«Սրտի օլիգարխ» ձևակերպմամբ տրված հարցից հետո վարչապետը խոսեց իր ընտանիքի նյարդայնության մասին, իսկ գործարարը նույն օրը հրապարակեց կապերի հերթական հերքումը. ով է իրականում Նարեկ Նալբանդյանը

10 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ, 2026, ԱՆԻ ՍԱՀԱԿՅԱՆ, YEREVAN ONLINE Mag.-ի ԹՂԹԱԿԻՑ   

Սեպտեմբերի 2-ին աճուրդի մեկ լոտի տակ դրել էին Հրազդանի ցեմենտի գործարանի 44 գույքը։ Գնահատված արժեքը մոտ 15 միլիարդ 228 միլիոն դրամ էր։ Նարեկ Նալբանդյանին պատկանող «Պրոյեկտ Ինտեր-Ինվեստը» վճարեց 11 միլիարդ 101 միլիոն՝ գնահատվածից ավելի քան չորս միլիարդ դրամ պակաս։ Սնանկացած գործարանը մինչ այդ անցել էր «ԱՄԻՕ» բանկին։ Գործարանի ակտիվ տարիներին այստեղ մոտ 1500 մարդ էր աշխատում։ Վերջին տարիներին տարածքը լուռ էր։ Նոր սեփականատերը խոստացավ ներդրում, նոր սարքավորումներ, վերագործարկում և աշխատատեղեր։

Հաջորդ կեսօրին կառավարության շենքի մոտ լրագրողը սխալ գործարանի անուն տվեց։ Հարցրեց, թե «Արարատցեմենտը» ինչու է փոխանցվել վարչապետի «սրտի օլիգարխ» Նարեկ Նալբանդյանին։ Նիկոլ Փաշինյանը նախ ուղղեց նրան. Նալբանդյանը «Արարատցեմենտը» չէր գնել, գործարանը պետական կառավարման ներքո էր։ Հետո ասաց. «Ես սրտի օլիգարխ չունեմ»։ Հարցի սխալը պատասխանի ուժը չթուլացրեց։

Վարչապետը հայտարարեց, որ իրավապահներին հանձնարարել է ուսումնասիրել Նալբանդյանի շուրջ հրապարակումները և վարույթներ նախաձեռնել։ Նա նկարագրեց նաև սահմանը, որից այն կողմ իր արձագանքը լինելու էր «դաժան» ու «անհամաչափ»։ Այդ սահմանը, ըստ Փաշինյանի, կարող էր անցնել գործարարը, եթե լռությամբ, ակնարկով կամ որևէ այլ ձևով փորձեր կապի տպավորություն ստեղծել վարչապետի ընտանիքի հետ։ Փաշինյանն ասաց, որ Նալբանդյանը կարող է ունենալ «ավելի դաժան ճակատագիր», քան մյուս օլիգարխները։ Այդ պահին հրապարակված նոր մեղադրանք չկար։ Քրեական օրենսգրքի հոդված էլ չկար։ Կառավարության բակում միայն վարչապետի ձայնն էր։

Մի քանի ժամ անց Նալբանդյանը գրավոր պատասխանեց։ Տարբեր շրջանակներ, գրել էր նա, տարիներ շարունակ իր անունն ու բիզնես ծրագրերը կապել են Փաշինյանի ընտանիքի, նախկին իշխանությունների և քաղաքական ուժերի հետ։ Ասաց, որ բազմիցս հերքել է այդ պնդումները։ Նույն նամակով ժխտեց անձնական, ընտանեկան ու գործարար կապը ներկա կամ նախկին իշխանությունների, ինչպես նաև որևէ քաղաքական ուժի հետ։ Վերջում դրեց նախկին հերքման հղումը։ Փաշինյանը նույն օրը դժգոհել էր, որ գործարարը նման լուրերը չի հերքում։ Երկու խոսքը մնացին նույն օրվա լրահոսում՝ մի քանի ժամ հեռավորությամբ։

Սեպտեմբերի 4-ին դատախազությունը հրապարակեց մեկ ամսաթիվ՝ փետրվարի 26։ «88» սուպերմարկետների ցանցի գործունեության վերաբերյալ քրեական վարույթը սկսվել էր այդ օրը՝ վարչապետի հայտարարությունից ավելի քան վեց ամիս առաջ։ Դատախազությունը չասաց, թե վարույթը որ հոդվածով էր նախաձեռնվել, չնշեց նաև նախաքննություն կատարող մարմինը։ Չերևաց նաև կապը Փաշինյանի նոր հանձնարարության և փետրվարյան վարույթի միջև։ Գուցե խոսքը նույն նյութերի մասին էր, գուցե՝ ուրիշ։ Հրապարակային տեղեկությունը այդ բացը չփակեց։

Սեպտեմբերի 7-ին բաց տեղը մի տեսանյութ զբաղեցրեց։ Զինված ծառայողները կանգնեցնում էին մեքենան, մարդկանց տեղափոխում։ Տեսանյութի տակ գրված էր, թե Նալբանդյանին բերման են ենթարկում, և դա կապվում էր վարչապետի մի քանի օր առաջվա խոսքի հետ։ Տեսանյութը արագ տարածվեց։ Այն հարմար նստում էր սեպտեմբերի 3-ի խոսքերի վրա։

Երեկոյան Ներքին գործերի նախարարությունը բացատրեց, թե երբ էին նկարահանվել կադրերը։ Տեսանյութը մոտ մեկուկես տարվա վաղեմության էր։ Այդ օրը ոստիկանները մի քանի անձանց բաժին էին տարել մեքենաների ուղեկցությամբ երթևեկելու պատճառով։ Սեպտեմբերի 7-ին հրապարակված պատկերում սեպտեմբերի 7-ի գործողություն չկար։ Մի քանի ժամ շարունակ հին ճանապարհը խաղացել էր նոր ձերբակալության դեր։

Սեպտեմբերի 9-ին Պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահ Էդուարդ Հակոբյանը Նալբանդյանի հետ փոխկապակցված բիզնեսների մասին խոսելիս ավելի վաղ ամսաթվեր բերեց։ Ստուգումներ եղել էին անցած տարի և այս տարի, այդ թվում՝ «88»-ում։ Վերջիններից մեկը կատարվել էր 2026-ի առաջին կեսին։ Հակոբյանն ասաց՝ հայտնաբերվել են էական, միջին ու փոքր խախտումներ։ Հակոբյանը չնշեց գումար, տուգանք, արձանագրության համար կամ ընկերությունների ամբողջական ցանկ։ Ռիսկերի աղբյուրների շարքում նա նշեց օպերատիվ տեղեկությունը, գրասենյակային վերլուծությունն ու արհեստական բանականության գործիքները։ Կապարակնքումներն ու քրեական վարույթի գործողությունները, ասաց նա, ՊԵԿ-ի հարկային վարչարարությանը չէին պատկանում։ Դրանք իրավապահների գործն էին։

Նույն օրը սննդամթերքի անվտանգության տեսչությունը մեկ կարճ հաղորդագրություն հրապարակեց։ Ստուգվել էր «88»-ի հացի արտադրամասը՝ Երևանի Արշակունյաց պողոտա 52/52 հասցեում։ Նախկինում արձանագրված սանիտարահիգիենիկ խախտումները վերացվել էին։ Արտադրամասի աշխատանքի կասեցումը հանվել էր։ Այստեղ ամեն բան անուն ուներ՝ փողոցը, շենքի համարը, արտադրամասը, խախտման տեսակը, ընդունված որոշումը։

Կառավարության բակի այդ կադրերից չորս տարի առաջ տեսախցիկները նույն երկու մարդկանց նկարահանել էին Եղվարդում։ 2022 թվականի նոյեմբերի 11-ին Փաշինյանը մասնակցում էր Նալբանդյանի համակցված կերերի գործարանի բացմանը։ Ներդրումը ներկայացվում էր յոթ միլիարդ դրամ, աշխատատեղերը՝ հարյուր։ Վարչապետը շրջում էր արտադրամասում։ Նալբանդյանը ցույց էր տալիս ավտոմատացված հոսքագիծը, ասում, որ այն կարող է ժամում քսան տոննա արտադրանք տալ։ Ծրագրին աջակցել էր պետական ներդրումային կառույցը։ Կադրում գործարանի բացումն էր՝ պետական աջակցություն ստացած ծրագիր, վարչապետի այց, սեփականատիրոջ բացատրություններ։ Պետական արխիվում մնացել էին վարչապետն ու գործարարը նույն արտադրամասում։

Այդ ժամանակ Նալբանդյանի անունն արդեն երևում էր գույքերի մոտ, որոնք մինչ վաճառքը անցել էին քրեական գործի, սնանկության դատարանի կամ պետական աճուրդի միջով։ Ծաղկաձորի «Գոլդեն Փելիսը» նախկին սեփականատիրոջ ընտանիքը 2019-ին հանձնել էր պետությանը։ Սկզբնական աճուրդային գինը բարձր էր։ Գնորդ չէր գալիս։ Կրկնվող աճուրդներից հետո պայմանները փոխվեցին, և 2022-ին միակ մասնակից «Պրոյեկտ Ինտեր-Ինվեստը» հյուրանոցը գնեց տարաժամկետ վճարմամբ։ Առաջին խոշոր վճարումը ուշացավ։ Ընկերությունը նոր ժամկետ խնդրեց։ Հետագայում նույն հյուրանոցում անցկացվեց Եվրասիական տնտեսական միության միջկառավարական նիստ, որի համար պետությունը վճարեց։

Սևանի ափին Նալբանդյանի ընկերությունը 2021-ին գնել էր կիսակառույց «Հայրապետ» հյուրանոցային համալիրը։ Տարածքը մոտ տասնվեց հազար քառակուսի մետր էր։ Գրավադրման պահին գույքը գնահատվել էր 6 միլիոն 640 հազար դոլար, լուծարման արժեքը՝ 4,3 միլիոն։ Սնանկության դատարանի թույլտվությամբ այն վաճառվեց 191 միլիոն դրամով՝ այն ժամանակ մոտ 360 հազար դոլար։ Հետո ընկերությունը քսանհինգ տարով վարձակալեց համալիրի շուրջ գտնվող՝ պետական սեփականություն համարվող և բնության հատուկ պահպանվող 15 հեկտար հողը։ Տարեկան վարձը երեք միլիոն դրամ էր։ Ընկերությունը գնեց նաև հարակից երկու կիսակառույց տարածք։

2026-ին նույն ափին Նալբանդյանի ընկերությունը գնեց նախկին ԱԱԾ հանգստյան տունը։ Շենքերը կառուցվել էին 1970-ին, տարածքը 5,4 հեկտար էր։ Պետությունը 2002-ին գույքը վաճառել էր 15 միլիոն դրամով։ Այն հետո գրավադրվել էր։ Ընկերության պարտքը բանկին անցել էր 11 միլիոն եվրոն, ընկերությունը սնանկացել էր, գույքը մնացել էր բանկին։ 2021-ի գնահատմամբ համալիրը արժեր 699 միլիոն դրամ։ 2026-ին «Պրոյեկտ Ինտեր-Ինվեստը» այն գնեց «ԱՄԻՕ» բանկից՝ «Հայէկոնոմբանկի» վարկով։ Գնման գինը չհրապարակվեց։

Մեկ ուրիշ գործարք Նալբանդյանին տարավ Հովիկ Աբրահամյանի ընտանիքի հասցե։ 2022-ին նրա կինը՝ Լիլիթ Պետրոսյանը, Արգամ Աբրահամյանից 2,5 միլիարդ դրամով գնեց Ազատության պողոտայի 2580 քառակուսի մետրանոց առանձնատունը։ Շենքի ճակատը խորհրդարանի շենքն էր հիշեցնում։ Ներսում սաունաներ կային, կինոդահլիճ ու լողավազան։ Սկզբում վճարվեց 48 միլիոն դրամ։ Մնացած 2 միլիարդ 452 միլիոնի վճարումը հետո արգելվեց դատարանի կիրառած ապահովման միջոցներով։ 2026-ի հունվարին Նալբանդյանը վճարեց Հովիկ Աբրահամյանի 25 միլիոն դրամ գրավը։ Նրա փաստաբանը պատճառը բացատրեց Արգամ Աբրահամյանի հետ ուսանողական տարիներից եկող ընկերությամբ։

2025-ի փետրվարին եկավ «Ծիրան» սուպերմարկետների հերթը։ Գրանցամատյանում բաժնետեր էր նշված Նալբանդյանի քրոջ որդին՝ Արմեն Մարգարյանը։ Նալբանդյանն ասաց՝ նույն խումբն է, տարբերություն չկա։ Ցանցը գնում էր սնանկության։ Պարտավորությունների մոտ կեսը վճարված էր, պետության հանդեպ պարտքն ամբողջությամբ մարված, 750 աշխատատեղը պահպանված։ «Ծիրանն» ու «88»-ը միասին ունեին 39 խանութ։ «Ծիրանի» ստուգումները սկսվել էին բաժնետոմսերի գնումից առաջ և շարունակվել նոր սեփականատիրոջ օրոք։

Նալբանդյանի հարցազրույցներում բառերը քիչ էին փոխվում՝ պարտք, սնանկացում, առողջացում, ներդրում, աշխատատեղ։ Փաստաթղթերում դրանց կողքին մնում էին այլ բառեր՝ միակ մասնակից, բանկային գրավ, պետական վարձակալություն, դատական արգելք, նախկին պաշտոնյայի գույք։ Նա ասում էր, որ փողն իրենն է, պատասխանատվությունն էլ՝ իրենը, իր բիզնեսի հետևում քաղաքական ընտանիք չկա։

Հրազդանի ցեմենտը նույնպես այդ շարքի մեջ էր՝ կանգնած արտադրություն, բանկին անցած 44 գույք, աճուրդ, գնահատվածից ցածր գին, վերագործարկման խոստում։ Մեկ տարի առաջ Ազգային ժողովում արդեն խոսել էին գործարանի կանգի մասին։ Իշխող խմբակցության պատգամավորը նշել էր, որ դրա փակումը «Արարատցեմենտի» համար անուղղակի մենաշնորհային միջավայր է ստեղծել, և առաջարկները պետք է փոխանցվեն վարչապետին։ 2026-ի սեպտեմբերի 2-ին Հրազդանի գործարանը գնեց Նալբանդյանը։ Սեպտեմբերի 3-ին կառավարության բակում լրագրողը նրա գնած գործարանի փոխարեն ասաց «Արարատցեմենտ»։ Մնացած շաբաթը սկսվեց այդ սխալ բառից։

Սեպտեմբերի 9-ի երեկոյան Հրազդանի արտադրամասերը դեռ չէին աշխատում։ Նոր սեփականատիրոջ էջում մնում էր վերագործարկման խոստումը։ Երևանում արդեն հնչել էին վարչապետի կոշտ բառերը, Նալբանդյանի հերքումը, դատախազության փետրվարյան ամսաթիվը, ՆԳՆ-ի ճշտումն ու ՊԵԿ-ի պատասխանը՝ առանց գումարի։ «88»-ի հացի արտադրամասի հաղորդագրության մեջ փողոցի համարը կար։ Քրեական վարույթի մասին հրապարակային տեղեկության մեջ դեռ չկային հոդվածն ու քննող մարմնի անունը։ Դրանց փոխարեն լրահոսում մի քանի օր պտտվում էր մեկուկես տարվա հին ճանապարհը։