ՔԿ-ն ասում է՝ ոստիկանը քսանից ավելի մարդու հետ ծեծել է երկու քննիչի, փաստաբանը պնդում է՝ նույն ոստիկանին հետո ծեծել են ՔԿ-ի ներսում. փորձում ենք հասկանալ՝ ինչ է կատարվել իրականում

24 ՕԳՈՍՏՈՍԻ, 2026, ԱՆԻ ՍԱՀԱԿՅԱՆ, YEREVAN ONLINE Mag.-ի ԹՂԹԱԿԻՑ   

2026 թվականի օգոստոսի 21-ի ուշ երեկոյան փաստաբան Վահագն Մարտիրոսյանը կանգնած էր Երևան քաղաքի քննչական վարչության դռան առաջ։ Դուռը ներսից փակ էր։ Ներսում ոստիկանն էր, որի եղբայրը քիչ առաջ զանգել էր փաստաբանին։ Շուտով եկավ շտապօգնությունը։ Բժիշկներն էլ մնացին դրսում։

Մարտիրոսյանի հաշվարկով՝ մոտ քառասուն րոպե ոչ իրեն, ոչ բուժաշխատողներին ներս չեն թողել։ Դուռը բացվել է Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմի ներկայացուցչի ժամանումից հետո։ Քննչական կոմիտեն հաջորդ օրը այդ պատմությունն անվանեց «կեղծ, մտացածին զրպարտություն»։

Մի քանի ժամ առաջ Մալաթիա-Սեբաստիայի քննչական բաժնի մոտ գտնվող խանութի դիմաց երկու մեքենա էր կանգնել։ Պաշտպանի պատմությամբ՝ դրանք երկու քննիչների մեքենաներն էին։ Սեփականատերը խնդրել էր այնտեղ չկայանել։ Վեճ էր սկսվել։ Մարտիրոսյանի խոսքով՝ քննիչները ծեծել էին խանութպանին։ Խանութպանը զանգել էր իր բարեկամին ու հարևանին՝ ոստիկանության աշխատակցին, որ գա և հանդարտեցնի վիճակը։ Մոտեցել էին նաև հարևանները։ Քաշքշուկ էր եղել։

Առաջին հարվածի ժամը, տեղը և մասնակիցների ճշգրիտ թիվը չէին հրապարակվել։ Տեսագրություն նույնպես չէր հրապարակվել։

Քննչական կոմիտեի հաղորդագրության մեջ խանութպանի խնդրանքը, կայանված մեքենաները և վեճը հանդարտեցնելու եկած ոստիկանը չկան։ Օգոստոսի 22-ին կոմիտեն հայտնեց, որ ոստիկանության ծառայողը, իր հետ ընկերական կամ ազգակցական կապ ունեցող քսանից ավելի անձանց հետ, դաժան ծեծի է ենթարկել վարչական շրջանի քննչական բաժնի երկու քննիչի և խուլիգանություն կատարել։ Ոստիկանը և նրա երկու ազգականները ձերբակալվել էին։

ՔԿ-ն նաև գրեց, որ ծառայողը դեպքի պահին ալկոհոլի ազդեցության տակ էր։ Հաղորդագրությունը չէր ասում՝ երբ և ինչ եղանակով է դա ստուգվել, ինչ ցուցանիշ է գրանցվել։ Երկու քննիչների անունները, վնասվածքների նկարագրությունը և բուժզննման տվյալները նույնպես չկային։

Հաջորդ օրը տուժողի պաշտոնը փոխվում էր հրապարակումից հրապարակում։ Ժամը 15։34-ին նա «համայնքային ոստիկան» էր։ Ժամը 16։11-ին՝ Մալաթիայի ոստիկանության բաժնի պետի տեղակալ։ Ժամը 17։09-ին մեկ այլ հրապարակում նրան ներկայացրեց որպես Եղվարդի բաժնի օպերատիվ լիազոր, ոստիկանության մայոր Սարգիս Բագրատունյան։ ՆԳՆ-ն այդ տարբերակներից ոչ մեկը չհաստատեց։ ՔԿ-ն անուն, կոչում ու ծառայության վայր չնշեց։ Հաղորդագրությունում մնաց «ոստիկանության համապատասխան ծառայող» ձևակերպումը։

Ժամը 17։57-ին ՔԿ-ն հրապարակեց հերքումը։ Կոմիտեն գրեց, որ վարչության պետ Ռաֆայել Վարդանյանի մասնակցությամբ ոստիկանին ծեծելու լուրը փաստական հիմք չունի և տարածվում է հանրության ուշադրությունը շեղելու ու նախաքննությանը միջամտելու համար։ ՔԿ-ն օգտագործեց «կեղծ», «մտացածին» և «զրպարտություն» բառերը։

ՔԿ-ն նաև հայտարարեց, թե ձերբակալված ոստիկանը խոշտանգման մասին խոսել է՝ գիտակցելով իր արարքի համար քրեական պատասխանատվության անխուսափելիությունը։ Այդ ժամին մեղադրանք առաջադրելու մասին տեղեկություն չկար, կալանքի միջնորդություն չէր հրապարակվել, դատարանն էլ գործին չէր անդրադարձել։

Ժամը 19։00-ին հրապարակված հարցազրույցում, ապա 20։53-ին տված մանրամասներում Մարտիրոսյանը նկարագրեց վարչության ներսի դրվագը։ Նրա խոսքով՝ ձերբակալությունից հետո ոստիկանին տարել էին Երևան քաղաքի քննչական վարչություն, ներսից փակել աշխատասենյակի դուռը, սեռական բնույթի հայհոյանքներ հնչեցրել և ծեծել։ Նա հիշատակեց վարչության պետ Ռաֆայել Վարդանյանին, բաժիններից մեկի պետ Այվազյանին և ևս մեկ աշխատակցի։

Մարտիրոսյանը կատարվածը խոշտանգում որակեց։ Այդ իրավական գնահատականը որևէ պետական մարմին չէր հաստատել։ ՔԿ-ն ամբողջ դրվագը հերքում էր։ Մեկ այլ հրապարակում պնդել էր, որ շենքում եղել են ոստիկանության բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, այդ թվում՝ ներքին անվտանգության ստորաբաժանման ղեկավարը։ Անուն չկար։ ՆԳՆ-ից հաստատում նույնպես չկար։

Պաշտպանի խոսքով՝ դուռը բացվելուց հետո ոստիկանը բողոքել էր կրծքավանդակի և մեջքի սուր ցավերից։ Բժիշկը բազկի հատվածում արձանագրել էր փափուկ հյուսվածքների սալջարդ։ Մարտիրոսյանի խոսքով՝ հիվանդանոց տեղափոխելու ցուցումից հետո վարչության աշխատակիցները ևս մոտ քառասուն րոպե չեն թողել մեկնել։ Բանակցություններից հետո ոստիկանին տարել էին Միքայելյան հիվանդանոց։ Այնտեղ խորհուրդ էին տվել մեկ-երկու օր հետևել սուր ցավերին՝ ներքին օրգանների հնարավոր վնասման պատճառով։ Հիվանդանոցը առանձին հաղորդագրություն չէր տարածել։

ՔԿ-ն պնդեց, որ վարույթն իրականացնող մարմինն իր նախաձեռնությամբ կազմակերպել է զննումը վարչության շենքում և բուժհաստատություններում, իսկ ստուգումները հերքել են բռնության մասին պնդումը։ Մարտիրոսյանն ասաց, որ շտապօգնությունը կանչել է ինքը, բժիշկներին ներս չեն թողել, իսկ սալջարդը գրանցվել է բժշկական կենտրոնում։

Փաստաբանը հղվել էր նաև ձերբակալման արձանագրությանը։ Նրա խոսքով՝ այնտեղ գրված է, որ ոստիկանը շենք է մտել առանց արտաքին վնասվածքների։ Շտապօգնության կանչի ժամը, շենքի մուտքի ու ելքի գրանցումները, բժշկական թերթիկները և տեսախցիկների կադրերը օգոստոսի 23-ի առաջին ժամերին հրապարակված չէին։

Լրատվականներից մեկը հրապարակեց լուսանկարներ՝ դրանք ներկայացնելով որպես ոստիկանի պատռված համազգեստ։ Մարտիրոսյանն ասել էր, որ իր վստահորդը դեպքի ժամանակ համազգեստով է եղել։ ՔԿ-ն համազգեստին չանդրադարձավ։ Լուսանկարներից չէր երևում՝ երբ և որտեղ է այն պատռվել։ Չէր պարզվել նաև՝ վարչություն բերվելիս ոստիկանին զննել կամ լուսանկարել էին, և ով էր ստորագրել նրա արտաքին վիճակի մասին գրառումը։

Մարտիրոսյանը տվել էր նաև «Այվազյան» ազգանունը։ Երկու քննիչների ծեծի վարույթը քննվում էր Երևանի քննչական վարչության ծանր հանցագործությունների քննության բաժնում։ ՔԿ-ի պաշտոնական կառուցվածքի էջում այդ բաժնի պետը Արթուր Ալբերտի Այվազյանն է։ Փաստաբանը խոսել էր «բաժնի պետ Այվազյանի» մասին՝ անունը չնշելով։ Մինչև օգոստոսի 23-ի առաջին ժամերը չէր պարզվել՝ խոսքը նույն մարդու մասին է, թե մեկ ուրիշի։ ՔԿ-ն իր հերքման մեջ Այվազյան ազգանունը չէր օգտագործել։

Ռաֆայել Վարդանյանը Երևանի քննչական վարչության պետն է, իրավաբանական գիտությունների թեկնածու։ ՔԿ համակարգում զբաղեցրել է հատկապես կարևոր գործերի, կոռուպցիոն և զինվորական քննությունների ղեկավար պաշտոններ։ Մարտիրոսյանը պնդել էր, որ Վարդանյանը մասնակցել է աշխատասենյակի բռնությանը։ Վարդանյանի անձնական մեկնաբանությունը չէր հրապարակվել։ Նրա փոխարեն խոսում էր Քննչական կոմիտեն։

Օգոստոսի 22-ի առավոտյան Մարտիրոսյանը Քանաքեռ-Զեյթունի ոստիկանության բաժնում հանցագործության մասին հաղորդում էր ներկայացրել՝ իր պաշտպանյալին ծեծելու և ենթադրյալ խոշտանգման վերաբերյալ։ Փաստաբանի տեղեկությամբ՝ նյութերը փոխանցվել էին Հակակոռուպցիոն կոմիտե։ Մինչև կեսգիշեր Հակակոռուպցիոն կոմիտեն չէր հաստատել նյութերը ստանալու կամ վարույթ սկսելու փաստը։ Քննիչ նշանակելու մասին տեղեկություն նույնպես չկար։

«Իրազեկ քաղաքացիների միավորում» կազմակերպության համակարգող Դանիել Իոաննիսյանը նույն երեկոյան գրեց, որ ոստիկանների և ՔԿ ծառայողների մասնակցությամբ բռնության գործը չպետք է քննեն ՔԿ քննիչները։ Նա գրեց, որ դատախազը պետք է նյութերը փոխանցի Հակակոռուպցիոն կոմիտեին։ Գլխավոր դատախազությունը նման որոշման մասին չէր հայտնել։

ՔԿ-ում քննվում էր երկու քննիչների ծեծի գործը։ Երեք մարդ ձերբակալված էր։ Փաստաբանի առանձին հաղորդումը վերաբերում էր ՔԿ-ի շենքում կատարվածին։ Խանութի սեփականատերը, Մարտիրոսյանի տեղեկությամբ, նույնպես ձերբակալվել էր, ապա ազատ արձակվել։ Նրա դատավարական կարգավիճակի մասին պաշտոնական տվյալ չկար։

Փաստաբանը սպասում էր, որ ոստիկանին մեղադրանք կառաջադրվի և կալանավորման միջնորդություն կներկայացվի։ Օգոստոսի 23-ի առաջին ժամերին դատարանի որոշում դեռ չէր հրապարակվել։

Տեսագրության մասին հարցին Մարտիրոսյանը պատասխանել էր՝ կադրեր գուցե կան, բայց ինքը տեղեկություն չունի։ ՔԿ-ն տեսանյութ չհրապարակեց և տեսախցիկների մասին չխոսեց։ ՆԳՆ-ն չէր հայտնել ոստիկանի պաշտոնը, ծառայության վայրը, համազգեստի վիճակը կամ դեպքի պահին նրա ծառայողական կարգավիճակը։ Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմը չէր ասել՝ երբ է ստացել ահազանգը, ով է գնացել վարչություն և ինչ է տեսել ներս մտնելիս։ Շտապօգնության ծառայությունը չէր հրապարակել կանչի ու մուտքի ժամերը։

Կեսգիշերից հետո պետական հաղորդագրությունում ձերբակալվածը դեռ «ոստիկանության համապատասխան ծառայողն» էր։ Փաստաբանի խոսքով՝ մեկ թղթում գրված էր, որ նա շենք է մտել առանց արտաքին վնասվածքի, մյուսում՝ բազկի սալջարդ։ Դուռը բացվել էր։ Քառասուն րոպեն՝ ոչ։