Մոռացված հայեր. Կաետան Ստեֆանովիչ
ԿԱԵՏԱՆ ՍՏԵՓԱՆՅԱՆ -
ԿԱԵՏԱՆ ՍՏԵՖԱՆՈՎԻՉ (1886-1920)
Լեհաստանի մեծագույն նկարիչներից է։ Լվովի հայերից էր։
Ծնվել է 1886 թվի հուլիսի 12-ին Լվովում, հայ մտավորականների
ընտանիքում։
Հայրը՝ Անտոն Ստեֆանովիչը եղել է անվանի նկարիչ։
Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է
Լվովի համալսարանի ճարտարապետական ֆակուլտետը։
1906 թվի տեղափոխվել է Կրակովի նրբագեղ արվեստների Ակադեմիա։
1908-1910 թթ․սովորել է Մյունխենի Գեղարվեստի Ակադեմիայում։
Սովորել է նաև Փարիում՝ դեկորատիվ արվեստի Ազգային դպրոցում․․․
Լվովում դասավանդել է Գեղարվեստական-արդյունաբերական
դպրոցում։
Մշտապես մասնակցել է Լվովի նկարչական ցուցահանդեսներին։
Իր գործերը ցուցադրվել են Լվովի, Կրակովի, Վարշավայի, Պոզնանի բոլոր խոշոր ցուցահանդեսներում։
1913 թվին ունեցել է անհատական ցուցահանդես Լվովում, հետո՝
Կրակովում և Պոզնանում։
Լեհական գեղարվեստական WIANKI ամսագրի հիմնադիրներից ու
հեղինակներից մեկն էր։
Նկարել է դիմանկարներ, դեկորատիվ-ֆանաստիկ և
խորհրդանշանական պատկերներ,
ձևավորել է գրքեր, կանացի հագուստ և այլ նրբագեղ իրեր։
Ունի զինվորական թեմատիկայով նկարների շարք, երբ ծառայել է
Յուզեֆ Պիլսուդսկու անվան հեծյալ գնդում։
Զոհվել է 1920 թվի սեպտեմբերի 20-ին՝ զինվորական պարտքը
կատարելիս։
Պարգևատրվել էլ է․
Order Virtuti Militari V klasy;
Odznaką za Wierną Służb;
KrzyżemObrony Lwowa;
Krzyżem Walecznych;
1933, Krzyżem Niepodległośc
․․․ Եղել է նաև ուրիշ պատերազմ, ուրիշ Ստեփանյան․․․
Մեծ նկարիչ Ստեփանյանը պաշտպանվում էր Արևելքից,
Մեծ օդաչու Ստեփանյանը պաշտպանվում էր Արևմուտքից․․․
Հայերս ի՞նչ գործ ունենք Գիշատիչների խրախճանքում։
- Տեր Աստված, այնպես արա, որ մարդիկ արարեն, ոչ թե ավերեն․․․
Միայն Լեհաստանում մի տասնյակից ավել
Համաշխարհային մակարդակի հայազգի նկարիչ կա՝
ՍԻՄՈՆ ԲՈԳՈՒՇ (ԲՈՂՈՍՅԱՆ)
ԵԺԻ ՇԻՄՈՆՈՎԻՉ (ՍԻՄՈՆՅԱՆ) (մյուս ազգանունը՝ Սեմիգինովսկի-Էլուտեր)
ԹԵՈԴՈՐ ԱՔՍԵՆՏՈՎԻՉ (ՏԵՐ-ԱՔՍԵՆՏ)
ԿԱԵՏԱՆ ՍՏԵՖԱՆՈՎԻՉ (ՍՏԵՓԱՆՅԱՆ)․․․
Առնվազն այս 4 լեհահայ նկարիչներին կարելի է դասել
Հովհաննես Այվազյանի (կեղծանունը՝ Այվազովսկի),
Մարտիրոս Սարյանի, Գևորգ Բաշինջաղյանի,
Ոստանիկ Ադոյանի (կեղծանունը` Արշիլ Գորկի), մյուս հայ մեծ
նկարիչների կողքին։
Եժի Սիմոնյանը (կեղծանունը՝ Շիմոնովիչ) դասական ոճի նկարիչ է։
Կուլտուրական մարդը չի կարող չգիտենալ Ռաֆաելին և Ռուբենսին։
Բայց ինչու՞ կարող է չգիտենալ Եժի Սեմիգինովսկի-Էլեուտերին,
այլ կերպ ասած՝ Շիմոնովիչ-Սիմոնյանին, որը Ռաֆաել-Ռուբենս
տարածքում է։
Կարող եք ասել․ ի՞նչ նկարիչ, ի՞նչ Շիմոնովիչ, Հայրենիքը վտանգված
է։
340 տարի առաջ էլ Հայրենիքը վտանգված էր,
երբ հանճարեղ նկարիչ Սիմոնյան-Շիմոնովիչը կռվում էր հայկական
զորախմբում․․․
Փոխվել են դաշնակիցները, աշխարհագրությունը, բայց թշնամին նույնն
է․․․
Հերոսական էր և ողբերգական Կաետանի ճակատագիրը․․․
Հեծելազորի կապիտան
Կաետան Անտոնի Ստեֆանովիչ։
Թաղված է Լվովի պաշտպանների
գերեզմանոցում
Կաետան Ստեֆանովիչի նկարներից․
ԿԱԵՏԱՆ ՍՏԵՖԱՆՈՎԻՉ․
ԻՆՔՆԱՆԿԱՐ, 1910
ԿԱԵՏԱՆ ՍՏԵՖԱՆՈՎԻՉ․
ԸՆԿԵՐՈՒՀՈՒՍ՝ ՍԱԲԻՆԱՅԻ ՆԿԱՐԸ, 1913
ԿԱԵՏԱՆ ՍՏԵՖԱՆՈՎԻՉ․
ԱՂՋԻԿԸ ԵՎ ՕՁԸ, 1915
ԿԱԵՏԱՆ ՍՏԵՖԱՆՈՎԻՉ․
ԼԵԳԵՈՆԵՐԻ ԵՐԳԸ, 1916
Վիկտոր Վահանյան
