կալանքի առաջին երկու ամիսը։

Մյասնիկյան պողոտայի 2 հասցեի մուտքում երեք տարի առաջ մարդ սպանվեց։ Հիմա նրա հեռախոսը գործի նյութերում է։ Մեկ թղթապանակը դատարանում է, մյուսը՝ նախաքննության վերջնամասում։ Հոկտեմբերի սկզբին դատավորի սեղանին նորից դրվելու է կալանքի հարցը։ Հիմնական հարցը դրանից էլ կարճ է՝ Արգամ Աբրահամյանն ի՞նչ է ասել կամ արել, ո՞ւմ, ե՞րբ, և ո՞ր ապացույցն է այդ գործողությունը հասցնում շենքի մուտքի մոտ արձակված կրակոցին։ Պատասխանը դեռ փակ թղթապանակի մեջ է։