Ֆլորա Բիչախչյան. ռուսական էստրադայի նոր հայ դեմքը: Yerevan Online Mag.-ը պարզել է այս տարբերվող հայուհու կյանքի մանրամասները
- 22 часа назад
- 5 мин. чтения
Նա ծնվել է Ախալքալաքում, մեծացել Եկատերինբուրգում, ապրում է Մոսկվայում և բեմում ներկայացնում է Հայաստանը։ Նրա երգերում ջազին կարող է հաջորդել հիփ-հոփը, ընտանեկան կատակը՝ մենակության մասին ուղիղ տողին։ Անձնական պրոդյուսեր չունեցող երգչուհին հաղթեց «Իմ պրոդյուսերը անիծյալ բռնարար է» երգով։
1 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ, 2026, ՍԱՐԳԻՍ ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆ, YEREVAN ONLINE Mag.-ի ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԹՂԹԱԿԻՑ
2026 թվականի օգոստոսի 23-ի գիշերը Կազանի «Նոր ալիք» սրահում Իգոր Կրուտոյը կարդաց հաղթողի անունը։
Ֆլորա Բիչախչյան։
Նա քսանինը տարեկան է։ Մինչև այդ որևէ մրցույթում մրցանակային տեղ չէր ունեցել։ Ոչ երրորդ տեղ, ոչ հանդիսատեսի համակրանքի մրցանակ, ոչ էլ մխիթարական փոքր պարգև։ Հետո ասաց՝ պահը քառասուն աստիճան ջերմությամբ տեսած երազ էր հիշեցնում։ Ձեռքին բյուրեղյա արձանիկն էր։ Մրցանակը՝ չորս միլիոն ռուբլի։ Դահլիճում հնչում էր այն ազգանունը, որի տառերով դպրոցում նրան ծաղրում էին։
Մրցույթը ստացել էր ավելի քան վեց հազար հայտ։ Ապրիլյան կիսաեզրափակիչներից հետո օգոստոսյան ծրագրում մնացել էին տասներկու մասնակից՝ Ռուսաստանից, Հայաստանից, Բելառուսից ու Ղազախստանից։ Բիչախչյանը ներկայացնում էր Հայաստանը։ Առաջին երեկոյան երգեց Օլեգ Գազմանովի «Պարիր, քանի դեռ երիտասարդ ես» երգը։ Վերամշակել էր այն և մեջտեղում դրել իր գրած ռեփը։ Գազմանովը նստած էր ժյուրիում։ Ելույթի ընթացքում վեր կացավ, շարժվեց երաժշտության տակ, միացավ երգին։
Հաջորդ երկու համարները Բիչախչյանինն էին՝ «Իմ պրոդյուսերը անիծյալ բռնարար է» և «Զարդեր»։ Երկուսն էլ ծնվել էին ընկերների հետ կատակներից, տնային խոսակցություններից, մասնագիտական վիրավորանքներից ու առօրյա ցավերից։ Դրանց միավոր էին տալիս Իգոր Կրուտոյը, Լոլիտան, Իգոր Մատվիենկոն, Իգոր Նիկոլաևը, Ֆիլիպ Կիրկորովը, Անի Լորակը և ժյուրիի մյուս անդամները։
Լոլիտան առաջին օրը նրան անվանեց իր նախընտրած մասնակիցը։ Մատվիենկոն՝ ապագայի կին։ Նիկոլաևը խորհուրդ տվեց քնարական երգեր էլ գրել։ Կիրկորովը հիշեց, թե մեկ այլ շոուում ինչպես էր նրա համար վիճել Սերգեյ Լազարևի հետ, հետո լրագրողներին ասաց, որ իր անձնական հաղթողը երրորդ տեղը զբաղեցրած Տրոֆիմ Գրանըն է։ Միաձայն հիացմունք չկար։ Միավորների աղյուսակում առաջինը Բիչախչյանն էր։
«Զարդեր»-ի հերոսուհին գնում է թանկ իրեր և դրանց տակ պահում մենակությունը։ Նրան պետք է սովորական ժամադրության հրավեր, կենդանի մարդ, մի քիչ ջերմություն։ «Իմ պրոդյուսերը անիծյալ բռնարար է» երգը խոսում է երաժշտական բիզնեսի այն հարաբերությունների մասին, որտեղ վերահսկողությունը հաճախ ներկայացնում են որպես հոգատարություն։ Բիչախչյանն անձնական պրոդյուսեր չունի։ Թիմը հավաքում է ինքը։ Ինքն է մտածում կերպարը, սանրվածքը, հագուստը, երաժշտական շրջադարձերը և սոցիալական ցանցերում իր խոսքը։ Իր ոճի համար երկու անուն ունի՝ «նորաձև ազատ ոճ» և «քաղաքային բուրլեսկ»։ Երաժշտական սահմանը մեկ նախադասությամբ է ասում՝ «ջազից մինչև վարակ»։
Սկիզբը Ախալքալաքում էր։ Մայրը հայկական ժողովրդական նվագախմբում քանոն էր նվագում։ Ֆլորան չորս տարեկան էր, երբ մայրը նրան տարավ քաղաքի մշակույթի տուն՝ գլխավոր դիրիժորի մոտ։ Երեխային ընդունեցին երգի, պարի ու երգչախմբի դասերի, հետո կանգնեցրին նվագախմբի առջև որպես մենակատար։ Տանը նույնպես երգում էին։ Տատը՝ Վարվառա Բիչախչյանը, լավ ձայն ուներ։ Ընտանեկան հավաքներին երեխաները համարներ էին հորինում, երգում, ծիծաղեցնում մեծերին։ Այդ խաղը մնաց նրա երգերում՝ կատակ, խոսք, հանկարծակի շարժում։
Երրորդ դասարանում ընտանիքը Վրաստանից տեղափոխվեց Ռուսաստան։ Եկատերինբուրգի դպրոցում Ֆլորան գրեթե ընկեր չուներ։ Մտերիմ էր զուգահեռ դասարանում սովորող, իրենից երկու տարով փոքր հայ աղջկա հետ։ Մյուսները կամ չէին նկատում նրան, կամ ծաղրում էին։ Արտաքինը։ Առոգանությունը։ Ազգանունը։ Ասում էին՝ «չուրկա»։ Պահանջում էին գնալ «իրենց երկիրը»։ Մի խոշոր աղջիկ երբեմն անկյունում սեղմում էր նրան։ Տուն տանող ճանապարհն էլ հանգիստ չէր։ Ֆլորան ծնողներին չէր պատմում։ Վախենում էր, որ նրանց միջամտությունից հետո դպրոցում ավելի վատ կլինի։
Երաժշտական դպրոցում ուրիշ կարգ էր՝ ակադեմիական երգեցողություն, դաշնամուր, կարճ օպերային փորձեր։ Տասնհինգ-տասնվեց տարեկանում արդեն գիտեր՝ երգելու է։ Տասնութում պատահաբար գնաց ջազային բեմադրության լսման և դարձավ մենակատար։
Մասնագիտական ուսումնարան ընտրելու օրը մայր ու աղջիկ երկու կանգառ շուտ իջան։ Փողոցի վրա տեսան Իվան Պոլզունովի անվան քոլեջը, ներս մտան ու հայտնվեցին դահլիճում։ Ֆլորան որոշեց, որ ուզում է հենց այնտեղ երգել։ Քոլեջում երաժշտական մասնագիտություն չկար։ Նա սովորեց գովազդ և մարքեթինգ, բայց նույն դահլիճում շարունակեց երգել։ Հետո ընդունվեց Մոսկվայի մշակույթի պետական ինստիտուտի էստրադային-ջազային երգեցողության բաժին։ Դասախոսը Էթերի Բերիաշվիլին էր, ամբիոնը ղեկավարում էր Լարիսա Դոլինան։
Մինչև դիպլոմն ու հեռուստատեսությունը նա երգում էր այնտեղ, որտեղ վճարում էին՝ ռոք-բարերում, ռեստորաններում, փոքր փակ երեկույթներում, մթերային խանութի բացմանը, նարգիլեի սրահում, նույնիսկ «Լաստոչկա» գնացքի վագոնում կազմակերպված ներկայացման ժամանակ։ Այդ սենյակներում պետք էր մի քանի րոպեում հասկանալ մարդկանց։ Պահել նրանց ուշադրությունը։ Երբ պետք էր՝ կատակել։ Պաշտոնական միջոցառմանը նա զուսպ էր։ Ստորգետնյա ակումբում կարող էր կոպիտ բառ ասել ու անմիջապես նայել լսարանի աչքերին։
2019 թվականին Բիչախչյանը մասնակցեց «Դե՛, բոլորս միասին» շոուի առաջին եթերաշրջանին։ Գնացել էր այն համոզմամբ, որ մեկ ելույթից հետո կյանքը փոխվելու է։ Հաջորդ փուլ անցնելու համար մեկ միավոր չբավականացրեց։ Նա տասներկու ժամ լաց եղավ։ Երկար ժամանակ չէր կարողանում դիտել ելույթի տեսագրությունը։ Մեկ տարի անց վերադարձավ։ Այս անգամ պակասեցին երկու միավոր։
Հետո եկավ «Ձայնը» ծրագրի տասներորդ եթերաշրջանը։ Նա երգեց «Բրավո» խմբի «Ծեր հյուրանոցը», մտավ Դիմա Բիլանի թիմ և հեռացավ մենամարտերի փուլում։ Տարիներով հեռուստացույցով տեսած դեկորացիաները հիմա իր շուրջն էին։ Դրանց մեջ պետք էր կանգնել ու երգել։
2024-ին «Դե՛, բոլորս միասին» շոուն նրան նորից հրավիրեց՝ վեցերորդ եթերաշրջան։ Գալայի «Ֆրի ֆրոմ դիզայր» երգի ժամանակ պատի բոլոր հարյուր փորձագետները ոտքի կանգնեցին։ Հաջորդ մենամարտում նա ստացավ իննսունյոթ միավոր և պարտվեց։ Սերգեյ Լազարևը հատուկ իրավունքով նրան տարավ կիսաեզրափակիչ։ Մոբիի «Նեյչրալ բլյուզը» հավաքեց իննսունութ ձայն ու հասցրեց եզրափակիչ։ Տեսագրությունը տարածվեց տարբեր երկրների հայկական համայնքներում։ Այն հասավ մարդկանց, որոնց Բիչախչյանը երբեք չէր հանդիպել։
Եզրափակիչ էր հասել, բայց երգերն իրենը չէին։ 2025 թվականի փետրվարին հետևորդները նրան համոզեցին մասնակցել Հայաստանի «Դեպի Եվրատեսիլ» ընտրությանը։ Պատրաստ երգ չուներ։ Դարակում մնացած ռուսերեն կարճ ու կատակային երգը արագ թարգմանվեց անգլերեն, ստացավ նոր գործիքավորում, հայերեն հատվածներ և «Աղոթք» անունը։ Կարեն Դեմիրճյանի անվան մարզահամերգային համալիրում Բիչախչյանն առաջին անգամ Հայաստանում կանգնեց այդ չափի բեմի վրա։ Տասներկու մասնակիցներից մնաց ութերորդը՝ յոթանասունհինգ միավորով։ Երևանից վերադարձավ և սկսեց ալբոմ հավաքել իր պատմություններից։
Մոսկվայի տարիներից մնացել են նաև սովն ու ցուրտը։ 2021-ին ինստիտուտն ավարտելուց հետո պատրաստվում էր վերադառնալ Եկատերինբուրգ։ Ընկերուհին խնդրեց ևս երկու օր մնալ և տարավ Մայակովսկայայի մոտ բացվող ավանգարդ ջազային բար։ Բարում ամեն երեկո երգող մարդ էին փնտրում։ Տանտիրուհին առաջարկեց նաև գեղարվեստական ղեկավարի աշխատանքը։
Սկզբում ընկերները կողքին էին։ Հետո նրանցից շատերը հեռացան, և Բիչախչյանը Մոսկվայում մենակ մնաց։ Եղան ամիսներ, երբ սոված էր ու մրսում էր։ Երգում էր ռեստորաններում, ընկերությունների փակ երեկոներին, հայտեր ուղարկում բոլոր հնարավոր մրցույթներին։ Երբեմն մտածում էր հեռանալու մասին։ Մայրը Եկատերինբուրգից հիշեցնում էր՝ հեշտ չէր լինելու։
Հինգ տարի անց նա Կազանում ներկայացնում էր Հայաստանը։ Հայաստանի քաղաքացի է, սիրում է լեզուն և իրեն հայ է համարում։ Ժողովրդական տարազով «ազգային երգչուհու» պատրաստի դերը նրան չի հետաքրքրում։ Հայերեն երգեր ուզում է գրել, բայց զգուշանում է։ Մեծացել է Ռուսաստանում և հաճախ ռուսերեն է մտածում։ Վրաստանը ծննդավայրն է։ Ռուսաստանում անցել է կյանքի մեծ մասը։ Հայաստանը զգում է ներսից։
«Նոր ալիքից» հետո պատրաստ աստղային կյանքի մասին չխոսեց։ Չորս միլիոն ռուբլին ուզում է ծախսել երաժշտության ու տեսահոլովակների վրա։ Մոսկվա վերադառնալուց հետո ծրագրել էր նկարահանել «Իմ պրոդյուսերը անիծյալ բռնարար է» երգի տեսահոլովակը։ Պատրաստ երգերի շարք ունի։ Ալբոմի համար պահել է երկու անուն՝ «Ֆլորա Բ.-ի վարքը» և «Ջազից մինչև վարակ»։
Համացանցի հիշողության հետ նա արդեն ծանոթ է։ Մի տարածված երգ կարող է կես տարի կերակրել արտիստին, հետո անհետանալ։ Հիմա պետք է գրել, ձայնագրել, համերգ տալ, մտնել ռադիո, պահել թիմը և նորից ներկայանալ լսարանին։ Բյուրեղյա արձանիկը դրանցից ոչ մեկը չի անում նրա փոխարեն։
Մեկ բեմ դեռ սպասում է։ Բիչախչյանը ուզում է մեծ անվճար համերգ տալ Ախալքալաքի նույն մշակույթի տանը՝ քաղաքի բոլոր բնակիչների համար։ Չորս տարեկանում այնտեղ նրան կանգնեցրին նվագախմբի առջև։ Քսանինը տարեկանում ուզում է վերադառնալ իր երգերով։ Համերգի ամսաթիվը դեռ չկա։
